Ο θάνατος του Τζον Κίνσελ του πρεσβύτερου άφησε εν ζωή μόνο δύο ομιλητές Ναβάχο που κατά τη διάρκεια του πολέμου μιλούσαν στον ασύρματο τη γλώσσα τους και μετέφεραν αμερικανικά στρατιωτικά μυστικά. Επειδή ελάχιστοι γνώριζαν τη γλώσσα των Ναβάχο ο κίνδυνος να φτάσουν στα αυτιά του εχθρού τα μυστικά ήταν πρακτικά ανύπαρκτος.
Σήμερα ζουν άλλοι δύο Ναβάχο «code talkers», όπως τους έλεγαν οι Αμερικανοί. Είναι ο Τόμας Μπέγκαι και ο Πίτερ ΜακΝτόναλντ που είναι πάνω από 90 χρονών.
Ο Κίνσελ, όπως σημειώνει ο Guardian, ήταν ένας από τους 400 Ναβάχο που χρησιμοποίησαν τη μητρική τους γλώσσα Ντάιν για να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός κώδικα που επέτρεψε στον αμερικανικό στρατό να επικοινωνεί με ασφάλεια κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι εχθροί των ΗΠΑ ποτέ δεν κατάφεραν να σπάσουν τον κώδικα.
Είχε καταταχθεί στους Πεζοναύτες το 1942. Ο ίδιος είχε δηλώσει στον Guardian το 2015 ότι για δεκαετίες κανένας δεν γνώριζε ποια ήταν η αποστολή του κατά τη διάρκεια της θητείας του. «Ούτε καν το έθνος Νάβαχο δεν γνώριζε», είχε δηλώσει.
Το πρόγραμμα ήταν απόρρητο για δεκαετίες και μόλις το 1968 ο αμερικανικός στρατός αποχαρακτήρισε το σχετικό υλικό, οπότε έγινε γνωστή η συμβολή των Ναβάχο.
ΠΗΓΗ: Πρώτο Θέμα
