Σοβαρό τροχαίο: Κρίσιμα 64χρονος - Έχασε τον έλεγχο του μοτοποδηλάτου του και προσέκρουσε τοίχο
Σε κρίσιμη κατάσταση 64χρονος μετά από οδική σύγκρουση.
Έξι χρόνια μετά τις αποκαλύψεις του Al Jazeera που συγκλόνισαν τα θεμέλια του προγράμματος πολιτογραφήσεων, ένα νέο επίμαχο βίντεο έρχεται να φέρει την πολιτική ζωή του τόπου σε σημείο βρασμού. Πρόκειται για μια απλή επανάληψη της ιστορίας ή για το χαριστικό χτύπημα στην εμπιστοσύνη των πολιτών;
Ο κοινωνιολόγος Νίκος Περιστιάνης, μιλώντας στο ThemaOnline, χαρτογραφεί την ψυχολογία μιας κοινωνίας που κινδυνεύει να «συνηθίσει» τη διαφθορά.
Η «κόπωση» από το σκάνδαλο: Όταν ο κυνισμός γίνεται άμυνα
Το ερώτημα που πλανάται πάνω από την κυπριακή κοινή γνώμη είναι αν έχουμε αναπτύξει πλέον αντισώματα στη διαπλοκή. Ο κ. Περιστιάνης προειδοποιεί για τον κίνδυνο της «κοινωνιολογικής κόπωσης».
«Όταν οι αποκαλύψεις επαναλαμβάνονται χωρίς σαφή κατάληξη ή θεσμική κάθαρση, ο πολίτης μαθαίνει να περιορίζει τις προσδοκίες του. Η διαφθορά ενσωματώνεται στη συλλογική εικόνα του συστήματος. Ο κυνισμός αντικαθιστά την αγανάκτηση».
Αυτό, σημειώνει, δεν σημαίνει αποδοχή, αλλά μια επικίνδυνη μορφή ψυχικής άμυνας. Οι πολίτες σταματούν να πιστεύουν ότι η αντίδρασή τους μπορεί να αλλάξει κάτι, γεγονός που αποδυναμώνει τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατίας.
Γιατί ένα βίντεο «πονάει» περισσότερο από μια Έκθεση;
Ένα εύλογο ερώτημα είναι το γιατί οι πολυσέλιδες εκθέσεις του Γενικού Ελεγκτή δεν προκαλούν την ίδια αναταραχή με ένα ολιγόλεπτο βίντεο. Η απάντηση κρύβεται στη δύναμη της εικόνας.
Ενώ μια πολυσέλιδη έκθεση απαιτεί γνωστική προσπάθεια και εμπιστοσύνη στον θεσμό που την υπογράφει, το βίντεο παρουσιάζεται ως άμεση εμπειρία. Ο θεατής δεν καλείται να πιστέψει μια πληροφορία, αλλά να δει την πραγματικότητα με τα ίδια του τα μάτια. Επιπλέον, η εικόνα μεταφέρει όχι μόνο τις πράξεις, αλλά και τις στάσεις, το ύφος και μια αίσθηση προκλητικής κανονικότητας.
Με αυτόν τον τρόπο, η διαφθορά παύει να είναι μια αφηρημένη έννοια και αποκτά πρόσωπο, φωνή και συμπεριφορά, κάτι που εγγράφεται πολύ βαθύτερα στη συλλογική μνήμη και αγγίζει το ηθικό συναίσθημα των πολιτών.
Το αφήγημα του «ξένου δακτύλου» και η κρίση στο Προεδρικό
Η κυβερνητική γραμμή περί «ξένου δάκτυλου» και «παραποίησης» δεν φαίνεται να πείθει. Σύμφωνα με τον κ. Περιστιάνη, πρόκειται για έναν κλασικό μηχανισμό άμυνας της εξουσίας.
«Αντί να συζητάμε τι έγινε, συζητάμε ποιος το έκανε. Σε μια κοινωνία με χαμηλή εμπιστοσύνη όπως η Κύπρος, αυτό λειτουργεί ως επιβεβαίωση της καχυποψίας και όχι ως προστασία του κράτους».
Όταν οι αποκαλύψεις αγγίζουν το Προεδρικό, ειδικά σε μια περίοδο που η Κύπρος καλείται να ηγηθεί της Ευρώπης, το «κοινωνικό συμβόλαιο» υποσκάπτεται. Οι παραιτήσεις, αν και αναγκαίες, εκλαμβάνονται πλέον ως απλή «επικοινωνιακή διαχείριση» αν δεν συνοδεύονται από βαθιές τομές.
2020 vs 2026: Από τους δρόμους στα social media
Η μετατόπιση της κοινωνικής αντίδρασης στο ψηφιακό πεδίο δεν είναι απαραίτητα δείγμα προόδου ή οπισθοδρόμησης, αλλά μια νέα πραγματικότητα. Σε σύγκριση με τις μαζικές διαδηλώσεις για τα «χρυσά διαβατήρια» το 2020, η τρέχουσα κινητοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να εκφράζει ωριμότητα αν συνοδεύεται από σαφή αιτήματα, αλλά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να λειτουργήσει ως απλό υποκατάστατο δράσης.
Αν η ψηφιακή αγανάκτηση περιοριστεί σε μια στιγμιαία εκτόνωση, τότε καταλήγει να ενισχύει την παθητικότητα. Η ειδοποιός διαφορά βρίσκεται στο αν αυτή η ενέργεια θα μετατραπεί σε διαρκή θεσμική πίεση ή αν θα παραμείνει μια ψηφιακή «βαλβίδα» που επιτρέπει στο σύστημα να συνεχίζει ακάθεκτο.
Για ποιον αντέχει η οικονομία;
Παρά τη μακροοικονομική σταθερότητα, το αίσθημα της αδικίας παραμένει κυρίαρχο στην κοινή γνώμη. Οι πολίτες αξιολογούν την πραγματικότητα μέσα από την καθημερινή εμπειρία της ισονομίας και, όταν βλέπουν διαφορετικούς κανόνες για τους ισχυρούς και τους αδύναμους, η εμπιστοσύνη καταρρέει.
Το ερώτημα που θέτει η κοινωνία σήμερα είναι αμείλικτο: «Η οικονομία αντέχει, αλλά για ποιον αντέχει;». Χωρίς θεσμική αξιοπιστία και πραγματική απόδοση δικαιοσύνης, καμία σταθερότητα δεν μπορεί να θεραπεύσει τα τραύματα της διαπλοκής.
