ΠτΔ: Δεν είμαι απογοητευμένος – Πρόταση για επίσημη διάσκεψη υπό τον ΓΓ ΟΗΕ όπου θα ανακοινωθεί το άνοιγμα τεσσάρων οδοφραγμάτων
Δεν είμαι απογοητευμένος δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, επιστρέφοντας στο Προεδρικό Μέγαρο.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: ΠτΔ: Δεν είμαι απογοητευμένος – Πρόταση για επίσημη διάσκεψη υπό τον ΓΓ ΟΗΕ όπου θα ανακοινωθεί το άνοιγμα τεσσάρων οδοφραγμάτων
Η απουσία κοινού ανακοινωθέντος και η ανάγκη της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ να τονίσει πως «δεν είναι απογοητευμένη» λένε ίσως περισσότερα από όσα ειπώθηκαν δημόσια.
Πίσω από τις δηλώσεις αισιοδοξίας, διαφαίνεται ένα βασικό δεδομένο: δεν υπάρχει κοινό έδαφος ούτε καν για το πώς θα επανεκκινηθεί η διαδικασία. Η συζήτηση περιστράφηκε ξανά γύρω από τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία, αντί να λειτουργούν ως καταλύτης, έχουν μετατραπεί σε υποκατάστατο της πολιτικής διαπραγμάτευσης. Το Κυπριακό παραμένει έτσι σε ένα θεσμικό και πολιτικό «γκρίζο», όπου όλοι δηλώνουν έτοιμοι, αλλά κανείς δεν κάνει το αποφασιστικό βήμα.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε μια εκτενή πρόταση, η οποία τουλάχιστον σε επίπεδο δομής, επιχειρεί να επαναφέρει το πλαίσιο των συνομιλιών στη βάση των συγκλίσεων μέχρι το Κραν Μοντανά και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η αναφορά στην πολιτική ισότητα «όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα» και η προσπάθεια θεσμικής καταγραφής συγκλίσεων και αποκλίσεων αποτελούν σαφές μήνυμα προς τα Ηνωμένα Έθνη και τη διεθνή κοινότητα ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει επανέναρξη από το σημείο που διακόπηκε η διαδικασία το 2017.
Ωστόσο, η έμφαση στη διαδικασία αποκαλύπτει και το πρόβλημα: η άλλη πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να αποδεχθεί αυτή τη βάση. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία εξακολουθεί να κινείται σε μια διαφορετική λογική, ενώ η Τουρκία παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας που δεν εμφανίζεται στο τραπέζι αλλά καθορίζει τα όριά του. Το γεγονός ότι δεν υπήρξε ουσιαστική ανταπόκριση στις προτάσεις για άνοιγμα οδοφραγμάτων ή για άμεση σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης καταδεικνύει τα στενά περιθώρια.
Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, και ειδικότερα το ζήτημα των οδοφραγμάτων, αποτυπώνουν με ακρίβεια το αδιέξοδο. Ενώ υπάρχει τεχνική ετοιμότητα και συγκεκριμένες εισηγήσεις από τον ΟΗΕ, η πολιτική βούληση παραμένει κατακερματισμένη. Κάθε σημείο διέλευσης μετατρέπεται σε μικρογραφία του Κυπριακού: συμφωνία επί της αρχής, διαφωνία στην εφαρμογή.
Η στάση των Ηνωμένων Εθνών, όπως αποτυπώνεται στο ανακοινωθέν, επιβεβαιώνει ότι ο διεθνής οργανισμός επιλέγει ρόλο διαχειριστή και όχι επιταχυντή των εξελίξεων. Ο διάλογος για τον διάλογο παραμένει η κυρίαρχη γραμμή, με στόχο τη διατήρηση της διαδικασίας «ζωντανής», έστω και χωρίς απτά αποτελέσματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Κυπριακό εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά. Όχι επειδή αλλάζει κατεύθυνση, αλλά επειδή κινδυνεύει να παγιωθεί η απουσία κατεύθυνσης. Η συνέχιση των επαφών χωρίς σαφή πολιτικό ορίζοντα ενδέχεται να εξυπηρετεί τη διαχείριση του προβλήματος, όχι όμως και τη λύση του.
