Όταν ο δημόσιος λόγος πληγώνει: Το σχόλιο Φειδία, οι αντιδράσεις και το χαμένο «mea culpa» στην πολιτική
29.01.2026 - 06:30
Έντονες πολιτικές, θεσμικές και κοινωνικές αντιδράσεις προκάλεσε το προσβλητικό σχόλιο του Ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου, κατά τη διάρκεια podcast με καλεσμένο τον Παραολυμπιακό αθλητή Λοΐζο Χρυσάνθου, στο οποίο αναφέρθηκε με απαξιωτικό τρόπο σε αθλητές με νοητική αναπηρία.
Το περιστατικό σημειώθηκε όταν ο νεαρός αθλητής εξηγούσε τις κατηγορίες ταξινόμησης των Παραολυμπιακών Αγώνων. Αναφερόμενος στην κατηγορία S14, που αφορά άτομα με νοητική αναπηρία, ο Ευρωβουλευτής χρησιμοποίησε φράση που κρίθηκε προσβλητική και στιγματιστική, προκαλώντας αμηχανία στον συνομιλητή του και οργή στην κοινωνία.
Η απολογία και η επικοινωνιακή διαχείριση
Τρεις ημέρες μετά τον σάλο, ο Φειδίας Παναγιώτου προχώρησε σε δημόσια απολογία μέσω τρίλεπτου βίντεο, επιχειρώντας να εξηγήσει τις προθέσεις του και να αναγνωρίσει το λάθος του. Η κίνηση αυτή σχολιάστηκε έντονα τόσο από πολίτες όσο και από ειδικούς στον χώρο της πολιτικής επικοινωνίας.
Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Κοσμήτορας της Σχολής Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΤΕΠΑΚ, Βίκυ Τρίγκα, χαρακτήρισε το βίντεο ως «αριστοτεχνικά φτιαγμένο», σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά προσεγμένη επικοινωνιακή παρέμβαση, χωρίς ωστόσο να είναι απολύτως σαφές αν πρόκειται για ειλικρινή αυτοκριτική ή στρατηγική διαχείριση κρίσης. Όπως ανέφερε, ο Ευρωβουλευτής φαίνεται να τοποθετεί τον εαυτό του στη θέση του θύματος, σε ένα σπάνιο, για τα κυπριακά δεδομένα, αφήγημα δημόσιας αυτοπαρουσίασης.
Πολιτική και θεσμική κατακραυγή
Η Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή χαρακτήρισε το σχόλιο προσβλητικό, απαξιωτικό και βαθιά οπισθοδρομικό, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ούτε ως χιούμορ ούτε ως λεκτικό ολίσθημα, ενώ ανακοίνωσε πρόθεση καταγγελίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αντίστοιχα, η Κυπριακή Ομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων έκανε λόγο για αναφορές που παραπέμπουν σε εποχές σκοταδισμού, πλήττοντας τον αγώνα για ισότητα και κοινωνική ένταξη.
Την έντονη αποδοκιμασία τους εξέφρασαν πολιτικά κόμματα, με τον Δημοκρατικό Συναγερμό να καλεί τον Ευρωβουλευτή σε ξεκάθαρη απολογία, ενώ το ΑΚΕΛ τόνισε ότι ο δημόσιος λόγος που προσβάλλει άτομα με αναπηρία δεν μπορεί να γίνεται ανεκτός.
Ενοχλητικά και καταδικαστέα χαρακτήρισε τα όσα είπε ο Φειδίας Παναγιώτου ο αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Γιάννης Αντωνίου. Είναι προβληματικό αυτό που βιώνουμε, ανέφερε, και εξέφρασε την στήριξή του προς τα μέλη της παραολυμπιακής ομάδας.
Παρέμβαση πραγματοποίησε και το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας, εκφράζοντας αποτροπιασμό και οργή, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες δηλώσεις πλήττουν την αξιοπρέπεια κάθε πολίτη. Σημειώνεται ότι θα υποβάλει καταγγελία σε βάρος του στο Ευρωκοινοβούλιο όπως και η Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή.
Παρέμβαση της Επιτρόπου Δικαιωμάτων του Παιδιού
Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν η τοποθέτηση της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, η οποία χαρακτήρισε τη δήλωση του Φειδία Παναγιώτου «απαράδεκτη, υποτιμητική και βαθιά στιγματιστική».
Όπως σημείωσε, η γλώσσα που χρησιμοποιείται από πρόσωπα με θεσμική εξουσία δεν είναι απλώς μέσο έκφρασης αλλά εργαλείο ισχύος, με άμεσες συνέπειες στη διαμόρφωση κοινωνικών αντιλήψεων και στη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τόνισε ότι τέτοιες πρακτικές ενισχύουν τον κοινωνικό αποκλεισμό, αναπαράγουν στερεότυπα και διαμορφώνουν περιβάλλον φόβου και σιωπής, ιδιαίτερα για παιδιά και νέους με αναπηρία, καλώντας σε ουσιαστικό πολιτικό και θεσμικό αναστοχασμό.
Επίθεση ΚΕΠΕ κατά Φειδία Παναγιώτου
Σε υψηλούς τόνους απάντησε η Κυπριακή Εθνική Παραολυμπιακή Επιτροπή στη δημόσια απολογία του Ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου, ξεκαθαρίζοντας ότι η συγγνώμη αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση, όμως αποδυναμώνεται όταν συνοδεύεται από υπεκφυγές, υπαινιγμούς και απόπειρες μεταφοράς ευθυνών.
Η Επιτροπή τονίζει ότι η συζήτηση δεν σχετίζεται με τη χρονική στιγμή κατά την οποία έγιναν οι δηλώσεις, αλλά με το ίδιο το περιεχόμενό τους, απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια πολιτικής ή επικοινωνιακής ερμηνείας των αντιδράσεων. Παράλληλα, προαναγγέλλει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις προς ευρωπαϊκά όργανα και θεσμούς.
Τη σχετική ανακοίνωση κοινοποίησε ο πρόεδρος της ΚΕΠΕ, Ανδρέας Γεωργίου, σημειώνοντας ότι το Εκτελεστικό Συμβούλιο μελέτησε διεξοδικά την απολογητική δήλωση του Ευρωβουλευτή, η οποία ακολούθησε τις έντονες αντιδράσεις τόσο της Επιτροπής όσο και οργανωμένων φορέων και της κοινωνίας ευρύτερα. Όπως υπογραμμίζει, η αναφορά του κ. Παναγιώτου σε αθλητές με νοητική αναπηρία κρίθηκε απαράδεκτη και προσβλητική, γεγονός που οδήγησε στην άμεση αντίδραση της ΚΕΠΕ, μόλις έγινε γνωστό το περιεχόμενο του επίμαχου podcast.
«Θα αναμέναμε μια ειλικρινή και ξεκάθαρη συγγνώμη και όχι μια δήλωση σκοπιμότητας», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Επιτροπή θα αναμένει τις τοποθετήσεις και ενέργειες των αρμόδιων ευρωπαϊκών θεσμών, στους οποίους έχουν ήδη κατατεθεί σχετικές αναφορές.
Στην ανακοίνωσή της, η Κυπριακή Εθνική Παραολυμπιακή Επιτροπή επισημαίνει πως, αν και η αναγνώριση του λάθους είναι το ελάχιστο αναμενόμενο, η αξία της συγγνώμης ακυρώνεται όταν συνοδεύεται από πολιτικές ερμηνείες, συμψηφισμούς ή ερωτήματα του τύπου «γιατί τώρα». Τέτοιες τοποθετήσεις, σύμφωνα με την ΚΕΠΕ, μετατοπίζουν τη συζήτηση από την ουσία στο περιθώριο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη θέση του Ευρωβουλευτή περί γενικότερης κοινωνικής παραμέλησης των ατόμων με αναπηρία, την οποία η Επιτροπή χαρακτηρίζει ως προσπάθεια μετακύλισης της προσωπικής ευθύνης. Παράλληλα, απορρίπτεται ως μη θεσμική η πρόσκληση για δημόσιες «ιδέες» στήριξης, επισημαίνοντας ότι τα δικαιώματα, η ισότητα και ο σεβασμός δεν μπορούν να αποτελούν προϊόν επικοινωνιακών πειραματισμών ή ψηφιακού διαλόγου χωρίς ουσία.
Η ΚΕΠΕ καταλήγει τονίζοντας ότι το Παραολυμπιακό Κίνημα απαιτεί υπεύθυνο λόγο και έμπρακτο σεβασμό, και όχι διορθωτικές κινήσεις επικοινωνιακού χαρακτήρα, υπογραμμίζοντας με νόημα πως «ο σεβασμός δεν συνοδεύεται από αστερίσκους».
Η πολιτική διάσταση και το χαμένο «mea culpa»
Το περιστατικό ανέδειξε όχι μόνο τη σημασία του σεβασμού στον δημόσιο λόγο, αλλά και ένα διαχρονικό έλλειμμα στην κυπριακή πολιτική κουλτούρα, την απουσία αυθεντικής ανάληψης ευθύνης.
Σε μια χώρα όπου λάθη πολιτικών αποφάσεων έχουν κοστίσει οικονομικές καταστροφές, κοινωνικές πληγές και σε ορισμένες περιπτώσεις, ανθρώπινες ζωές, το ειλικρινές «mea culpa» παραμένει σπάνιο έως ανύπαρκτο.
Η ιστορία θυμάται ελάχιστες εξαιρέσεις , στην Ελλάδα, τον Ανδρέα Παπανδρέου, και στην Κύπρο, τον Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος, έστω και μέσα από έντονη επικοινωνιακή διαχείριση , επέλεξε να αναγνωρίσει δημόσια το λάθος του.
Και ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα που μένει δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο σχόλιο, αλλά το κατά πόσο η κυπριακή πολιτική τάξη είναι έτοιμη να υιοθετήσει μια νέα κουλτούρα ευθύνης, αυτοκριτικής και σεβασμού, όχι όταν το επιβάλλει η κατακραυγή, αλλά όταν το απαιτεί η συνείδηση.
Σχεδόν πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή, το Κυπριακό εξακολουθεί να ανακυκλώνεται γύρω από το ίδιο βασικό ερώτημα: ποια είναι τελικά η βάση της λύσης; Η τριμερής συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, κατέδειξε με σαφήνεια ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στις γνωστές διαφωνίες επί της ουσίας, αλλά κυρίως, στη διαφωνία για το πώς και από πού αρχίζει η ίδια η διαδικασία.
