Πίσω από τις αναφορές σε «πολιτική ισότητα», «προετοιμασία» και «ρεαλισμό», αναδύεται ξεκάθαρα η στρατηγική της κατοχικής πλευράς για μετατόπιση του πλαισίου της διαδικασίας, εκτός των συμφωνημένων παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Ερχιουρμάν, εμφανίζεται να απορρίπτει τις διεθνείς διασκέψεις χωρίς «παραγωγή έργου σε τοπικό επίπεδο», ασκώντας κριτική στις άτυπες συναντήσεις 5+1 σε Γενεύη και Νέα Υόρκη. Στην πραγματικότητα όμως, η τοποθέτησή του δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ένσταση στη διαδικασία, αλλά μια σαφή πολιτική προϋπόθεση: καμία κίνηση προς μια νέα πολυμερή διάσκεψη, αν δεν προηγηθεί αποδοχή της τουρκοκυπριακής ατζέντας στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο κατοχικός ηγέτης ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις πρόσφατες δηλώσεις της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία είχε επισημάνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει νέα πενταμερής διάσκεψη χωρίς προηγούμενα ουσιαστικά βήματα στα ΜΟΕ.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η προσέγγιση του κ. Έρχιουρμαν στο ζήτημα της πολιτικής ισότητας. Αποφεύγοντας τον όρο «δύο κράτη», επιλέγει μια πιο εκλεπτυσμένη ρητορική, επιμένοντας ότι η ουσία δεν είναι τα ποσοστά στην εκ περιτροπής προεδρία, αλλά η «αρχή» ότι και τα δύο «ιδρυτικά στοιχεία» πρέπει να προεδρεύουν της κρατικής δομής. Πρόκειται, ωστόσο, για την ίδια θέση που η Άγκυρα προωθεί τα τελευταία χρόνια: δύο ισότιμες κυριαρχίες που απλώς θα συνεργάζονται, ακυρώνοντας στην πράξη τη μία και αδιαίρετη κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η κριτική του κατοχικού ηγέτη προς την ελληνοκυπριακή πλευρά και την Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται στο ίδιο πλαίσιο. Οι αιχμές για τις επισκέψεις Ευρωπαίων αξιωματούχων στην Πράσινη Γραμμή, η ειρωνική αναφορά στην «κλειδαρότρυπα» και η καταγγελία περί έλλειψης σεβασμού προς τη «βούληση του τουρκοκυπριακού λαού» συνθέτουν ένα αφήγημα θυματοποίησης που αποσιωπά την πραγματική αιτία της διεθνούς στάσης: το γεγονός ότι στα κατεχόμενα δεν υφίσταται αναγνωρισμένο κράτος, αλλά μια οντότητα που επιβιώνει χάρη στην τουρκική στρατιωτική παρουσία.
Ακόμη και στα ζητήματα καθημερινότητας, όπως τα οδοφράγματα, οι οδικές συνδέσεις ή το χαλλούμι, ο λόγος του κ. Ερχιουρμάν δεν ξεφεύγει από τη γενική στρατηγική. Τα ΜΟΕ παρουσιάζονται ως «βαρόμετρο ειλικρίνειας», την ίδια στιγμή που τίθενται όροι, επιφυλάξεις και νέες απαιτήσεις, καθιστώντας σαφές ότι καμία διευκόλυνση δεν θεωρείται ουδέτερη, αλλά ενταγμένη στη συνολική διαπραγματευτική επιδίωξη της κατοχικής πλευράς.
Κλείδωσε η νέα συνάντηση Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν
Μέσα σε αυτό το πολιτικό σκηνικό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι έχει πλέον κλειδώσει η ημερομηνία συνάντησης του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουφάν Ερχιουρμάν. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου, στις 11:00, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο της προσπάθειας διατήρησης ανοιχτού διαύλου επικοινωνίας και διερεύνησης προοπτικών επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Mπορεί να υπάρχει πραγματική πρόοδος όταν η μία πλευρά προσέρχεται στον διάλογο με σαφή στόχο την αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος και την έμμεση αποδοχή κυριαρχικής ισότητας; Η συνέντευξη Έρχιουρμαν δείχνει ότι, παρά τη ρητορική περί «ρεαλισμού» και «προετοιμασίας», η ουσία της τουρκικής και τουρκοκυπριακής γραμμής παραμένει αμετάβλητη. Και αυτό αποτελεί την πραγματική πρόκληση για τη Λευκωσία, ενόψει της συνάντησης της 24ης Φεβρουαρίου.
