Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις, αλλά δύο στρατηγικές ξεχωρίζουν: η μέθοδος των “κουβάδων” (bucket strategy) και η συστηματική απόσυρση (systematic withdrawal). Και οι δύο στοχεύουν στο ίδιο αποτέλεσμα, όμως η φιλοσοφία τους είναι αρκετά διαφορετική.
Η στρατηγική των “κουβάδων” (Bucket Strategy)
Η στρατηγική των κουβάδων βασίζεται στη λογική της χρονικής ταξινόμησης των επενδύσεων. Δημιουργούνται ουσιαστικά τρεις κατηγορίες: βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες.
Στον πρώτο «κουβά» τοποθετούνται χρήματα που θα χρειαστείς άμεσα, τα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτά παραμένουν σε μετρητά ή σε χαμηλού ρίσκου προϊόντα, ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμα και ασφαλή.
Στον δεύτερο μπαίνουν επενδύσεις με πιο μέτριο ρίσκο και με χρονικό ορίζοντα 5-10 ετών, όπως ομόλογα ή σταθερού εισοδήματος προϊόντα.
Ο τρίτος «κουβάς» περιλαμβάνει επενδύσεις που δεν θα αγγίξεις για αρκετά χρόνια, όπως μετοχές, και έχει στόχο τη μεγιστοποίηση της απόδοσης.
Συστηματική Απόσυρση (Systematic Withdrawal Strategy)
Από την άλλη, η συστηματική απόσυρση είναι μια πιο απλοποιημένη προσέγγιση.
Διατηρείς ένα ενιαίο χαρτοφυλάκιο, πλήρως διαφοροποιημένο, και κάθε χρόνο αποσύρεις ένα σταθερό ποσοστό , συνήθως 4% με 5% του συνολικού ποσού.
Αυτή η στρατηγική βασίζεται στον γνωστό «κανόνα του 4%», σύμφωνα με τον οποίο μπορείς να αποσύρεις ένα μικρό ποσοστό κάθε χρόνο, διασφαλίζοντας ότι το κεφάλαιό σου δεν θα εξαντληθεί για πολλές δεκαετίες.
Ψυχολογία vs Πραγματικότητα
Ενώ οι δύο στρατηγικές μοιάζουν διαφορετικές, στην πράξη μπορεί να καταλήγουν σε παρόμοιες κατανομές περιουσιακών στοιχείων.
Για παράδειγμα, ένας κουβάς που περιέχει 60% μετοχές και 40% ομόλογα είναι παρόμοιος με ένα χαρτοφυλάκιο συστηματικής απόσυρσης που έχει την ίδια κατανομή. Όμως υπάρχει μια σημαντική διαφορά: ο τρόπος που τις αντιλαμβάνεται ο επενδυτής.
Εδώ έρχεται στο προσκήνιο η ψυχολογία. Πολλοί επενδυτές δυσκολεύονται να διαχειριστούν την πτώση του συνολικού χαρτοφυλακίου τους όταν η αγορά υποχωρεί. Αυτό μπορεί να τους οδηγήσει σε πανικό και σε βιαστικές αποφάσεις, όπως το να ρευστοποιήσουν μετοχές τη χειρότερη στιγμή.
Η στρατηγική των κουβάδων λύνει εν μέρει αυτό το πρόβλημα, γιατί διατηρεί μετρητά για τις άμεσες ανάγκες και αφήνει τις πιο ριψοκίνδυνες επενδύσεις να δουλέψουν στο βάθος του χρόνου. Έτσι, ακόμα και σε πτώση της αγοράς, ο επενδυτής αισθάνεται ασφαλής, αφού ξέρει ότι τα χρήματα που θα χρειαστεί σύντομα δεν επηρεάζονται.
Ωστόσο, η εφαρμογή της στρατηγικής των κουβάδων δεν είναι πάντα εύκολη. Χρειάζεται συνεχή επανεξισορρόπηση και κάποιες φορές ακόμη και ξεχωριστούς λογαριασμούς, κάτι που μπορεί να περιπλέκει τη διαχείριση. Επίσης, πολλά λογιστικά και φορολογικά συστήματα δεν υποστηρίζουν εύκολα τέτοιες δομές, και η παρακολούθηση γίνεται πιο δύσκολη.
Η συστηματική απόσυρση από την άλλη είναι πιο απλή και εύκολη. Δεν υπάρχουν ξεχωριστοί λογαριασμοί ή κουβάδες, δεν χρειάζεται να αποφασίζεις πού θα μπει τι. Έχεις ένα χαρτοφυλάκιο, το αναπροσαρμόζεις με βάση τις ανάγκες σου και αποσύρεις ένα ποσοστό κάθε χρόνο. Είναι πιο πρακτικό, ειδικά αν συνεργάζεσαι με έναν σύμβουλο που θέλει να κρατήσει τα πράγματα απλά.
Τελικά ποια στρατηγική να επιλέξω;
Η απόφαση τελικά εξαρτάται από εσένα. Αν νιώθεις άνετα με τις διακυμάνσεις της αγοράς και προτιμάς τη λειτουργική απλότητα, τότε η συστηματική απόσυρση είναι μια εξαιρετική επιλογή. Αν όμως σε πιάνει άγχος όταν βλέπεις το χαρτοφυλάκιό σου να χάνει αξία σε μια πτώση της αγοράς, τότε ίσως η στρατηγική των κουβάδων σου προσφέρει την ηρεμία που χρειάζεσαι.
Το σημαντικό είναι να διαλέξεις μια προσέγγιση που ταιριάζει τόσο στα οικονομικά σου όσο και στην ψυχολογία σου. Το εισόδημα της σύνταξης δεν είναι μόνο θέμα αριθμών, είναι και θέμα ηρεμίας, συνέπειας και σταθερότητας. Και αυτά είναι συχνά τα πιο πολύτιμα “κεφάλαια” που μπορεί να έχει κάποιος στην τρίτη ηλικία της ζωής του.