Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το μερίδιο των ΑΠΕ στη θέρμανση και ψύξη στην ΕΕ διαμορφώθηκε στο 26,7%, το υψηλότερο ποσοστό από το 2004, όταν βρισκόταν μόλις στο 11,7%.
Σε σχέση με το 2023, σημειώθηκε αύξηση κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, αν και ο ρυθμός αυτός παραμένει χαμηλότερος από τον μακροχρόνιο μέσο όρο αύξησης της τελευταίας εικοσαετίας.
Σταθερή άνοδος χάρη σε βιομάζα και αντλίες θερμότητας
Η πρόοδος δεν αποτυπώνεται μόνο στα ποσοστά, αλλά και στην πραγματική κατανάλωση ενέργειας. Η ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας από ΑΠΕ για θέρμανση και ψύξη αυξάνεται σταθερά, κυρίως λόγω της ευρύτερης χρήσης βιομάζας και αντλιών θερμότητας, που αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στο ενεργειακό μείγμα των κρατών μελών.
Τι προβλέπει η νέα ευρωπαϊκή οδηγία
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το φως της νέας Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, η οποία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την ενσωμάτωση ΑΠΕ στη θέρμανση και ψύξη. Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να αυξάνουν το μερίδιο των ΑΠΕ κατά μέσο όρο τουλάχιστον 0,8 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως την περίοδο 2021–2025 και 1,1 μονάδα ετησίως από το 2026 έως το 2030.
Σε επίπεδο ΕΕ, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης την περίοδο 2021–2024 διαμορφώθηκε στις 0,93 ποσοστιαίες μονάδες, υπερβαίνοντας τον στόχο της πρώτης περιόδου, αλλά αφήνοντας μεγαλύτερες απαιτήσεις για τα επόμενα χρόνια.
Η θέση της Κύπρου
Μέσα σε αυτή τη συνολική εικόνα, η Κύπρος καταγράφει ιδιαίτερα θετική επίδοση. Το 2024, το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη θέρμανση και ψύξη στη χώρα ανήλθε περίπου στο 41%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (26,7%).
Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Κύπρο στο άνω μισό των κρατών μελών, κοντά σε χώρες με παραδοσιακά ισχυρή διείσδυση ανανεώσιμων στη θερμική ενέργεια. Η χρήση ηλιακών θερμικών συστημάτων για ζεστό νερό, που είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα στα κυπριακά νοικοκυριά, αποτελεί βασικό παράγοντα αυτής της επίδοσης.
Πρωταθλήτριες και ουραγοί στην Ευρώπη
Σε επίπεδο κρατών μελών, τα υψηλότερα μερίδια ΑΠΕ στη θέρμανση και ψύξη καταγράφηκαν στη Σουηδία (67,8%), τη Φινλανδία (62,6%) και τη Λετονία (61,8%). Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά σημειώθηκαν στην Ιρλανδία (7,9%), καθώς και στην Ολλανδία και το Βέλγιο (11,3%).
Μεγάλες μεταβολές μέσα σε ένα έτος
Σε σύγκριση με το 2023, 16 χώρες της ΕΕ κατέγραψαν αύξηση στο μερίδιο ΑΠΕ στη θέρμανση και ψύξη. Τη μεγαλύτερη άνοδο σημείωσε η Μάλτα (+6,0 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ ακολούθησαν το Λουξεμβούργο και η Δανία.
Αντίθετα, οι μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρήθηκαν στην Εσθονία, την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία προς τους ενεργειακούς στόχους της ΕΕ δεν είναι ομοιόμορφη.
Παρά τις διακυμάνσεις, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η θέρμανση και η ψύξη — ένας τομέας που παραδοσιακά βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα — μετατρέπεται σταδιακά σε βασικό πεδίο της πράσινης μετάβασης στην Ευρώπη, με την Κύπρο να βρίσκεται πλέον πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
