Στην Αρμενία για την Σύνοδο Πολιτικής Κοινότητας ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης
Στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας που πραγματοποιείται - σήμερα - στην Αρμενία, θα συμμετάσχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ο στατιστικός πληθωρισμός και η ακρίβεια όπως τη βιώνουν οι πολίτες αποτελούν δύο διαφορετικές πραγματικότητες. Όπως εξηγεί ο οικονομολόγος, «υπάρχει ο στατιστικός πληθωρισμός που περιλαμβάνει σχεδόν τα πάντα μέσα», ωστόσο αυτός περιλαμβάνει και αγαθά που δεν αγοράζονται σε τακτική βάση, όπως αυτοκίνητα, κατοικίες ή οικιακές συσκευές.
Αντίθετα, η ακρίβεια που γίνεται άμεσα αισθητή αφορά κυρίως τις συχνές και επαναλαμβανόμενες δαπάνες. «Αυτό που ονομάζουμε ακρίβεια είναι οι αγορές πολλαπλής και συχνής χρήσης», σημειώνει, εξηγώντας ότι προϊόντα όπως τα τρόφιμα, τα καύσιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης επηρεάζουν δυσανάλογα την αντίληψη των πολιτών. Οι εβδομαδιαίες αγορές σε υπεραγορές και οι συνεχείς μεταβολές στις τιμές καυσίμων και ενέργειας ενισχύουν αυτή την εικόνα, καθώς «επειδή τα βλέπουμε κάθε εβδομάδα αισθάνεσαι τη διαφορά».
Στην πράξη, τα βασικά έξοδα που εντείνουν το αίσθημα της ακρίβειας είναι το ρεύμα, τα καύσιμα και τα καθημερινά αγαθά. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας εξωτερικών διαταραχών. Από την πανδημία του κορωνοϊού και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα μέχρι τις ελλείψεις σε μεταφορικά μέσα, δημιουργήθηκαν τόσο πραγματικές αυξήσεις κόστους όσο και περιθώρια κερδοσκοπίας.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι ότι οι καταναλωτές δεν αντιλαμβάνονται εύκολα τη μείωση των τιμών. Όπως επισημαίνει, «δεν αισθάνεσαι την πτώση των τιμών τόσο εύκολα», καθώς οι μειώσεις είναι σταδιακές και μικρές, με αποτέλεσμα να χρειάζεται χρόνος μέχρι να αποτυπωθούν στην καθημερινότητα.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η διάρθρωση των μισθών στην Κύπρο. Τα χαμηλότερα εισοδήματα δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό για βασικές ανάγκες, γεγονός που τα καθιστά πιο ευάλωτα σε αυξήσεις. «Σε ένα πιο χαμηλό εισοδηματικό νοικοκυριό μπορεί να είναι το 35-40%», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και μικρές αυξήσεις έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Δεν είναι τυχαίο ότι το αίσθημα πίεσης είναι εντονότερο στους χαμηλοσυνταξιούχους, τους νέους και όσους αμείβονται με 1000–1200 ευρώ, καθώς «30 και 40 ευρώ αύξηση σε διάφορα πράγματα για ένα μήνα είναι σημαντικό ποσό».
Παράλληλα, ο ίδιος επισημαίνει ότι πέρα από την ακρίβεια, έχει αλλάξει και η καταναλωτική νοοτροπία. «Υπάρχει και η ακρίβεια ναι αλλά άλλαξε και η νοοτροπία», τονίζει, εξηγώντας ότι το επίπεδο ζωής που θεωρείται πλέον απαραίτητο είναι υψηλότερο σε σχέση με το παρελθόν. Δαπάνες που κάποτε θεωρούνταν προαιρετικές —όπως το αυτοκίνητο, το κινητό ή οι συνδρομητικές υπηρεσίες— σήμερα αντιμετωπίζονται ως βασικές ανάγκες, αυξάνοντας το συνολικό κόστος ζωής.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις δομικές αδυναμίες της κυπριακής οικονομίας, με κυριότερη το υψηλό κόστος ενέργειας. Η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια θεωρείται κρίσιμη, ωστόσο υπάρχουν εμπόδια, όπως το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός πολιτών, ιδιαίτερα όσοι διαμένουν σε πολυκατοικίες, δεν μπορούν να επωφεληθούν από τα φωτοβολταϊκά συστήματα. «Εκείνη η μεγάλη μάζα της μεσαίας τάξης μένει χωρίς να μπορεί να επωφεληθεί», σημειώνει.
Η ενίσχυση των υποδομών, η αποθήκευση ενέργειας και τα κίνητρα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποτελούν, σύμφωνα με τον κύριο Τελώνη, βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του κόστους. Σε διαφορετική περίπτωση, το αίσθημα της ακρίβειας αναμένεται να παραμείνει έντονο, τροφοδοτούμενο από χαμηλούς μισθούς, δομικά προβλήματα και μια αγορά που δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί.
