Η Αθηνά Μιχαηλίδου ανοίγει την καρδιά της στο ThemaOnline και μιλά για τις θυσίες, τις ενοχές, την πίεση του να πρέπει να «τα προλαβαίνεις όλα», αλλά και για εκείνες τις μικρές στιγμές που τελικά καθορίζουν τι σημαίνει μητρότητα.
Με αφορμή τη Μέρα της Μητέρας, η Δρ Μιχαηλίδου εξηγεί πώς η μητρότητα άλλαξε τον τρόπο που βλέπει την Παιδεία, γιατί θεωρεί ότι τα παιδιά σήμερα χρειάζονται περισσότερα από γνώσεις και ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημα για κάθε γονιό σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς.
Ως Υπουργός Παιδείας πόσο δύσκολο είναι να ισορροπείτε ανάμεσα σε έναν τόσο απαιτητικό δημόσιο ρόλο και στην προσωπική σας ζωή ως μητέρα;
Η αλήθεια είναι ότι η ισορροπία αυτή δεν είναι ποτέ εύκολη. Η μητρότητα από μόνη της είναι μια απαιτητική ευθύνη και όταν συνδυάζεται με έναν δημόσιο ρόλο, οι απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται.
Ταυτόχρονα όμως, η εμπειρία του να είσαι μητέρα σε κάνει να βλέπεις διαφορετικά και την πολιτική για την Παιδεία. Βλέπεις σε κάθε παιδί το δικό σου παιδί. Βλέπεις τις αγωνίες των γονιών, τις ανάγκες των οικογενειών, την πίεση της καθημερινότητας.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι και η μεγαλύτερη δύναμη μιας μητέρας σε θέση ευθύνης. Λειτουργεί με περισσότερη ενσυναίσθηση, ευθύνη και αίσθηση μέλλοντος.
Η Ημέρα της Μητέρας συχνά παρουσιάζεται ιδανικά. Ποια είναι η πιο αληθινή, και ίσως δύσκολη, πλευρά της μητρότητας που βιώσατε ή που δεν συζητάμε αρκετά ως κοινωνία;
Υπάρχει πάντα η αγωνία αν κάνει αρκετά, αν είναι επαρκώς παρούσα, αν ανταποκρίνεται σε όλα. Η κοινωνία συχνά περιμένει από τις μητέρες να τα καταφέρνουν όλα τέλεια. Να είναι επαγγελματικά επιτυχημένες, συναισθηματικά διαθέσιμες, δυνατές, ήρεμες, πάντα εκεί.
Αυτή η πίεση είναι πραγματική. Εδώ είναι και το στοίχημα της πολιτείας. Να οικοδομούμε μια κοινωνία πιο υποστηρικτική προς τις οικογένειες και ιδιαίτερα προς τις γυναίκες και τις μητέρες. Μια κοινωνία που κατανοεί ότι πίσω από κάθε μητέρα υπάρχει καθημερινός αγώνας και υπερβάσεις.
Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα στο εκπαιδευτικό σύστημα ώστε να στηρίζει καλύτερα τις μητέρες και τις οικογένειες, ποιο θα ήταν;
Προς αυτή την κατεύθυνση ήδη εργαζόμαστε μέσα από την ενίσχυση του ολοήμερου σχολείου, της ψυχοκοινωνικής στήριξης, της ασφάλειας και της καλλιέργειας δεξιοτήτων ζωής στα παιδιά.
Ένα σχολείο πιο ανθρώπινο, πιο συμπεριληπτικό και πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας είναι για μένα βασικός στόχος της μεταρρύθμισης που υλοποιούμε.
Πώς έχει επηρεάσει η εμπειρία σας ως μητέρα τις αποφάσεις που παίρνετε σε θέματα παιδείας;
Η μητρότητα σου επιτρέπει να σκέφτεσαι πολυδιάστατα και όχι μονοσήμαντα. Να εστιάζεις στην ουσία και να μην αγνοείς αυτά που χάνονται στην ταχύτητα των πραγμάτων.
Ως μητέρα αντιλαμβάνομαι πολύ πιο έντονα ότι το σχολείο είναι- πέραν του παιδαγωγικού του ρόλου- χώρος ασφάλειας, αποδοχής, ψυχικής ενδυνάμωσης και διαμόρφωσης προσωπικοτήτων.
Είναι πολλές οι φορές που μέσα από επισκέψεις σε σχολεία και συζητήσεις με παιδιά βλέπω το άγχος, τους φόβους ή και την ανάγκη τους να ακουστούν. Αυτές οι εμπειρίες μας υπενθυμίζουν ότι πίσω από κάθε πολιτική απόφαση υπάρχουν άνθρωποι και πραγματικές ανάγκες.
Υπάρχει κάτι που σας έχουν πει τα παιδιά σας και σας έχει μείνει αξέχαστο;
Αυτό που μένει πάντα μέσα μου είναι οι στιγμές που μου λένε τι πραγματικά έχει σημασία. Ο ποιοτικός χρόνος, η παρουσία, η αγάπη. Αυτά με συνοδεύουν πάντα σε ό,τι κάνω.
Τι φοβάστε περισσότερο για τα παιδιά σας μεγαλώνοντας στον σημερινό κόσμο;
Ζούμε σε μια εποχή με τεράστιες δυνατότητες αλλά και πολλές προκλήσεις. Το στοίχημα είναι να δίνουμε στα παιδιά μας τα εφόδια να μπορούν, όχι απλά να ανταποκριθούν, αλλά και να διακριθούν, στο μέτρο των δικών τους στόχων.
Πιστεύω ότι η Παιδεία σήμερα δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη γνώση, αλλά επιβάλλεται να καλλιεργεί δεξιότητες ζωής, ανθεκτικότητα, αξίες, δημοκρατική συνείδηση και συναισθηματική ενδυνάμωση. Η μεγαλύτερη ευθύνη μας είναι να στηρίξουμε τα παιδιά να γίνουν ολοκληρωμένοι άνθρωποι, με αυτοπεποίθηση, όχι απλώς επιτυχημένοι επαγγελματίες.
Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στις μητέρες σήμερα, ιδιαίτερα σε εκείνες που νιώθουν πίεση να τα προλάβουν όλα;
Θα ήθελα να τους πω να είναι πιο επιεικείς με τον εαυτό τους. Καμία μητέρα δεν είναι «τέλεια» και καμία δεν χρειάζεται να είναι. Η καθημερινότητα απαιτεί υψηλό δείκτη απαιτήσεων και αντοχής. Έχει αξία, η κάθε μητέρα να θυμάται ότι για τα παιδιά μας, η αγάπη και η παρουσία έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από την τελειότητα.
