Ο αείμνηστος Βάσος Λυσσαρίδης καταγράφεται ως ο «μακροβιότερος» Βουλευτής με θητεία 45 χρόνων και 8 βουλευτικές περιόδους.
«Έχει αυξηθεί ο αριθμός των ποσοστών αποχής τα τελευταία 10 χρόνια, με κορυφαίο ποσοστό το 2021, περίπου ένα τρίτο του πληθυσμού δεν πήγε να ψηφίσει, το οποίο βλέπουμε και σε άλλες χώρες φυσικά,» ανέφερε στο ΚΥΠΕ ένας εκ των δύο δημιουργών της μελέτης, ο Νεόφυτος Αριστοδήμου, Σύμβουλος επιχειρήσεων που ειδικεύεται στην ανάλυση και βελτίωση διαδικασιών και στην εγκατάσταση συστημάτων που να υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων βασισμένη σε δεδομένα. Μαζί με τον Μιχάλη Μιχαηλίδη, ακαδημαϊκό με ενδιαφέροντα στη μεθοδολογία έρευνας για τις κοινωνικές επιστήμες, εκπονούν μελέτες για διάφορα θέματα που απασχολούν την κοινωνία, χρησιμοποιώντας στατιστικά στοιχεία και πληροφορίες υπηρεσιών για την εξαγωγή τεκμηριωμένων συμπερασμάτων που βοηθούν στη λήψη αποφάσεων.
Όπως ανέφερε στο ΚΥΠΕ ο κ. Αριστοδήμου, οι ίδιοι παρακολουθούν τους αριθμούς και δίνουν στοιχεία με τρόπο απλό για να βοηθήσουν όσους ενδιαφέρονται να κατανοήσουν καλύτερα διάφορα ζητήματα, όπως οι εκλογές, η οικονομία, η αγορά εργασίας, και άλλα.
Σύμφωνα με την μελέτη, από το 1981 το εκλογικό σώμα αυξάνεται, και από τις 309 χιλιάδες έφτασε τις 558 χιλιάδες το 2021 (+81%). Σχετικά με την αποχή, ο μέγιστος αριθμός καταμετρηθέντων ψήφων καταγράφηκε το 2006 με 446 χιλιάδες, ενώ, από τότε και παρά την αύξηση του εκλογικού σώματος, η συμμετοχή μειώθηκε.
«Στο αντίστοιχο διάστημα παρατηρούμε την αύξηση του ποσοστού της αποχής με αποκορύφωμα τις εκλογές του 2021 στις οποίες συμμετείχαν μόνο το 66% των ψηφοφόρων», αναφέρεται στην μελέτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, 191,000 (34%) απείχαν από τις βουλευτικές εκλογές του 2021. Σημειώνεται ότι η αύξηση της αποχής παρατηρείται πριν από την αλλαγή της ψήφου σε μη υποχρεωτική το 2017.
Αύξηση κομμάτων
Μία άλλη τάση η οποία διαφαίνεται στη μελέτη, σύμφωνα με τον κ. Αριστοδήμου, είναι η αύξηση του αριθμού των κομμάτων που διεκδικούν είσοδο στη Βουλή αλλά και αυτών που μπαίνουν στη Βουλή.
«Στο παρελθόν ήταν πολύ λιγότερα, ειδικά αν χωρίσουμε τις περιόδους, πριν το 2000 και μετά το 2000, ο αριθμός έχει αυξηθεί σημαντικά», είπε, δίνοντας ως παράδειγμα το 1985 που υπήρχαν τέσσερα κόμματα ενώ στις εκλογές του 2021 υπήρχαν 15 κόμματα και άλλοι ανεξάρτητοι.
«Θεωρούμε ότι η τάση δείχνει κατακερματισμό, το οποίο φυσικά σημαίνει και πιο πολλά κόμματα στη Βουλή», είπε. Σημείωσε ότι τις τελευταίες τέσσερις εκλογικές διαδικασίας, δύο φορές εφτά κόμματα και δύο φορές οχτώ κόμματα εκπροσωπούνταν στη Βουλή, ενώ στο παρελθόν ήταν πολύ λιγότερα.
Όπως αναφέρεται στη μελέτη, μετά το 1981 παρατηρείται αύξηση των κομμάτων που λαμβάνουν μέρος στις εκλογές. Στις εκλογές του 1985 κατήλθαν μόνο τέσσερα κόμματα, ενώ στις εκλογές του 2021, 15 κομματικοί σχηματισμοί, ενώ, το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφηκε από το 1981 ήταν 35,81% το 1991 (ΔΗΣΥ).
Όπως αναφέρεται, τα «παραδοσιακά» κόμματα (ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΔΗΣΥ) παρότι παραμένουν κυρίαρχα, διαχρονικά παρατηρείται η μείωση των ποσοστών τους από 99,71% το 1985 σε 68,12% το 2021.
Σημειώνεται ακόμη ότι, οι μόνες εκλογές που κανένα κόμμα δεν συγκέντρωσε πάνω από 100 χιλ. ψήφους ήταν αυτές του 1981 και αυτές του 2021 - στις μεν πρώτες με μικρό εκλογικό σώμα (309 χιλ.) και μικρό αριθμό κομμάτων (7 σχηματισμοί), στις δε δεύτερες λόγω αποχής (191 χιλ.) και κατακερματισμού των ψήφων σε 15 κόμματα.
Σύμφωνα με την μελέτη, ο μέγιστος αριθμός κομματικών συνασπισμών που εκπροσωπήθηκαν στην Βουλή ήταν 8 (τις περιόδους 2016-21 και 2001-2006), ενώ 10 κόμματα εκπροσωπήθηκαν μόνο μία φορά στη Βουλή (ΑΔΗΚ, Αλληλεγγύη, ΔΗΠΑ, ΕΔΗ, Ενιαίον, Κίνημα Ελευθέρων Δημοκρατών, ΝΕΟ, Πατριωτικό Μέτωπο, Προοδευτική Παράταξις, Συμμαχία Πολιτών).
Το ΑΚΕΛ, αναφέρεται στην μελέτη, είναι το μόνο κόμμα που εκλέγει Βουλευτές από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι και σήμερα, ενώ το Πατριωτικό Μέτωπο εκπροσωπήθηκε με τον μεγαλύτερο αριθμό βουλευτών (30) σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση.
Γυναίκες στη Βουλή
Ο κ. Αριστοδήμου αναφέρθηκε και στην εκπροσώπηση των γυναικών, σημειώνοντας ότι, παρόλο που ως ομάδα στον πληθυσμό είναι γύρω στο 51%, στην τελευταία Βουλή υπήρχαν οκτώ Βουλεύτριες στους 56, που σημαίνει, είπε, το 1/7. Άρα, σημείωσε, «υπάρχει υποεκπροσώπηση, το οποίο όμως θεωρούμε αντανακλά και την κατάσταση στην κοινωνία στην Κύπρο, ότι γενικώς οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, είδαμε και στοιχεία σε άλλες μελέτες μας, είτε για μισθολογικά, είτε για πόσο συμμετέχουν σε διοικητικές θέσεις στην Κύπρο, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, ότι υποεκπροσωπούνται».
Ο κ. Αριστοδήμου ανέφερε ότι είναι περίπου στο ένα τέταρτο, οι θέσεις ευθύνης που κατέχουν γυναίκες και ο μισθός, με εξαίρεση τον δημόσιο τομέα που έχει εφαρμόσει σχεδόν πλήρως την ισότητα στις αμοιβές, όπως σημείωσε, «οι υπόλοιποι έχουν μια διαφορά, κατά 15%». Είναι πιο ψηλοί οι μισθοί των ανδρών παρά των γυναικών για αντίστοιχες θέσεις, είπε.
Όπως αναφέρεται στη μελέτη, συνολικά έχουν εκλεγεί 292 πρόσωπα στη Βουλή: 266 άντρες και μόλις 26 γυναίκες.
Η πρώτη Βουλεύτρια ήταν η Ρήνα Κατσέλη η οποία εξελέγη το 1981, στην επαρχία Κερύνειας με το ΔΗΚΟ, και παρέμεινε σε τρεις βουλευτικές περιόδους.
Την περίοδο 2016-21 είχαν εκλεγεί 10 γυναίκες(18%), οι περισσότερες μέχρι σήμερα.
Στις 12 βουλευτικές περιόδους από το 1960, υπήρξαν εννέα Πρόεδροι της Βουλής, εκ των οποίων μία γυναίκα - η Αννίτα Δημητρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία στη μελέτη.
Επανεκλογές Βουλευτών
Ο κ. Αριστοδήμου είπε ότι διαφάνηκε επίσης ότι κάποιοι Βουλευτές, κυρίως άντρες, επανεκλέγονται σε πολλές εκλογικές περιόδους αναφέροντας ότι ως συμπέρασμα έχει κι αυτό μια σημασία.
Ο «μακροβιότερος» Βουλευτής ήταν ο Βάσος Λυσσαρίδης με 45 χρόνια και 8 βουλευτικές περιόδους, και ακολουθούν οι Γιαννάκης Ομήρου και Νίκος Αναστασιάδης, με 34 χρόνια και 7 βουλευτικές περιόδους, σύμφωνα με τη μελέτη.
Σημειώνεται ότι τις πρώτες θέσεις σχετικά με χρόνια θητείας ως Βουλευτής κατέχουν αποκλειστικά άντρες, ενώ, σε ό,τι αφορά τις γυναίκες, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, Ελένη Μαύρου, Στέλλα Κυριακίδου και Ρήνα Κατσέλη υπηρέτησαν τρεις βουλευτικές θητείες.
Ο κ. Αριστοδήμου σημείωσε ότι όταν αναφέρονται στη μελέτη σε θητείες, λόγω περιπλοκότητας εξαιτίας παραιτήσεων μεταξύ άλλων γεγονότων, δεν καταγράφουν όλες τις αλλαγές που έγιναν στον διάμεσο των θητειών, παρά μόνο τα αρχικά αποτελέσματα των εκλογών.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ