Από την υγεία και την εργασία μέχρι τη φορολογία, την τοπική αυτοδιοίκηση και την οδική ασφάλεια, οι νόμοι που ψηφίζονται επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής, τα δικαιώματα αλλά και τις οικονομικές υποχρεώσεις κάθε νοικοκυριού.
Μέσα στην τελευταία πενταετία, σειρά σημαντικών μεταρρυθμίσεων και νομοθεσιών άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, εξυπηρετούμαστε και αλληλεπιδρούμε με το κράτος, επιβεβαιώνοντας ότι οι αποφάσεις της Βουλής δεν μένουν μόνο στα έδρανα, αλλά φτάνουν μέχρι την καθημερινότητα κάθε πολίτη.
Επιλέξαμε νόμους που ψήφισε η βουλή τα τελευταία πέντε χρόνια και άλλαξαν σημαντικά στη ζωή μας:
1. ΓεΣΥ – Πλήρης εφαρμογή του συστήματος υγείας
Το ΓεΣΥ τέθηκε σε εφαρμογή έχοντας ως βασικούς στόχους την καθολική κάλυψη του πληθυσμού, την ισότιμη μεταχείριση όλων των δικαιούχων, την παροχή ενός ολοκληρωμένου πακέτου υπηρεσιών φροντίδας υγείας, την ελεύθερη επιλογή παροχέα υπηρεσιών φροντίδας υγείας από το δικαιούχο την και την κοινωνική αλληλεγγύη.
Η πρώτη φάση του ΓεΣΥ ξεκίνησε την 1 Ιουνίου 2019 με την παροχή εξωνοσοκομειακών υπηρεσιών υγείας, ενώ την 1η Ιουνίου του 2020, εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, τέθηκε σε εφαρμογή η β’ φάση με την παροχή ενδονοσοκομειακών υπηρεσιών υγείας.
Αν και ξεκίνησε λίγο πριν το 2020, η πλήρης εφαρμογή και επέκταση του ΓεΣΥ μέσα στην τελευταία 5ετία άλλαξε ριζικά: πρόσβαση σε γιατρούς και φάρμακα, κόστος ιατρικής περίθαλψης, ιδιωτική και δημόσια υγεία, εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών.
2. Μεταρρύθμιση Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ίσως η μεγαλύτερη διοικητική αλλαγή δεκαετιών.
Συγχωνεύθηκαν δήμοι, κοινότητες, υπηρεσίες αδειών και αποχετεύσεων. Επηρέασε δημοτικά τέλη, εξυπηρέτηση πολιτών, πολεοδομικές άδειες και τοπικές εκλογές.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2024.
Η τηλεργασία στον ιδιωτικό τομέα εφαρμόστηκε ουσιαστικά ως μόνιμο θεσμικό πλαίσιο μετά την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας στα τέλη του 2022 (με τις πρόνοιες να τυγχάνουν συνεχούς ρύθμισης). Στον δημόσιο τομέα, ο θεσμός τέθηκε σε εφαρμογή πολύ πιο πρόσφατα, στις 2 Απριλίου 2026.
3. Νομοθεσία για Τηλεργασία
Η πανδημία του κορωνοϊού έφερε μόνιμες αλλαγές στην εργασία.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Τι προνοεί ο νόμος για την τηλεργασία - Ποιους αφορά και η κάλυψη του κόστους που προκύπτει για τον εργοδοτούμενο
Θεσμοθετήθηκε το «δικαίωμα στην αποσύνδεση» (να μην ενοχλείται ο εργαζόμενος εκτός ωραρίου) και ξεκαθαρίστηκε ότι ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καλύπτει το κόστος του εξοπλισμού και των τηλεπικοινωνιών.
Η τηλεργασία στον ιδιωτικό τομέα τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Δεκεμβρίου 2023, ενώ στον δημόσιο τομέα εφαρμόστηκε επίσημα στις 2 Απριλίου 2026.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Εργασία… από τον καναπέ; 20 ημέρες από το σπίτι και ευέλικτο ωράριο - Όσα αλλάζουν για τους δημόσιους υπαλλήλους
4. Νόμοι κατά της Διαφθοράς και Ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής
Μετά τα «χρυσά διαβατήρια» και τα Pandora Papers, η Βουλή πέρασε νομοθεσίες για πόθεν έσχες, ελέγχους διαφθοράς και διαφάνεια κρατικών αξιωματούχων.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Σημαντικό βήμα για θωράκιση έναντι στη διαφθορά - Προχωρεί η ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής
Παράλληλα, ιδρύθηκε η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, ενώ ψηφίστηκε ο νόμος για την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος (Whistleblowers) και ο νόμος για τη διαφάνεια στις διαδικασίες λήψης δημόσιων αποφάσεων (Lobbying).
5. Φορολογική Μεταρρύθμιση
Ίσως η πιο φρέσκια και καθοριστική νομοθεσία σε αυτή τη λίστα, καθώς ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής στα τέλη του 2025 και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Φορολογική Μεταρρύθμιση: Μηδενικός φόρος για δεκάδες χιλιάδες το 2026 και αυξήσεις εισοδήματος για 200.000 πολίτες
Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος της Κύπρου μετά το 2002, και επηρεάζει άμεσα τόσο τις τσέπες των πολιτών όσο και τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Οι βασικότεροι πυλώνες της μεταρρύθμισης που αλλάζουν τα δεδομένα μας είναι:
1. Αύξηση του Αφορολόγητου Ορίου από τις 19.500 στις €22.000.
2. Στοχευμένες μειώσεις στο φορολογητέο εισόδημα βάσει κοινωνικών κριτηρίων:
3. Κατάργηση των Τελών Χαρτοσήμου
4. Ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής αυξήθηκε από το 12,5% στο 15%.
6. Σύστημα φωτοεπισύμανσης
Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει προχωρήσει σε σημαντικές τροποποιήσεις του περί Τροχαίων Αδικημάτων Νόμου που αφορούν τη διαβάθμιση και μείωση των προστίμων, καθώς και τη δυνατότητα δημοσιοποίησης των τοποθεσιών των κινητών καμερών από την Αστυνομία.
Οι βασικές νομοθετικές αλλαγές περιλαμβάνουν:
Κλιμάκωση προστίμων για κόκκινο φως: Έχει διαφοροποιηθεί η διαβάθμιση και τα ποσά για παραβάσεις παραβίασης κόκκινου φωτεινού σηματοδότη. Για παράδειγμα, το πρόστιμο για στάση οχήματος πάνω στη διάβαση πεζών κατά την κόκκινη ένδειξη έχει μειωθεί στα 85 ευρώ από τα 300.
Δημοσιοποίηση κινητών καμερών: Υπερψηφίστηκε πρόταση νόμου που επιτρέπει στην Αστυνομία Κύπρου να δημοσιεύει εκ των προτέρων τους χώρους και τις ώρες λειτουργίας των κινητών συσκευών φωτοεπισήμανσης, με σκοπό την πρόληψη των παραβάσεων και όχι μόνο την τιμωρία.
Διαχείριση ανεπίδοτων εξώδικων: Έχουν θεσπιστεί αυστηρότερες διαδικασίες εντοπισμού οδηγών με μεγάλο αριθμό απλήρωτων προστίμων και προώθησής τους είτε για επίδοση είτε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου.
Άλλες νομοθεσίες
Σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα έπαιξαν επίσης οι συνεχείς τροποποιήσεις για τις εκποιήσεις (κόκκινα δάνεια) και η επέκταση της άδειας μητρότητας (στους 5 μήνες για το πρώτο παιδί το 2024).
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για το επίδομα μητρότητας και το βοήθημα τοκετού - Μείωση γεννήσεων από Κύπριους