Την απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα δίνει ο Πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Εκπαιδευτικών Συμβούλων, δρα Άδωνης Αμερικάνος, ο οποίος ξεκαθαρίζει ότι η επένδυση στην ανώτατη εκπαίδευση εξακολουθεί να έχει τεράστια αξία. Όπως εξηγεί, η φοίτηση σε ένα πανεπιστήμιο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην απόκτηση ακαδημαϊκών γνώσεων πάνω σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Αντίθετα, το πανεπιστήμιο αποτελεί έναν θεμελιώδη θεσμό που διαμορφώνει τον τρόπο σκέψης, διδάσκει τη μεθοδολογία της έρευνας και προετοιμάζει τον νέο να αντιμετωπίζει σύνθετα προβλήματα.
«Το πανεπιστήμιο σε βοηθά να αναπτύξεις κριτική σκέψη, να αμφισβητείς, να ερευνάς και να εξετάζεις ένα πρόβλημα από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, ζυγίζοντας τα θετικά και τα αρνητικά για να καταλήξεις σε ένα δικό σου συμπέρασμα. Το πανεπιστήμιο θα βοηθήσει επίσης στην προσωπική ανάπτυξη και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και ανεξαρτησίας του φοιτητή».
Αυτές ακριβώς οι οριζόντιες/παράπλευρες δεξιότητες (soft/transferable skills) είναι που θα ακολουθήσουν τον απόφοιτο σε όλη του τη ζωή και θα αποδειχθούν χρήσιμες σε μια πληθώρα επαγγελμάτων, ακόμη και εκτός του άμεσου κλάδου σπουδών του.
«Παράλληλα, ο φοιτητής, ιδιαίτερα αν μιλάμε για σπουδές στο εξωτερικό, θα εκτεθεί σε καινούργιες εμπειρίες ζωής, νέες κουλτούρες και γνωριμίες με αξιόλογα άτομα που θα στιγματίσουν τα πρώτα βήματα της ενήλικης του ζωής. Μέσα από τη διαδρομή αυτή, ο φοιτητής μπορεί να εκμεταλλευτεί την διασύνδεση που έχουν πλέον τα πλείστα πανεπιστήμια με την αγορά εργασίας και να δικτυωθεί με την επαγγελματική κοινότητα που τον ενδιαφέρει».
«Βεβαίως, είναι επίσης πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι υπάρχουν και επαγγέλματα που δεν επιτρέπουν την εργοδότηση χωρίς την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών στο συγκεκριμένο κλάδο. Άρα σε αυτές τις περιπτώσεις, το ερώτημα του αν αξίζει κάποιος να σπουδάσει ή όχι έχει μία και μόνο απάντηση. Για παράδειγμα δεν μπορεί κάποιος να εξασκήσει το επάγγελμα του Γιατρού χωρίς πτυχίο Ιατρικής, ή το επάγγελμα του Πολιτικού Μηχανικού χωρίς το ανάλογο πτυχίο ή το επάγγελμα του Ψυχολόγου χωρίς το Πτυχίο Ψυχολογίας και το Μεταπτυχιακό στο τομέα της Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας που ενδιαφέρει τον φοιτητή. Αυτό φυσικά δεν ισχύει για όλα τα επαγγέλματα αλλά είναι καλά οι μαθητές να διερευνήσουν τις επιλογές τους έγκαιρα. Και αυτό διότι αν ένας μαθητής θέλει να γίνει λογιστής τότε μπορεί απευθείας να ακολουθήσει τον επαγγελματικό τίτλο χωρίς την απόκτησή πτυχίου ή μεταπτυχιακού».
Ένα συχνό φαινόμενο της εποχής μας είναι ότι πολλοί νέοι 16 και 17 ετών δεν είναι απολύτως σίγουροι για το ποιο επάγγελμα θέλουν να ακολουθήσουν, με αποτέλεσμα κάποιοι να επιλέγουν να μείνουν εκτός ακαδημαϊκού χώρου για ένα διάστημα (gap year) μέχρι να αποφασίσουν.
Ωστόσο, η επιλογή ενός πανεπιστημιακού πτυχίου μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τομέας της Μηχανικής, ο οποίος ανοίγει πολλές και διαφορετικές πόρτες στην αγορά εργασίας. Δεν είναι τυχαίο ότι άνθρωποι με υπόβαθρο μηχανολόγου ή χημικού μηχανικού έχουν βρεθεί σε κορυφαίες διοικητικές θέσεις, όπως π.χ. στην ηγεσία της Τράπεζας Κύπρου. Αυτό αποδεικνύει ότι η δομημένη σκέψη που προσφέρει ένα πτυχίο είναι το πραγματικό εισιτήριο για την επαγγελματική ανέλιξη.
Παράλληλα, πολλά εκπαιδευτικά συστήματα προσφέρουν πλέον την απαραίτητη ευελιξία όπως για παράδειγμα το μοντέλο της Σκωτίας και της Αμερικής. Στα τετραετή αυτά προγράμματα, οι φοιτητές έχουν την ευκαιρία τα πρώτα δύο χρόνια να «πειραματιστούν» με διαφορετικές κατευθύνσεις και μαθήματα (π.χ. Χημεία και Βιολογία) πριν κατασταλάξουν στην τελική τους κατεύθυνση.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν πανεπιστήμια όπως στην Αμερική και την Ολλανδία που προσφέρουν τη δυνατότητα επιλογής περισσότερων μαθημάτων από άλλους κλάδους και στο τέλος των σπουδών σου μπορείς να επιλέξεις να λάβεις πτυχίο με δύο εξειδικεύσεις (double major) ή πτυχίο με major και minor.
Στην Κύπρο, το αν «αξίζει» να σπουδάσει κάποιος σήμερα δεν έχει μία απάντηση για όλους. Εξαρτάται πολύ από τι θέλει να κάνει, πόσο πρακτικός είναι ο κλάδος, αν υπάρχει ζήτηση στην αγορά, και αν το άτομο είναι διατεθειμένο να συνεχίσει να μαθαίνει μετά το πτυχίο.
Το πραγματικό δίλημμα είναι: «Χρήσιμες δεξιότητες ή απλώς ένα χαρτί;»
Στην Κύπρο του 2026, συνήθως αποδίδει περισσότερο ένα πρακτικό πτυχίο ή τεχνική εκπαίδευση, μαζί με internships / εμπειρία, αγγλικά, και συνεχή μάθηση online.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Η μάχη για την Προεδρία της Βουλής εξελίσσεται ήδη στο πρώτο μεγάλο πολιτικό τεστ μετά τις βουλευτικές εκλογές, με τις διεργασίες να εντείνονται καθημερινά και τα κόμματα να επιχειρούν να διαμορφώσουν πλειοψηφίες που θα καθορίσουν όχι μόνο το αποτέλεσμα της 4ης Ιουνίου, αλλά και τη συνολική λειτουργία της νέας Βουλής τα επόμενα πέντε χρόνια.
