Στο επίκεντρο βρίσκεται το Αζερμπαϊτζάν, όπου φέρεται να αναπτύχθηκαν ισραηλινές ειδικές δυνάμεις και στελέχη της Μοσάντ σε τοποθεσίες κοντά στα βόρεια σύνορα του Ιράν.
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, το Ισραήλ ανέπτυξε μυστικά στρατιωτικές και κατασκοπευτικές μονάδες στο Αζερμπαϊτζάν κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου δικτύου κρυφών εγκαταστάσεων σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής.
Οι δυνάμεις φέρονται να επιχειρούσαν από αρκετές τοποθεσίες στο νότιο Αζερμπαϊτζάν, σε μικρή απόσταση από τα βόρεια σύνορα του Ιράν και περίπου 100 χιλιόμετρα από την πόλη Ταμπρίζ, η οποία αποτέλεσε στόχο ισραηλινών πληγμάτων κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στην περιοχή αναπτύχθηκαν μονάδες ειδικών επιχειρήσεων, οι οποίες πραγματοποίησαν αποστολές συλλογής πληροφοριών και επιχειρήσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προσφέροντας στο Ισραήλ σημαντικές δυνατότητες παρακολούθησης της βόρειας ιρανικής επικράτειας.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι εγκαταστάσεις στο Αζερμπαϊτζάν αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου δικτύου μυστικών βάσεων που περιλάμβανε επίσης θέσεις στο Ιράκ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σομαλιλάνδη. Αρχικά οι εγκαταστάσεις αυτές είχαν σχεδιαστεί ως πιθανά σημεία διάσωσης προσωπικού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ωστόσο στη συνέχεια εξελίχθηκαν σε κέντρα στρατιωτικών και πληροφοριακών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές, η αποστολή στο Αζερμπαϊτζάν περιλάμβανε αρκετές δεκάδες στελέχη των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων, της επίλεκτης αερομεταφερόμενης μονάδας μάχης και διάσωσης, καθώς και προσωπικό της Μοσάντ.
Η πρεσβεία του Αζερμπαϊτζάν στις Ηνωμένες Πολιτείες διέψευσε κατηγορηματικά τις πληροφορίες. Σε ανακοίνωσή της ανέφερε ότι «απορρίπτει κατηγορηματικά τους αβάσιμους ισχυρισμούς περί χρήσης του αζερικού εδάφους για επιχειρήσεις εναντίον τρίτων χωρών».
Οι ρόλοι της Σομαλιλάνδης και των ΗΑΕ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του CNN, η αποσχισθείσα περιοχή της Σομαλιλάνδης προσέφερε στο Ισραήλ μια πρόσθετη στρατηγική βάση, η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ενδιάμεσο σημείο για αεροσκάφη που πραγματοποιούσαν αποστολές μεγάλου βεληνεκούς προς το Ιράν.
Το CNN αναφέρει ακόμη ότι το Ισραήλ διατηρούσε δύο μυστικές εγκαταστάσεις στο Ιράκ κατά τη διάρκεια μέρους του πολέμου, παρέχοντας υποστήριξη εφοδιασμού και δυνατότητες έρευνας και διάσωσης.
Παράλληλα, είχε αναπτυχθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συστοιχία του αντιαεροπορικού συστήματος Iron Dome μαζί με το προσωπικό που τη χειριζόταν.
Το Αζερμπαϊτζάν ως στρατηγικός εταίρος
Το Ισραήλ θεωρεί εδώ και χρόνια το Αζερμπαϊτζάν στρατηγικό εταίρο στην αντιπαράθεσή του με το Ιράν. Σύμφωνα με τις πηγές του CNN, οι σχεδιασμοί για τη δημιουργία μυστικών εγκαταστάσεων στα σύνορα των δύο χωρών είχαν ξεκινήσει εβδομάδες πριν από την έναρξη του πολέμου.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Ιανουάριο του 2026, περίοδο κατά την οποία το καθεστώς στο Ιράν ήταν αντιμέτωπο με μαζικές διαδηλώσεις, το Ισραήλ σχεδίαζε μυστική επιχείρηση εγκατάστασης συστημάτων παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών κατά μήκος των συνόρων με το Αζερμπαϊτζάν.
Το σχέδιο επρόκειτο να υλοποιηθεί παράλληλα με τα πρώτα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, όμως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε τότε την επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη είχε δεσμευθεί να σταματήσει τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων.
Το Ισραήλ φέρεται να συνέχισε μόνο του τις προετοιμασίες, αναπτύσσοντας αεροσκάφη stealth και ειδικές δυνάμεις για την εγκατάσταση εξοπλισμού παρακολούθησης.
Οι στενές σχέσεις του Μπακού με το Τελ Αβίβ
Οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Αζερμπαϊτζάν θεωρούνται ιδιαίτερα στενές τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
Το Μπακού προμηθεύει το Ισραήλ με σημαντικές ποσότητες πετρελαίου, ενώ το Τελ Αβίβ εξάγει προηγμένα οπλικά συστήματα προς το Αζερμπαϊτζάν. Το 2016, μάλιστα, η χώρα έγινε η πρώτη ξένη κυβέρνηση που προμηθεύτηκε το σύστημα αεράμυνας Iron Dome.
Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το CNN, η συνεργασία αυτή προσφέρει στο Αζερμπαϊτζάν και σημαντικά διπλωματικά οφέλη στην Ουάσιγκτον, ενώ ενισχύει τον ρόλο του ως περιφερειακού παίκτη στον Νότιο Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.
Πηγή: protothema.gr