Η κα. Ολγκίν θα συναντηθεί στις 9 το πρωί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ στις 5 το απόγευμα θα μεταβεί στα κατεχόμενα για συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν. Η παραμονή της στο νησί, αναμένεται να διαρκέσει περίπου μία εβδομάδα, πριν συνεχίσει τις επαφές της εκτός Κύπρου, σε πρωτεύουσες που επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Τι είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης
Σαφές μήνυμα ότι η αποστολή της Ολγκίν εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό των Ηνωμένων Εθνών έστειλε χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Σε δηλώσεις του από την Έμπα της Πάφου, χαρακτήρισε τη σημερινή συνάντηση ως «πολύ σημαντική», σημειώνοντας ότι αποτελεί συνέχεια μιας σειράς επαφών που ξεκίνησαν από τη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με τον Τούρκο Πρόεδρο και συνεχίστηκαν στις Βρυξέλλες τον περασμένο Μάρτιο.
Ο Πρόεδρος ανέφερε ότι βασικός στόχος είναι να διαπιστωθεί πώς μπορεί να δοθεί περαιτέρω ώθηση στη διαδικασία, ώστε να καταστεί εφικτή η σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης που θα ανοίξει τον δρόμο για επανέναρξη των συνομιλιών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά του, ότι ο Γενικός Γραμματέας τον ενημέρωσε ήδη από τον Μάρτιο πως διαθέτει «ένα πολύ συγκεκριμένο πλάνο» για το Κυπριακό, προσθέτοντας ότι συμμερίζεται πλήρως τις προσεγγίσεις και τη φιλοσοφία του.
Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι οι επαφές που θα πραγματοποιήσει η κα. Ολγκίν εκτός Κύπρου είναι ιδιαίτερα σημαντικές και ενδεχομένως καθοριστικές για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.
Το πραγματικό διακύβευμα
Πέρα από τις συναντήσεις στη Λευκωσία και τα κατεχόμενα, η επιστροφή της Ολγκίν αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για έναν ακόμη λόγο: Συνδέεται άμεσα με τις επιδιώξεις του ίδιου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
Η αποστολή της Κολομβιανής διπλωμάτη, δεν είναι η πρώτη. Από την τελευταία παρουσία της στην Κύπρο μεσολάβησαν η άτυπη διευρυμένη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα φέτος, συνεχείς παρασκηνιακές επαφές και προσπάθειες διατήρησης του διαλόγου, σε μια περίοδο που το Κυπριακό, εξακολουθεί να βρίσκεται σε παρατεταμένη στασιμότητα.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει δύσκολη. Εννέα χρόνια μετά το Κραν Μοντανά, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να βρίσκονται σε διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στη βάση λύσης που καθορίζουν τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να κινείται μέσα στο πλαίσιο που διαμορφώνει η Άγκυρα-των δύο κρατών.
Η εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν, δημιούργησε μια συγκρατημένη αισιοδοξία σε ορισμένους διπλωματικούς κύκλους. Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, δεν συνδέθηκε πολιτικά με τη σκληρή ρητορική των δύο κρατών και θεωρείται πολιτικός που αντιμετωπίζει διαφορετικά την προοπτική των συνομιλιών. Παρ' όλα αυτά, λίγοι πιστεύουν ότι η αλλαγή προσώπου αρκεί από μόνη της, για να μεταβάλει τις βασικές παραμέτρους του προβλήματος.
Αυτό ακριβώς εξηγεί και τη σημασία των επαφών, που θα ακολουθήσουν μετά την Κύπρο. Η Ολγκίν, δεν ήρθε για να ακούσει απλώς τις απόψεις των δύο ηγετών. Ήρθε για να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις, ώστε ο Αντόνιο Γκουτέρες να προχωρήσει στο επόμενο βήμα του σχεδιασμού του.
Σύμφωνα με τις προσδοκίες που επικρατούν στη Λευκωσία, το επόμενο αυτό βήμα, δεν είναι άλλο από τη σύγκληση μιας νέας άτυπης πενταμερούς διάσκεψης υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Μια τέτοια εξέλιξη, θα επέτρεπε στον Γενικό Γραμματέα να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχει κοινό έδαφος για επίσημη επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και θα αποτελούσε την πρώτη ουσιαστική πολιτική κίνηση, μετά από χρόνια ακινησίας.
Γι' αυτό και οι επαφές που θα πραγματοποιήσει η Ολγκίν εκτός Κύπρου, θεωρούνται ενδεχομένως πιο κρίσιμες ακόμη και από εκείνες που θα έχει στο νησί. Στη Λευκωσία εκτιμούν ότι οι πραγματικές αποφάσεις-για το αν θα συγκληθεί μια νέα πενταμερής- δεν θα ληφθούν ούτε στο Προεδρικό ούτε στα κατεχόμενα, αλλά μέσα από τις συνεννοήσεις που θα γίνουν με τις κυβερνήσεις, που επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις.
Το τελευταίο χαρτί του Γκουτέρες
Ο Αντόνιο Γκουτέρες βρίσκεται πλέον προς το τέλος της θητείας του και αναζητεί αναμφίβολα μια πολιτική παρακαταθήκη, που θα συνοδεύει την αποχώρησή του από τον ΟΗΕ. Οι μεγάλες διεθνείς κρίσεις των τελευταίων ετών, δεν άφησαν πολλά περιθώρια, για σημαντικές διπλωματικές επιτυχίες.
Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, ο ΟΗΕ βρέθηκε συχνά να παρακολουθεί τις εξελίξεις, παρά να τις καθορίζει. Οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί και οι συγκρούσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, περιόρισαν σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες παρέμβασης του διεθνούς οργανισμού.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Κυπριακό αποτελεί ίσως μία από τις ελάχιστες μακροχρόνιες διεθνείς εκκρεμότητες, όπου ο ΟΗΕ εξακολουθεί να διαθέτει ενεργό ρόλο, πολιτική επιρροή και τη δυνατότητα να αναλάβει πρωτοβουλίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η επιτυχία είναι προδιαγεγραμμένη. Αντίθετα, τα εμπόδια παραμένουν πολλά και οι διαφορές μεταξύ των πλευρών, εξακολουθούν να είναι ουσιαστικές.
Η σημερινή επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ των ΗΕ, δεν αποτελεί προάγγελο θεαματικών εξελίξεων. Αποτελεί, όμως, μια ένδειξη ότι η Νέα Υόρκη επιχειρεί να εξαντλήσει κάθε περιθώριο πριν καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι το Κυπριακό θα παραμείνει για ακόμη μία φορά, παγιδευμένο στη γνωστή του στασιμότητα.
