CNN: Γιατί οι συνομιλίες για το Ιράν βρίσκονται σε αδιέξοδο - Οι 3 επιλογές της Ουάσινγκτον

Το δίλημμα του διαπραγματευτή ομήρων

Δύο φορές την τελευταία δεκαετία, σημειώνει ο ΜακΓκερκ συμμετείχα σε παρατεταμένες διαπραγματεύσεις με το Ιράν για την απελευθέρωση Αμερικανών ομήρων που κρατούνταν στις διαβόητες φυλακές Εβίν της Τεχεράνης. Οι διαπραγματεύσεις για τους ομήρους καταρρέουν τα πλεονεκτήματα ισχύος. Το Ιράν το κατανοεί αυτό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Τεχεράνη, από την επανάσταση του 1979, έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει τους ομήρους ως διαπραγματευτικό χαρτί με τις ΗΠΑ.

Ως διπλωμάτης που εκπροσωπεί την ισχυρότερη χώρα στον κόσμο, δεν είχε τίποτα στα χέρια του για να ξεπεράσει την ανισορροπία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, λέει. Οι ομόλογοί του κατείχαν κάτι που θέλαμε (ανθρώπους) και θα το κρατούσαν μέχρι να είμαστε έτοιμοι να πληρώσουμε ένα επαρκές τίμημα. Η δύναμη είχε λιγότερη σημασία από την κατοχή. Εκτός από μια επιχείρηση διάσωσης ομήρων, η Ουάσινγκτον δεν μπορούσε να κάνει τίποτα άλλο πέρα ​​από την πληρωμή ενός συμφωνημένου τιμήματος. Ο χρόνος ευνοούσε τους Ιρανούς. Δεν ένιωθαν την ανάγκη να το κάνουν. Η στρατηγική τους ήταν να περιμένουν καθώς οι όμηροι υπέφεραν και η πίεση στην Ουάσιγκτον αυξανόταν για να εξασφαλίσει την ελευθερία τους.

Με αυτόν τον τρόπο, η επιρροή του Ιράν αυξήθηκε με την πάροδο του χρόνου — και το γνώριζαν. Τον Σεπτέμβριο του 2023, οι ΗΠΑ κατέληξαν σε συμφωνία με το Ιράν για την απελευθέρωση πέντε Αμερικανών που κρατούνταν παράνομα στις φυλακές Eβίν. Οι συνομιλίες διήρκεσαν μήνες. Η σημαντική πρόοδος ήρθε μετά τη συμφωνία των ΗΠΑ να απελευθερώσουν αρκετούς Ιρανούς που κρατούνταν —μετά από νόμιμη διαδικασία και καταδίκες— σε αμερικανικές φυλακές, μαζί με τη μεταφορά 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Νότια Κορέα στο Κατάρ.

Τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια φυλάσσονταν σε περιορισμένους λογαριασμούς που ήταν διαθέσιμοι στο Ιράν μόνο για μη κυρωμένες ανθρωπιστικές συναλλαγές. Το Ιράν επέμεινε να μεταφερθούν τα κεφάλαια από τη Σεούλ στη Ντόχα, όπου θα ήταν ευκολότερη η πρόσβαση σε αυτά. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι ΗΠΑ θέσπισαν μηχανισμούς εποπτείας μέσω του Υπουργείου Οικονομικών για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει εκτροπή και ότι οι δαπάνες θα γίνονται μόνο σε μη κυρωμένα αγαθά.

Ως μέλος της ομάδας που συντόνισε αυτή την περίπλοκη ρύθμιση, ο αρθρογράφος του CNN εξήγησε τα πλεονεκτήματά της εκείνη την εποχή σε μια συνέντευξη με τον δημοσιογράφο της Washington Post, Τζέισον Ρεζαγιάν. Ο Τζέισον ήταν ένας άλλος πρώην όμηρος τον οποίο κατάφεραν να απελευθερώσουν 10 χρόνια νωρίτερα μετά από ένα χρόνο παρατεταμένων συνομιλιών.

Τρεις εβδομάδες αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς σφαγίασε 1.200 Ισραηλινούς και απήγαγε 251 ομήρους. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν επαίνεσε δημόσια τις επιθέσεις καθώς αυτές εξελίσσονταν. Η Ουάσινγκτον απάντησε αρνούμενη για άλλη μια φορά την πρόσβαση στα κεφάλαια του Κατάρ, ένα status quo που παραμένει μέχρι σήμερα.

Το ίδιο εγχειρίδιο

Σήμερα, το Ιράν φαίνεται να εφαρμόζει μια παρόμοια λογική σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Ο όμηρός του δεν είναι πλέον ένας Αμερικανός πολίτης. Είναι μία από τις σημαντικότερες οικονομικές αρτηρίες του κόσμου. Τα Στενά του Ορμούζ διαχειρίζονται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Το Ιράν ουσιαστικά τα ελέγχει μέσω απειλών και χρήσης βίας - πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών - και μέσω της εγκαθίδρυσης αυτού που αποκαλεί μια νέα αρχή υπό την ηγεσία του Ιράν για τον έλεγχο της πρόσβασης εντός και εκτός της χώρας.

Για το Ιράν, αυτό ισοδυναμεί με κατοχή. Τώρα έχει κάτι που οι ΗΠΑ (και, στην πραγματικότητα, ο υπόλοιπος κόσμος) θέλουν. Και δεν θα το εγκαταλείψει εκτός και αν η Αμερική πληρώσει ένα υπερβολικό τίμημα. Στα μάτια της Τεχεράνης, το στενό έχει πλέον γίνει ο πιο πολύτιμος όμηρος που έχει ποτέ καταλάβει.

Όλα αυτά έγιναν αντιληπτά από την εξαιρετική συνέντευξη στον Φρεντ Πλάιτγκεν του CNN του Mοχσέν Ρεζάι στρατιωτικού συμβούλου του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν. Η συνέντευξη επαναφέρει μνήμες από την παλαιότερη διαπραγμάτευση για την ομηρία.

Ο Ρεζάι δήλωσε ότι τα Στενά παραμένουν κλειστά μέχρι η Ουάσινγκτον να αποδεσμεύσει 24 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία. «Πρέπει να τα αποδεσμεύσετε», είπε. «Αν ο Τραμπ πάρει στα σοβαρά τη διαπραγμάτευση... αυτά τα 24 δισεκατομμύρια δολάρια είναι μια δοκιμασία εμπιστοσύνης. Είναι μια δοκιμασία που η Αμερική πρέπει να περάσει».

Η φόρμουλά του είναι απλή: Δώστε μας τα χρήματα διαφορετικά δεν θα πάρετε αυτό που θέλετε — και αυτό που κατέχουμε. Το ποσό που απαιτεί ο Ρεζάι περιλαμβάνει τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια που βρίσκονται στο επίκεντρο της συμφωνίας ομήρων του 2023. Αυτό είναι αποκαλυπτικό. Για το Ιράν, οι τρέχουσες συνομιλίες φαίνονται να είναι μια ακόμη διαπραγμάτευση ομήρων — μόνο που αυτή τη φορά, ο όμηρος είναι η παγκόσμια οικονομία και η αρχική ζήτηση είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη.

Όρια μόχλευσης των ΗΠΑ

Η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να αντιστρέψει την επιρροή του Ιράν μέσω της δικής της οικονομικής πίεσης. Σταματώντας τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου μέσω του αποκλεισμού των λιμανιών του Ιράν, ο Τραμπ έχει επιδιώξει να δημιουργήσει κόστος που αντισταθμίζει τα οφέλη που η Τεχεράνη πιστεύει ότι θα μπορούσε να αποκομίσει από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.

Η στρατηγική είναι λογική. Ο οικονομικός αντίκτυπος στο εσωτερικό του Ιράν θα επιδεινωθεί τις επόμενες εβδομάδες και μήνες. Με βάση τους περισσότερους δείκτες, η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα οικονομικής κατάρρευσης με υπερπληθωρισμό και απώλεια δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έσοδα που απαιτούνται για την πληρωμή των μισθών του Δημοσίου.

Αλλά ο οικονομικός πόνος και τα βάσανα του λαού του Ιράν πιθανότατα δεν θα συγκινήσουν τους νέους ηγέτες στην Τεχεράνη. Ο Ρεζαΐ αντιπροσωπεύει τον σκληροπυρηνικό πυρήνα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και η κοσμοθεωρία του φαίνεται τώρα να είναι ανερχόμενη στην Τεχεράνη - μαζί με τον Αχμάντ Βαχίντι, τον νέο επικεφαλής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο ισχυρίζεται ότι ελέγχει την πρόσβαση στο στενό. Αυτοί είναι οι ηγέτες που τώρα παίρνουν τις αποφάσεις.

Την Κυριακή, το Ιράν εξαπέλυσε την πρώτη πυραυλική επίθεση εναντίον του Ισραήλ από την εκεχειρία που επιτεύχθηκε στις αρχές Απριλίου, σηματοδοτώντας μια νέα κλιμάκωση μετά από εβδομάδες διαπραγματεύσεων. Η Τεχεράνη πιστεύει ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να αντέξει την μακροοικονομική πίεση που επιβάλλεται στον κόσμο περισσότερο από όσο μπορεί να αντέξει το Ιράν την πίεση από τον αποκλεισμό των ΗΠΑ. Οι επανειλημμένες προβλέψεις του Τραμπ ότι μια συμφωνία είναι κοντά μπορεί μόνο να ενισχύσουν την πεποίθηση του Ιράν ότι ο Τραμπ χρειάζεται μια συμφωνία πολύ πιο επειγόντως από ό,τι η Τεχεράνη.

Στρατιωτικά, οι ΗΠΑ ενδέχεται να εξακολουθούν να επιδιώκουν να επιβάλουν τον έλεγχό τους και να ασφαλίσουν τη διεθνή διαδρομή μέσω του Ορμούζ. Αυτό δοκιμάστηκε στο «Σχέδιο Ελευθερία», το οποίο διήρκεσε μόνο μία ημέρα. Μπορεί να προσπαθήσουν ξανά - ο Τραμπ έχει κάνει εικασίες για το «Σχέδιο Ελευθερία Plus» - αλλά το Ιράν απειλεί να αντιδράσει ακόμη και αν ο αποκλεισμός των ΗΠΑ απλώς παραμείνει σε ισχύ.

Όπως δήλωσε ο Ρεζάι στο CNN: «Εάν δεν αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός, θα σύρουμε τον πόλεμο στον Ινδικό Ωκεανό, στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μεσόγειο». Με άλλα λόγια, αν προσπαθήσετε να μας πολεμήσετε, θα πάρουμε περισσότερους ομήρους. Το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ελέγχει σχεδόν το 10% του συνόλου του θαλάσσιου εμπορίου.

Υπομονή, παραδοχή ή μάχη

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι συνομιλίες έχουν κολλήσει και δεν διαφαίνεται καμία πρόοδος. Το ερώτημα στην Ουάσινγκτον είναι πότε θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μια συμφωνία μετά από ανταλλαγές μηνυμάτων μέσω μεσολαβητών. Το ερώτημα στην Τεχεράνη είναι απλώς αν ο Τραμπ θα πληρώσει το τίμημα που απαιτούν. Είναι η κλασική δυναμική μιας διαπραγμάτευσης με ομήρους.

Για την Ουάσινγκτον, οι τρεις επιλογές παραμένουν όπως ήταν εδώ και εβδομάδες:

Υπομονή: Επιδίωξη να ξεπεράσει την μακροοικονομική πίεση και τις αυξανόμενες τιμές της βενζίνης, καθώς η οικονομική δυσπραγία επιδεινώνεται εντός της Τεχεράνης σε κάποιο μακρινό και αβέβαιο σημείο καμπής.

Παραδοχή: Πληρωμή του αρχικού κόστους με δισεκατομμύρια στο Ιράν σε αντάλλαγμα για την επιστροφή στο status quo πριν από τον πόλεμο - μια ταπεινωτική υποχώρηση για τον Τραμπ δεδομένων των δηλωμένων στόχων εξαρχής.

Μάχη: Επιδίωξη στρατιωτικού ελέγχου των Στενών και ανανέωση σημαντικών επιχειρήσεων εντός του Ιράν, με κίνδυνο η Τεχεράνη να επιδιώξει στη συνέχεια να επεκτείνει τον πόλεμο σε άλλα μέτωπα.

Για την Τεχεράνη, ο υπολογισμός είναι απλούστερος: πρέπει να κρατήσουμε το περιουσιακό στοιχείο και να περιμένουμε. Αυτό είναι το δίλημμα της διαπραγμάτευσης με ένα μέρος που κατέχει αυτό που θέλεις. Εκτός και αν αλλάξει η μόχλευση, το Ιράν δεν θα το παραδώσει φτηνά — και οι συνομιλίες θα παραμείνουν όπως σήμερα: σε αδιέξοδο.

ΠΗΓΗ: Newsbomb.gr