Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, ξετυλίγει ένα κουβάρι παραλείψεων που εκτείνεται από την περιορισμένη εποπτεία μεγάλων αθλητικών ομοσπονδιών μέχρι το μπάχαλο με τα παράνομα γυμναστήρια και τις ανεξέλεγκτες δαπάνες της Επιτροπής Δεοντολογίας.
Το πιο καυτό σημείο της έκθεσης αγγίζει το καθεστώς ανεξαρτησίας συγκεκριμένων ομοσπονδιών, με την Ελεγκτική Υπηρεσία να φωτογραφίζει ευθέως την Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου. Σύμφωνα με το πόρισμα, η αυτονομία της ΚΟΠ εφαρμόζεται με τρόπο που δίνει την εντύπωση ενός «κλειστού συστήματος», αφήνοντας ουσιαστικά το κράτος χωρίς εργαλεία παρέμβασης. Η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει ότι η σχέση κράτους και ποδοσφαίρου είναι πολυεπίπεδη, αφού τα σωματεία ενισχύονται με εκατομμύρια ευρώ από κρατικές εγκαταστάσεις και έσοδα στοιχήματος, την ώρα που συσσωρεύουν προκλητικά φορολογικές οφειλές και απολαμβάνουν δωρεάν αστυνόμευση. Η απραξία του κράτους πίσω από τη δικαιολογία της «ανεξαρτησίας» έχει δημιουργήσει έντονη καχυποψία στην κοινωνία, με τον Ελεγκτή να ξεκαθαρίζει ότι η στοιχειώδης λογοδοσία πρέπει να συνυπάρξει με την αυτονομία των ομοσπονδιών.
Το χάος συνεχίζεται και στις υπόλοιπες αθλητικές ομοσπονδίες, όπου ο ΚΟΑ φαίνεται να μοιράζει κρατικές χορηγίες χωρίς ομοιόμορφους κανόνες και σταθερά κριτήρια. Καταγράφεται χαρακτηριστικά ότι από τις 85 ομοσπονδίες, οι 78 απέτυχαν να υποβάλουν έγκαιρα τις οικονομικές τους καταστάσεις, χωρίς ωστόσο να τους επιβληθεί καμία κύρωση. Σε άλλες περιπτώσεις εντοπίστηκαν κραυγαλέες αντιφάσεις: ο ΚΟΑ αποφάσισε να αναλάβει την οικονομική διαχείριση μιας ομοσπονδίας λόγω σύγκρουσης συμφερόντων του προέδρου της, αλλά έκλεισε τα μάτια σε άλλες ομοσπονδίες με αντίστοιχα ή και σοβαρότερα ευρήματα, όπως απλήρωτους μισθούς προπονητών, αδιευκρίνιστους πιστωτές και συγγενικές σχέσεις πρώτου βαθμού μεταξύ προπονητών και αθλητών. Ακόμα και η συνεργασία με ιδιωτικό ελεγκτικό οίκο για τη διενέργεια 100 διαχειριστικών ελέγχων κατέληξε σε «φιάσκο», αφού μέσα σε δύο χρόνια ολοκληρώθηκαν μόλις πέντε έλεγχοι.
Πέρα από τα του αθλητισμού, η έκθεση αποκαλύπτει μια εξίσου ανησυχητική κατάσταση στον έλεγχο των Ιδιωτικών Σχολών Γυμναστικής, θέτοντας ζητήματα ασφάλειας των πολιτών. Παρά τις χίλιες και πλέον επιτόπιες επισκέψεις που έγιναν το 2024, ο ΚΟΑ φαίνεται να τρέχει πίσω από τις καταγγελίες των ίδιων των ιδιοκτητών γυμναστηρίων αντί να εντοπίζει έγκαιρα τους παρανομούντες. Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά 36 σχολές γυμναστικής στις οποίες επιβλήθηκε δικαστικό διάταγμα αναστολής λειτουργίας και χρηματικό πρόστιμο, όμως μια απλή αναζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέδειξε ότι οι μισές από αυτές συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά, καθώς τα υφιστάμενα πρόστιμα δεν είναι καθόλου αποτρεπτικά. Την ίδια ώρα, ο ΚΟΑ αποφάσισε αυθαίρετα ότι ο έλεγχος των γυμναστηρίων σε ξενοδοχεία «δεν είναι στις προτεραιότητές του», ενώ διέκοψε κατ' εξαίρεση ποινική δίωξη εναντίον συγκεκριμένης σχολής, επικαλούμενος απλώς την «ειλικρινή της βούληση» να συμμορφωθεί.
Όλο αυτό το σκηνικό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο παρατεταμένο διοικητικό κενό στην κορυφή του Οργανισμού. Για σχεδόν ενάμισι έτος, ο ΚΟΑ λειτουργούσε χωρίς ελέγχοντα λειτουργό, μετά την ακύρωση του διορισμού της Γενικής Διευθύντριας από το Δικαστήριο και τις διαδοχικές νομικές περιπέτειες για τον διορισμό αναπληρωτή. Η υφιστάμενη οργανωτική δομή χαρακτηρίζεται από «υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων» σε ένα και μόνο άτομο, ενώ η μη αξιοποίηση των μελετών αναδιοργάνωσης, οι πολλές κενές θέσεις ανώτερων λειτουργών και το τεράστιο ποσοστό προσωπικού αορίστου χρόνου—που αγγίζει το 85% του μισθολογικού κόστους—έχουν εγκλωβίσει τον Οργανισμό σε μια χρόνια δυσλειτουργία.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς το αρμόδιο Υπουργείο Παιδείας και τον ΚΟΑ, ζητώντας άμεση πλήρωση των κενών θέσεων, εκσυγχρονισμό του κανονιστικού πλαισίου με πραγματικές ποινές για τις ομοσπονδίες και εισαγωγή ενδιάμεσων βαθμίδων ελέγχου, ώστε να μπει επιτέλους ένα τέλος στο καθεστώς αδιαφανών χειρισμών.
