Από τη μία πλευρά, η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού και εθνικού νομοθετικού πλαισίου επιχειρεί να βάλει τάξη στο τοπίο των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων, προκαλώντας αντιδράσεις και προβληματισμούς στους ιδιοκτήτες. Από την άλλη, οι ξενοδόχοι εκφράζουν τις έντονες επιφυλάξεις τους για την επάρκεια των ελέγχων, την ώρα που ολόκληρος ο τουριστικός τομέας δίνει αγώνα δρόμου για να καλύψει το χαμένο έδαφος των κρατήσεων που άφησαν πίσω τους οι πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η νέα νομοθεσία φέρνει στο προσκήνιο σημαντικές προκλήσεις για τους διαχειριστές αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων, με τις γραφειοκρατικές απαιτήσεις να αποτελούν το μεγαλύτερο «αγκάθι». Όπως εξηγεί στο ThemaOnline ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αυτοεξυπηρετούμενων Τουριστικών Καταλυμάτων, Κωνσταντίνος Καρακωντής, το κύριο πρακτικό εμπόδιο δεν εντοπίζεται στην ίδια την εγγραφή στο μητρώο του Υφυπουργείου Τουρισμού, αλλά στις αυστηρές προϋποθέσεις που τη συνοδεύουν. Πολλά ακίνητα, ιδίως τα παλαιότερα, συναντούν σοβαρές δυσκολίες στην εξασφάλιση καθαρής πολεοδομικής ή οικοδομικής άδειας. Παράλληλα, το κόστος αυξάνεται λόγω των υποχρεωτικών ασφαλίσεων για πυρκαγιά, φυσικές καταστροφές και αστική ευθύνη, ενώ η κατάσταση περιπλέκεται από μια κατακερματισμένη γραφειοκρατία ανάμεσα σε διαφορετικές κρατικές υπηρεσίες.
Ο κ. Καρακωντής ξεκαθαρίζει ότι ο Σύνδεσμος δεν ζητά λιγότερους κανόνες, αλλά επιδιώκει καθαρούς και ενιαίους κανόνες για όλους. Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στη δημιουργία μιας ψηφιακής διαδικασίας «μιας στάσης» (one-stop shop) και στην παραχώρηση μιας ρεαλιστικής μεταβατικής περιόδου, ώστε οι νόμιμοι ιδιοκτήτες να προσαρμοστούν χωρίς να τιμωρούνται για τις καθυστερήσεις του ίδιου του κράτους.
Αναφορικά με τη σύγχυση που έχει δημιουργηθεί γύρω από την υποχρέωση εγγραφής στο ΦΠΑ για εισοδήματα κάτω από το όριο των €15.600, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου διευκρινίζει ότι ο νόμος είναι απόλυτα σαφής. Η εγγραφή στο ΦΠΑ αποτελεί τυπική, διαδικαστική υποχρέωση για οποιονδήποτε δραστηριοποιείται στη βραχυχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει αυτόματη φορολόγηση από το πρώτο ευρώ, καθώς η υποχρέωση καταβολής του συντελεστή 9% ενεργοποιείται αποκλειστικά και μόνο εάν ο ιδιοκτήτης ξεπεράσει το ετήσιο εισοδηματικό όριο των €15.600. Συνεπώς, ο μικρός, μη επαγγελματίας host εγγράφεται κανονικά στο σύστημα χωρίς να επιβαρύνεται οικονομικά, όσο παραμένει κάτω από αυτό το όριο.
Η νέα αυτή πραγματικότητα αναμένεται να οδηγήσει σε μια φυσική εξυγίανση και επαγγελματισμό του κλάδου. Αντί για μια μαζική φυγή, εκτιμάται ότι ορισμένοι οριακοί ιδιοκτήτες που αδυνατούν να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες άδειες ή να επωμιστούν το κόστος συμμόρφωσης θα στραφούν στη μακροχρόνια μίσθωση, προσφέροντας παράλληλα μια μικρή ανάσα στη στεγαστική διαθεσιμότητα. Αντίθετα, για τα καλά τοποθετημένα και επαγγελματικά διαχειριζόμενα ακίνητα, η υψηλή ζήτηση και οι ελκυστικές αποδόσεις σε σύγκριση με τα παραδοσιακά ενοίκια θα κρατήσουν τον κλάδο ισχυρό, με τους σοβαρούς διαχειριστές να κυριαρχούν έναντι των ερασιτεχνών.
Στην αντίπερα όχθη, ο Γενικός Διευθυντής του ΠΑΣΥΞΕ, Χρίστος Αγγελίδης, τοποθετεί το ζήτημα σε μια εντελώς διαφορετική βάση, τονίζοντας ότι η αυστηροποίηση των κανονισμών μέσω της νομοθεσίας δεν αρκεί από μόνη της για να πατάξει τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Για τους ξενοδόχους, το πρόβλημα θα λυθεί οριστικά μόνο εάν εφαρμοστούν καθολικοί, αυστηροί και αποτελεσματικοί έλεγχοι στην πράξη. Οι έλεγχοι αυτοί πρέπει να ξεκινούν από τον τρόπο και τον σκοπό αδειοδότησης του κάθε καταλύματος και να επεκτείνονται στον καθημερινό τρόπο λειτουργίας του.
Το παράπονο του ξενοδοχειακού κόσμου εστιάζεται στην τεράστια ανισότητα υποχρεώσεων. Μια ξενοδοχειακή μονάδα είναι ανά πάσα στιγμή ανοικτή σε επιθεωρήσεις, καταβάλλει σημαντικά τέλη στους Δήμους και στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ), πληρώνει για ενέργεια, υδατοπρομήθεια, ΦΠΑ, Φόρο Εισοδήματος και Κοινωνικές Ασφαλίσεις, προσφέροντας ένα τεράστιο και πλήρως ελεγχόμενο ποσό στα κρατικά έσοδα. Το ερώτημα που θέτει επιτακτικά ο ΠΑΣΥΞΕ είναι το τι ακριβώς συνεισφέρουν στα συνολικά εισοδήματα του κράτους όσοι διαθέτουν καταλύματα Airbnb.
Μάλιστα, ο κ. Αγγελίδης αναδεικνύει την τεχνολογική πρόοδο που επιτρέπει πλέον τον άμεσο έλεγχο των ξενοδοχείων μέσω συστημάτων όπως το «Εργάνη», όπου με το πάτημα ενός κουμπιού οι αρχές γνωρίζουν τα πάντα για τις πληρωμές και το προσωπικό, χωρίς καν να απαιτείται φυσική παρουσία επιθεωρητή. Στον αντίποδα, για τα καταλύματα τύπου Airbnb επικρατεί άγνοια σχετικά με το αν υπάρχουν αρκετοί ελεγκτές για να καλύψουν ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου ή αν ο μηχανισμός είναι επαρκής για να διαπιστωθεί αν όλοι πληρώνουν τα τέλη, τους φόρους εισοδήματος ή τις άλλες φορολογίες που τους αναλογούν.
Παρά την αυστηροποίηση των ελέγχων, η ξενοδοχειακή βιομηχανία δεν αναμένει μια αυτόματη ή μαζική μετατόπιση των τουριστών προς τα παραδοσιακά ξενοδοχεία αυτό το καλοκαίρι. Η τάση των ταξιδιωτών προς την ενοικίαση σπιτιών ή διαμερισμάτων παραμένει ισχυρή, κυρίως επειδή πολλές οικογένειες αναζητούν μεγαλύτερη άνεση, περισσότερα τετραγωνικά μέτρα και, πάνω απ' όλα, τον δικό τους ιδιωτικό χώρο και χρόνο. Η αυξημένη προσφορά και οι αναβαθμισμένες υπηρεσίες αυτών των καταλυμάτων έχουν παγιώσει αυτή τη ζήτηση.
Πάντως, ο κ. Αγγελίδης επισημαίνει ότι το κόστος δεν αποτελεί πάντα το μοναδικό κριτήριο επιλογής, καθώς τα καταλύματα των υψηλότερων κατηγοριών δεν είναι απαραίτητα φθηνότερα από ένα ξενοδοχείο, στο οποίο ο επισκέπτης απολαμβάνει το πλεονέκτημα ότι δεν χρειάζεται να μεριμνήσει για το φαγητό, το καθάρισμα ή τη μεταφορά πραγμάτων.
Η φετινή χρονιά ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς, καθώς τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο οι κρατήσεις κατέγραφαν άνοδο 8%, ενώ οι προκρατήσεις για τους καλοκαιρινούς μήνες παρουσίαζαν αύξηση της τάξης του 10%, προδιαγράφοντας ένα καλοκαίρι που θα έσπαγε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Ωστόσο, η δυναμική αυτή ανακόπηκε απότομα κατά τους κρίσιμους μήνες των μεγάλων κρατήσεων, δηλαδή τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Εξαιτίας των διεθνών γεγονότων, απλώθηκε ένα «πέπλο αμφισβήτησης» γύρω από το αν η Κύπρος αποτελεί ασφαλή προορισμό, με αποτέλεσμα πολλές οικογένειες να επιλέξουν άλλες χώρες για τις διακοπές του Ιουλίου και του Αυγούστου.
Αυτή τη στιγμή, ο κυπριακός τουρισμός καλείται να καλύψει το χαμένο έδαφος σε δύο άξονες: να αναπληρώσει το κενό που άφησαν οι ακυρώσεις και να προσελκύσει νέες κρατήσεις. Θετικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί η πρόσφατη διαφοροποίηση των ταξιδιωτικών οδηγιών από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που απομακρύνει ένα σημαντικό εμπόδιο.
Μέσα σε αυτό το πιεσμένο σκηνικό, ο εσωτερικός τουρισμός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Οι ξενοδόχοι παροτρύνουν τους Κύπριους να ερευνούν τις ιστοσελίδες των ξενοδοχείων και να επικοινωνούν απευθείας μαζί τους, καθώς υπάρχουν πολύ ελκυστικές προσφορές και καλύτερες τιμές για το καλοκαίρι που περιμένουν να αξιοποιηθούν. Η πορεία των Airbnb επηρεάζει άμεσα την εξίσωση: σε αντίθεση με τις ιδανικές χρονιές όπου η υπερκάλυψη των κρατήσεων δεν αφήνει περιθώρια απωλειών, σε περιόδους με έντονες προκλήσεις όπως η φετινή, η απώλεια τουριστών προς τις βραχυχρόνιες μισθώσεις μεγαλώνει τα κενά στις παραδοσιακές ξενοδοχειακές μονάδες.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Στις 5 το απόγευμα αναμένεται να πραγματοποιηθεί η νέα κατ' ιδίαν συνάντηση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο.
