Η Κυπριακή Δημοκρατία ολοκληρώνει την Προεδρία της, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται αντιμέτωπη με προκλήσεις που αφορούν την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, το μεταναστευτικό, την ανταγωνιστικότητα και την ευρωπαϊκή άμυνα. Μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, η Λευκωσία επιδίωξε να διαχειριστεί κρίσιμους ευρωπαϊκούς φακέλους, να προωθήσει συναινέσεις και να ενισχύσει τον ρόλο της ως αξιόπιστου και εποικοδομητικού εταίρου.
Στο πλαίσιο των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα παρουσιάσει τον απολογισμό της Κυπριακής Προεδρίας, αναδεικνύοντας τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών. Παράλληλα, θα συμμετάσχει σε σειρά σημαντικών επαφών και συζητήσεων, που αφορούν τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα επόμενα χρόνια.
Ωστόσο, η συνάντηση που ξεχωρίζει από το σύνολο των επαφών του Προέδρου της Δημοκρατίας, είναι αναμφίβολα εκείνη με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Πρόκειται για μια συνάντηση που πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφεται νέα κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό και κατά την οποία η Λευκωσία επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω την ευρωπαϊκή εμπλοκή, στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών.
Η σημασία της συνάντησης με τον Αντόνιο Κόστα
Η συνάντηση Χριστοδουλίδη- Κόστα, δεν μπορεί να θεωρηθεί μια τυπική διμερής επαφή στο περιθώριο μιας ευρωπαϊκής συνόδου. Αντίθετα, πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία επιχειρεί να μεταφέρει στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μήνυμα ότι το Κυπριακό παραμένει ένα ανοιχτό ευρωπαϊκό ζήτημα.
Η Λευκωσία, εκείνο που επιδιώκει, είναι μια πιο ενεργή πολιτική παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι η Κύπρος είναι κράτος-μέλος της ΕΕ και οποιαδήποτε μελλοντική λύση, θα πρέπει να είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Η εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών, επηρεάζουν άμεσα το πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας. Για τη Λευκωσία, η διασύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με την πρόοδο στο Κυπριακό, αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής της.
Παράλληλα, η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας στις Βρυξέλλες, συμπίπτει με την ολοκλήρωση μιας Προεδρίας που φαίνεται να έχει ενισχύσει την αξιοπιστία της Κύπρου στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτό το πολιτικό κεφάλαιο επιχειρεί τώρα να αξιοποιήσει η Λευκωσία, ώστε το Κυπριακό να παραμείνει ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Η συνάντηση Ολγκίν- Γεραπετρίτη και η κοινή γραμμή Αθήνας- Λευκωσίας
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παράλληλες διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η συνάντηση της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Γιώργο Γεραπετρίτη στην Αθήνα, επιβεβαίωσε τη βούληση της ελληνικής πλευράς να στηρίξει ενεργά τις προσπάθειες επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Η Αθήνα. επανέλαβε τη σταθερή θέση της υπέρ της επίλυσης του Κυπριακού, στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη να διατηρηθεί η δυναμική που έχει αναπτυχθεί τους τελευταίους μήνες, ώστε να μην χαθεί ακόμη μία ευκαιρία για πρόοδο.
Η συνάντηση αυτή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναδεικνύει τον στενό συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας, σε μια περίοδο κατά την οποία καταβάλλονται προσπάθειες να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για επανέναρξη των συνομιλιών.
Η παρουσία της Ολγκίν στην περιοχή και οι συνεχείς επαφές της με όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες, καταδεικνύουν ότι τα Ηνωμένα Έθνη εξακολουθούν να επενδύουν στην προοπτική επανεκκίνησης της διαδικασίας, παρά τις δυσκολίες που παραμένουν και την αδιαλλαξία της τουρκικής πλευράς, η οποία επιμένει σε λύση δύο κρατών, όπως ήταν και το μήνυμα του Χακάν Φιντάν προς την προσωπική απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτέρες, στη συνάντηση των δύο στην Άγκυρα.
Τα μηνύματα της Ευρώπης προς την Τουρκία
Καθοριστικής σημασίας είναι και οι εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο επανέφερε με σαφήνεια τις ευρωπαϊκές θέσεις για το Κυπριακό, μέσα από την έκθεσή του, για την Τουρκία.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναβεβαίωσε τη στήριξή του, στη λύση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και κάλεσε την Άγκυρα να εγκαταλείψει τη θέση υπέρ των δύο κρατών. Παράλληλα, εξέφρασε την αντίθεσή του στις ενέργειες που αφορούν τα Βαρώσια, στις παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και στη συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο.
Ιδιαίτερο βάρος, έχουν και οι δηλώσεις του εισηγητή της έκθεσης για την Τουρκία, Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ, ο οποίος υπογράμμισε ότι χωρίς πρόοδο στο Κυπριακό, είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος και στα υπόλοιπα πεδία της κοινής ατζέντας, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.
Η τοποθέτηση αυτή, αντανακλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αντίληψη σύμφωνα με την οποία οι σχέσεις με την Άγκυρα, δεν μπορούν να εξελίσσονται ανεξάρτητα από τη στάση της στο Κυπριακό και από τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των δημοκρατικών αρχών.
