Η δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων της Αρχής κατά της Διαφθοράς, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο σε μια υπόθεση που απασχολεί εδώ και χρόνια τη δημόσια συζήτηση. Δεν πρόκειται μόνο για τις αναφορές που εξετάστηκαν, ή για τα πρόσωπα που κατονομάζονται σε διάφορες καταγγελίες. Πρόκειται πρωτίστως για το επίπεδο εμπιστοσύνης που διατηρούν οι πολίτες απέναντι στους θεσμούς του κράτους.
Οι πολίτες έχουν ακούσει πολλές φορές στο παρελθόν υποσχέσεις για κάθαρση, διαφάνεια και μηδενική ανοχή, σε φαινόμενα διαπλοκής. Ωστόσο, η αίσθηση ότι η δημόσια εξουσία δεν ασκείται πάντοτε με τους ίδιους κανόνες για όλους παραμένει έντονη. Αυτή ακριβώς η δυσπιστία είναι που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία για το μέλλον της δημοκρατίας.
Το σημαντικό στοιχείο της παρούσας υπόθεσης δεν είναι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που αναπόφευκτα τη συνοδεύουν. Είναι η ανάγκη να διερευνηθούν όλα τα δεδομένα με τρόπο που να μην αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για την αμεροληψία της διαδικασίας. Όταν προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία κρατικών μηχανισμών, η κοινωνία δικαιούται ξεκάθαρες απαντήσεις.
Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να διατηρηθεί ο σεβασμός στις βασικές αρχές του κράτους δικαίου. Καμία καταγγελία, όσο σοβαρή κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την αποδεικτική διαδικασία ούτε να μετατραπεί αυτομάτως σε τετελεσμένο γεγονός. Η ευθύνη των θεσμών είναι να εξετάσουν όλα τα στοιχεία και να επιτρέψουν στη δικαιοσύνη να λειτουργήσει χωρίς παρεμβάσεις και χωρίς πιέσεις.
Η πραγματική ζημιά για μια χώρα, δεν προκαλείται μόνο από πιθανές παράνομες πράξεις. Προκαλείται και όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι ορισμένοι διαθέτουν μεγαλύτερη επιρροή ή διαφορετική μεταχείριση από άλλους. Ακόμη και η σκιά μιας τέτοιας αντίληψης αρκεί για να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό και θεσμικό σύστημα.
Γι’ αυτό, η παρούσα συγκυρία αποτελεί δοκιμασία για όλους. Για την Πολιτεία, που καλείται να αποδείξει ότι οι θεσμοί λειτουργούν ανεξάρτητα. Για τα πολιτικά κόμματα, που οφείλουν να τοποθετηθούν με υπευθυνότητα και όχι με όρους επικοινωνιακής διαχείρισης και για την ίδια την κοινωνία, που καλείται να απαιτήσει λογοδοσία, χωρίς να παρασυρθεί από εύκολους αφορισμούς και γενικεύσεις.
Το ζητούμενο, δεν είναι να επιβεβαιωθούν προκατασκευασμένα συμπεράσματα, ούτε να ικανοποιηθούν πολιτικές σκοπιμότητες. Το ζητούμενο, είναι να διαπιστωθεί τι πραγματικά συνέβη, να αποδοθούν ευθύνες, όπου προκύπτουν και να προστατευθούν όσοι δεν φέρουν καμία ευθύνη. Μόνο έτσι, μπορεί να ενισχυθεί η αξιοπιστία των θεσμών.
Η φράση του Ζαχαρία Κουλία δεν εκφράζει απλώς αγανάκτηση. Αντανακλά ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς πολίτες: Ποια Κύπρο θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές; Μια χώρα όπου οι υποψίες συσσωρεύονται χωρίς απαντήσεις, ή μια χώρα όπου η λογοδοσία εφαρμόζεται χωρίς εξαιρέσεις;
Η απάντηση, δεν θα δοθεί από τα πρωτοσέλιδα ούτε από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις. Θα δοθεί από τις πράξεις των θεσμών και από την αποφασιστικότητά τους, να υπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον μέχρι τέλους. Εκεί θα κριθεί αν η εμπιστοσύνη μπορεί να αποκατασταθεί και αν η δημοκρατία μας διαθέτει τα αναγκαία αντανακλαστικά για να αντιμετωπίζει τις πιο δύσκολες προκλήσεις της.
