Στο πλαίσιο της Συνέλευσης, αναδείχθηκαν οι θετικοί οικονομικοί δείκτες της χώρας, όπως ο ρυθμός ανάπτυξης 3,8% για το 2025 και η ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, ενώ στάλθηκαν σαφή μηνύματα για την ανάγκη μακροπρόθεσμης στρατηγικής έναντι των πρόσκαιρων ωφελειών.
Παράλληλα, κοινή συνιστώσα των τοποθετήσεων αποτέλεσε η έντονη ανησυχία για τις νομοθετικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο των εκποιήσεων, με αναφορές στην πρόσφατη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που προειδοποιεί για δημοσιονομικούς κινδύνους και διάβρωση της κουλτούρας πληρωμών.
Χαιρετίζοντας τη συνέλευση εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, είπε ότι «με υπεύθυνη διακυβέρνηση και δημοσιονομική πειθαρχία η Κύπρος έχει εισέλθει σε μια νέα περίοδο σταθερότητας, ανάπτυξης και οικονομικής ανθεκτικότητας, κάτι που αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στους βασικούς οικονομικούς δείκτες». Όπως ανέφερε, το 2025 ο ρυθμός ανάπτυξης ανήλθε στο 3,8%, υπερβαίνοντας σημαντικά τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να περιοριστεί περίπου στο 50% του ΑΕΠ έως το τέλος του έτους. Η περίοδος αυτή, σημείωσε ο κ. Κεραυνός, συμπίπτει με την ολοκλήρωση της άσκησης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, κατά την οποία δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της Τραπεζικής Ένωσης και στο Ψηφιακό Ευρώ.
Αναφερόμενος στον τραπεζικό τομέα, ο κ. Κεραυνός σημείωσε ότι παραμένει ισχυρός και καλά κεφαλαιοποιημένος, με τον δείκτη κεφαλαίων κοινών μετοχών (CET1) να διαμορφώνεται στο 25,1% τον Μάρτιο του 2026, ενώ η κερδοφορία, αν και μειωμένη σε σύγκριση με το 2024 λόγω μεταβολής των επιτοκίων, έφθασε περίπου στο €1 δισ. το 2025. «Ως Υπουργείο Οικονομικών» ανέφερε ο κ. Κεραυνός «θα επιθυμούσαμε βέβαια, η κερδοφορία των τραπεζών μας, να προέρχεται περισσότερο από υγιείς δανειοδοτήσεις των επιχειρήσεων μας στους παραγωγικούς τομείς και λιγότερο από την αύξηση της διαφοροποίησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα».
Η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, σε χαιρετισμό της, που απηύθυνε εκ μέρους της η βουλεύτρια του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου, ανέφερε ότι ο τραπεζικός τομέας της Κύπρου έχει επιδείξει τα τελευταία χρόνια, αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στις κρίσεις, υψηλό βαθμό ανταπόκρισης στις προκλήσεις και εντυπωσιακή, κατά την έκφρασή της ικανότητα προσαρμογής σε ολοένα και πιο απαιτητικές ευρωπαϊκές και διεθνείς ρυθμίσεις. «Τα πρόσφατα θετικά αποτελέσματα τόσο σε σχέση με την χρηματοπιστωτική σταθερότητα όσο και σε σχέση με την κερδοφορία, ενισχύουν την εμπιστοσύνη τόσο προς τις ίδιες τις τράπεζες όσο και συνεπακόλουθα προς την κυπριακή οικονομία», σημείωσε η κ. Ορφανίδου.
Αναφέρθηκε και στις προκλήσεις που δημιουργούνται λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία και στη σύρραξη στη Μέση Ανατολή λέγοντας ότι δεν επιτρέπουν τον εφησυχασμό, αλλά απαιτούν προσεκτικές και οικονομικά ορθολογιστικές κινήσεις. «Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καλούνται οι κυπριακές τράπεζες αφενός να διατηρήσουν την ευρωστία και την φερεγγυότητα τους και αφετέρου να διαδραματίζουν τον ευρύτερο αναπτυξιακό τους ρόλο υποστηρίζοντας το υγιές επιχειρείν και συνεπακόλουθα την κοινωνική ευημερία στην πατρίδα μας» ανέφερε η κ. Ορφανίδου. Πρόσθεσε την ίδια ώρα πως «όλοι αντιλαμβάνονται ή πρέπει να αντιλαμβάνονται, ότι η χρηματοπιστωτική σταθερότητα είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη της Κύπρου».
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος, η κλιματική αλλαγή, οι προκλήσεις της πράσινης μετάβασης, η κυβερνοασφάλεια και η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αποτελούν περιφερειακές ανησυχίες, αλλά κρίσιμες μεταβλητές τραπεζικής ανθεκτικότητας και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ανέφερε στο δικό του χαιρετισμό ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης. Πρόκειται, όπως είπε, «για κινδύνους που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους ενισχύοντας υφιστάμενες ευπάθειες και δύναται να επηρεάσουν την ποιότητα του ενεργητικού, την επιχειρησιακή συνέχεια, τα επιχειρηματικά μοντέλα και εν τέλει να διαβρώσουν τη θέση ρευστότητας ή/και την κεφαλαιακή επάρκεια των πιστωτικών ιδρυμάτων».
Η πρόκληση για τις τράπεζες, σύμφωνα με τον κ. Πατσαλίδη, δεν είναι μόνο να διαχειριστούν τους κινδύνους που είναι ήδη ορατοί, αλλά να ιεραρχήσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα έναντι των πρόσκαιρων ωφελειών. Οι πολιτικές διανομής κερδών, οι κεφαλαιακές αποφάσεις και η κατανομή των διαθέσιμων πόρων οφείλουν όπως είπε να λαμβάνουν υπόψη πέραν της παρούσας κερδοφορίας και την ανάγκη συνεχούς επένδυσης σε τεχνολογικές υποδομές, επιχειρησιακή ανθεκτικότητα, ανθρώπινο κεφάλαιο και στρατηγική προσαρμοστικότητα. «Διότι οι τράπεζες που θα παραμείνουν βιώσιμες και ανταγωνιστικές δεν θα είναι κατ’ ανάγκην εκείνες που μεγιστοποίησαν το βραχυπρόθεσμο όφελος, αλλά εκείνες που επέλεξαν εγκαίρως να επενδύσουν στην ικανότητά τους να αντέχουν, να προσαρμόζονται και να εξελίσσονται» κατέληξε ο κ. Πατσαλίδης.
Σύμφωνα με τον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας η ανθεκτικότητα δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως στατική έννοια, αλλά οφείλει να προσαρμόζεται δυναμικά και με τρόπο συνεκτικό προς τις εξελισσόμενες συνθήκες, μέσω της προληπτικής διαμόρφωσης και εφαρμογής κατάλληλων μακροπροληπτικών εργαλείων και πολιτικών. Γι’ αυτό το λόγο, είπε, η Κεντρική Τράπεζα ήδη εξετάζει την ενεργοποίησή του Αποθέματος Ασφαλείας για τον Συστημικό Κίνδυνο (Systemic Risk Buffer) εξηγώντας ότι «αποτελεί κρίσιμο και ουσιαστικό μακροπροληπτικό εργαλείο, σχεδιασμένο να ενισχύει την ικανότητα του συστήματος να απορροφά πιέσεις, να περιορίζει τη μετάδοση κραδασμών και να θωρακίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, Πανίκος Νικολάου, ανέφερε στο δικό του χαιρετισμό ότι η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος ενώ θεωρείται από τους περισσότερους ως κάτι δεδομένο, στην πραγματικότητα μόνο δεδομένο δεν είναι. Υπενθύμισε τις μεγάλες προκλήσεις, οικονομικές, γεωπολιτικές, κοινωνικές και τεχνολογικές, με τις οποίες ήρθε όπως είπε αντιμέτωπο το τραπεζικό σύστημα τα προηγούμενα χρόνια, λέγοντας ότι κατάφεραν να ελέγξουν και να περιορίσουν τις επιπτώσεις τους. Αυτό, όπως είπε, έγινε κατορθωτό «επειδή οι αποφάσεις που λάβαμε τα προηγούμενα χρόνια, η πειθαρχία που επιδείξαμε, οι θυσίες που έγιναν συμπεριλαμβανομένου και του προσωπικού, καθώς και οι έγκαιρες επενδύσεις στην τεχνολογία δημιούργησαν ένα τραπεζικό σύστημα πολύ πιο ανθεκτικό, πολύ πιο ώριμο και πολύ πιο προετοιμασμένο να διαχειριστεί δύσκολες συνθήκες. Και το λέω αυτό γιατί πολλοί, απλοϊκά λένε ότι οι τράπεζες βοηθήθηκαν από την αύξηση των επιτοκίων ωσάν να θεωρούν ότι τα αρνητικά επιτόκια που ίσχυαν για κάποια χρόνια είναι κάτι συνηθισμένο».
Αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στις πολεμικές συρράξεις, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, είπε ότι «σε αυτό το περιβάλλον, ο κυπριακός τραπεζικός τομέας απέδειξε ξανά ότι μπορεί να λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας και εμπιστοσύνης για την οικονομία και την κοινωνία ως ο κύριος χρηματοδότης για την ανάπτυξη της χώρας». Οι θετικές αξιολογήσεις της χώρας από τους οίκους αξιολόγησης, πρόσθεσε, είναι επίσης αποτέλεσμα της δύναμης και της σταθερότητας του τραπεζικού τομέα.
Ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών, Μάριος Σκανδάλης, ανέφερε σε ομιλία του ότι πέραν των εξωγενών προκλήσεων η Κύπρος αντιμετώπισε και εσωτερικές κρίσεις σοβαρού χαρακτήρα. Αναφέρθηκε στην καταστροφική πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, που έπληξε το περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και επιχειρήσεις, αλλά και στον αφθώδη πυρετό που πλήττει τον πρωτογενή τομέα, ως μια έντονη υπενθύμιση, όπως είπε, ότι οι φυσικοί κίνδυνοι παραμένουν πραγματικοί και με άμεσες οικονομικές συνέπειες.
«Σε αυτές τις κρίσεις, οι τράπεζες δεν αδράνησαν. Στάθηκαν δίπλα στην οικονομία, στους πελάτες τους και γενικά στην κοινωνία και τους τοπικούς πληθυσμούς που επλήγησαν, έμπρακτα και ανθρώπινα» είπε ο κ. Σκανδάλης.
Ανέλυσε, περαιτέρω, τη νέα εξωστρεφή στρατηγική του οργανισμού που στοχεύει, όπως εξήγησε, στην ενίσχυση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού. Όπως είπε ο κ. Σκανδάλης «κατανοούμε ότι η εμπιστοσύνη δεν κατακτάται μόνο με ανακοινώσεις αλλά με διάφανη παρουσία και έργα», γνωστοποιώντας ότι διοργανώθηκαν πέραν των 30 συναντήσεων σε ένα μόλις εξάμηνο με ομάδες πολιτών, όπως καταναλωτές, δανειολήπτες και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Σημείωσε επίσης ότι ο Πρόεδρος του Single Resolution Board και η Πρόεδρος του Supervisory Board της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνώρισαν το υψηλό επίπεδο διακυβέρνησης των κυπριακών τραπεζικών ιδρυμάτων, το οποίο σήμερα ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Εκποιήσεις: Κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την κουλτούρα πληρωμών
Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης και ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, Πανίκος Νικολάου, έκαναν ειδική αναφορά στο πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, στις νομοθετικές πρωτοβουλίες για τις εκποιήσεις και στην γνώμη, που έχει διατυπώσει για τροποποιήσεις η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι «για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, η Κυβέρνηση έχει προωθήσει νομοσχέδια και ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης». Οι δανειολήπτες, πρόσθεσε ο κ. Κεραυνός «διαθέτουν επιπλέον εργαλεία, ενώ ενισχύεται το θεσμικό δίχτυ προστασίας. Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα για αναδιάρθρωση και ρύθμιση του χρέους. Έχουν δοθεί επίσης σημαντικές επιπρόσθετες εξουσίες στη Χρηματοοικονομική Επίτροπο».
Ο κ. Κεραυνός αναφέρθηκε στην ψήφιση προτάσεων νόμου που προχώρησε η Βουλή «παρά τις εκφρασθείσες απόψεις τόσο του Υπουργείου Οικονομικών όσο και της Κεντρικής Τράπεζας καθώς και της Νομικής Υπηρεσίας, ότι δυνατόν να περιέχουν αντισυνταγματικά και άλλα νομικά και θεσμικά προβλήματα». Το γεγονός αυτό, όπως είπε, οδήγησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να προχωρήσει σε αναπομπές και αναφορές στο Ανώτατο Δικαστήριο και περαιτέρω να ζητηθεί η γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την αναστολή εκποιήσεων και την αναδιάρθρωση δανείων και εγγυήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σημείωσε ο Υπουργός Οικονομικών «εκφράζει έντονες ανησυχίες για επέκταση των χρηματοοικονομικών κινδύνων που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε δημοσιονομικό κίνδυνο, αλλά και διόγκωση του προβλήματος των δανειοληπτών αντί επίλυσή του».
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας ανέφερε ότι η πολιτεία δεν πρέπει να υποβαθμίζει τους κινδύνους που προκύπτουν από νομοθετικές ρυθμίσεις που επηρεάζουν τον τραπεζικό τομέα. Αναφερόμενος στη γνώμη της ΕΚΤ, ημερομηνίας 12 Ιουνίου 2026, ο κ. Πατσαλίδης είπε πως είναι απόλυτα σύμφωνη με τις θέσεις της Κεντρικής Τράπεζας. «Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του πλαισίου εκποιήσεων δύνανται να διαβρώσουν την οικονομική πειθαρχία και να υπονομεύσουν την κουλτούρα πληρωμών, τη χρηματοοικονομική σταθερότητα και τα δημόσια οικονομικά, οδηγώντας παράλληλα σε αυστηρότερα δανειοδοτικά κριτήρια και στην αύξηση των επιτοκίων των ενυπόθηκων δανείων. Ενώ οι τροποποιητικοί νόμοι αποσκοπούν στην προστασία των δανειοληπτών, ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αποτελέσματα που αντιβαίνουν στο δεδηλωμένο σκοπό τους», σημείωσε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, Πανίκος Νικολάου, εστίασε στην ανάγκη διατήρησης ενός σταθερού και προβλέψιμου θεσμικού περιβάλλοντος, ασκώντας έντονη κριτική σε λαϊκίστικες προτάσεις για αναστολή των διαδικασιών εκποιήσεων. Επικαλούμενος, επίσης, την πρόσφατη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο κ. Νικολάου είπε ότι «η Φρανκφούρτη υπογραμμίζει ξεκάθαρα ότι οι οριζόντιες παρεμβάσεις, χωρίς μελέτη αντικτύπου και οι λαϊκίστικες προτάσεις για αναστολή των διαδικασιών, όχι μόνο δεν προστατεύουν τους πραγματικά ευάλωτους, αλλά ναρκοθετούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επιβραβεύουν τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και, τελικά, τιμωρούν τη συντριπτική πλειοψηφία των συνεπών πολιτών, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και στερώντας αναγκαία ρευστότητα από την κυπριακή αγορά».
Ο κ. Νικολάου προειδοποίησε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος ανέρχονται σε €18,2 δισ. και αποτελούν βαρίδι, όπως είπε, για την οικονομία.
«Άποψη μας, 13+ χρόνια από την κρίση είναι ότι ο μεγαλύτερος αριθμός δανειοληπτών αντιμετωπίζει θέματα βιωσιμότητας και παράκληση μου προς όλους τους φορείς είναι να το δούμε με αυτό το πρίσμα παρά να το παραπέμπουμε στις αίθουσες δικαστηρίων μετά από κάποια χρόνια, όπου το υπόλοιπο των δανείων θα είναι σίγουρα πολύ υψηλότερο», ανέφερε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών.
