Για τον λόγο αυτό, το Υπουργείο Παιδείας προχωρεί σε σαφή διαχωρισμό μεταξύ σοβαρών περιστατικών βίας και παραβατικότητας και των πιο ήπιων περιστατικών που συχνά αποτελούν μέρος των καθημερινών προκλήσεων της σχολικής ζωής.
Τι θεωρείται σοβαρό περιστατικό βίας;
Στην κατηγορία των σοβαρών περιστατικών εντάσσονται συμπεριφορές που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη σωματική ή ψυχική υγεία μαθητών, εκπαιδευτικών ή άλλων προσώπων εντός της σχολικής κοινότητας.
Πρόκειται για περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται από έντονη επιθετικότητα, είτε αυτή εκδηλώνεται λεκτικά, σωματικά, ψυχολογικά, σεξουαλικά ή ακόμη και μέσω διαδικτύου. Παράλληλα, περιλαμβάνονται ενέργειες που παραβιάζουν τη νομοθεσία ή ενδέχεται να συνιστούν ποινικά αδικήματα.
Στα σοβαρά περιστατικά συγκαταλέγονται:
- Σοβαρές σωματικές επιθέσεις με πρόθεση πρόκλησης τραυματισμού.
- Απειλές κατά της ζωής ή της υγείας άλλων προσώπων.
- Χρήση ή κατοχή επικίνδυνων αντικειμένων και όπλων.
- Καταστροφή περιουσίας που θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
- Διακίνηση παράνομων ουσιών.
- Κλοπές ή άλλες παράνομες πράξεις.
- Σοβαρά περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης.
Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση παρέμβαση για προστασία της σχολικής κοινότητας, ενώ συχνά κρίνεται αναγκαία η ενημέρωση της Αστυνομίας, των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή άλλων αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.
Τα περιστατικά που δεν λύνονται μόνο με παιδαγωγικά μέτρα
Σύμφωνα με τις οδηγίες, ένα περιστατικό θεωρείται σοβαρό όταν προκαλεί τόσο μεγάλη αναστάτωση ώστε δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με τους εσωτερικούς κανονισμούς του σχολείου ή με παιδαγωγικές παρεμβάσεις.
Σε αυτές τις περιπτώσεις προτεραιότητα αποτελεί η ασφάλεια των μαθητών και του προσωπικού, καθώς και η έναρξη των προβλεπόμενων διαδικασιών βάσει της νομοθεσίας.
Ποια περιστατικά θεωρούνται ήπια;
Στον αντίποδα βρίσκονται τα ήπια περιστατικά βίας και παραβατικότητας, τα οποία δεν υποδηλώνουν κίνδυνο για τη ζωή ή σοβαρή βλάβη της υγείας οποιουδήποτε προσώπου.
Παρότι προκαλούν αναστάτωση και απαιτούν διαχείριση, μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσα από παιδαγωγικές πρακτικές και την εφαρμογή των σχολικών κανονισμών.
Παραδείγματα ήπιων περιστατικών είναι:
- Μεμονωμένοι καβγάδες και λεκτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ μαθητών.
- Αρνητικά σχόλια ή προσβολές χωρίς σοβαρές συνέπειες.
- Ελαφρές σωματικές επαφές χωρίς πρόθεση τραυματισμού.
- Αργοπορίες και αδικαιολόγητες απουσίες.
- Άρνηση συνεργασίας μέσα στην τάξη.
- Χρήση κινητού τηλεφώνου κατά παράβαση των κανονισμών.
- Συνηθισμένες συγκρούσεις που προκύπτουν στο πλαίσιο της παιδικής ή εφηβικής ηλικίας.
Η σημασία της σωστής αξιολόγησης
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αξιολογούν κάθε περιστατικό ξεχωριστά, ώστε να διαπιστώνεται εάν πρόκειται για μια συνηθισμένη σχολική σύγκρουση ή για μια σοβαρή περίπτωση βίας που απαιτεί άμεση ενεργοποίηση ειδικών πρωτοκόλλων.
Ο στόχος δεν είναι μόνο η επιβολή κυρώσεων, αλλά κυρίως η πρόληψη, η προστασία των μαθητών και η δημιουργία ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος, όπου οι διαφωνίες και οι συγκρούσεις θα επιλύονται με διάλογο, σεβασμό και παιδαγωγική προσέγγιση.
