Το μητρώο που κρίνει το μέλλον της ΕΔΕΚ – Γιατί ο Νίκος Αναστασίου οδηγεί το κόμμα σε Έκτακτο Παγκύπριο Συνέδριο

Το ερώτημα που κυριαρχεί, δεν είναι μόνο γιατί συγκαλείται το συνέδριο. Είναι κυρίως γιατί επιλέχθηκε ένα ανοικτό Παγκύπριο Συνέδριο σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού, εσωκομματικών συζητήσεων και αμφισβήτησης. Η απάντηση βρίσκεται τόσο στο εκλογικό αποτέλεσμα, όσο και στο περιεχόμενο της ημερήσιας διάταξης, που ανακοίνωσε η ηγεσία του κόμματος.

Η ΕΔΕΚ κατέγραψε στις βουλευτικές εκλογές ποσοστό 3,3%, μένοντας εκτός Βουλής και χάνοντας για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες τη δυνατότητα κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα που προκάλεσε σοκ όχι μόνο στη βάση του κόμματος, αλλά και σε ολόκληρο τον χώρο της κυπριακής σοσιαλδημοκρατίας.

Το αποτέλεσμα αυτό, δεν αποδίδεται από τα στελέχη της ΕΔΕΚ αποκλειστικά στην προεκλογική εκστρατεία, ή στις πολιτικές συνθήκες της περιόδου. Αντίθετα, πολλοί θεωρούν ότι αποτελεί τη φυσική κατάληξη μιας μακράς περιόδου εσωστρέφειας, εσωκομματικών συγκρούσεων, αποχωρήσεων στελεχών και αποξένωσης ενός σημαντικού μέρους της παραδοσιακής κομματικής βάσης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή του Νίκου Αναστασίου να απευθυνθεί απευθείας στη βάση του κόμματος, μέσω ενός ανοικτού Παγκύπριου Συνεδρίου-το οποίο αναμενόταν πριν από το τέλος του χρόνου- ερμηνεύεται ως προσπάθεια να δοθεί πολιτική νομιμοποίηση στις αποφάσεις, που θα ακολουθήσουν. Άλλωστε, τις τελευταίες εβδομάδες αρκετά μέλη της ΕΔΕΚ, αλλά και ιστορικά στελέχη του κόμματος, είχαν ζητήσει δημόσια τη σύγκληση ενός ανοιχτού συνεδρίου, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση για την επόμενη μέρα, δεν μπορούσε να περιοριστεί στα ανώτατα συλλογικά όργανα.

Ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ, ανακοινώνοντας την απόφασή του, συνέδεσε ευθέως τη σύγκληση του συνεδρίου με την ανάγκη να ακουστεί η βάση του κόμματος. Όπως ανέφερε, μετά το αρνητικό αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών και τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής της 7ης Ιουνίου, αποφάσισε να συγκαλέσει Έκτακτο Συνέδριο, ώστε να δοθεί «σε όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη το δικαίωμα να εκφραστούν ελεύθερα και δημοκρατικά». Παράλληλα, τόνισε ότι απαιτούνται αποφάσεις και ενέργειες, που θα οδηγήσουν στον ανασχεδιασμό της δράσης του κόμματος, με στόχο τη συνέχιση της πολιτικής του παρέμβασης, σε εθνικό και κοινωνικό επίπεδο.

 Ωστόσο, πίσω από τη συζήτηση για την εκλογική αποτυχία και τον ανασχεδιασμό της πολιτικής δράσης της ΕΔΕΚ, υπάρχει ένα θέμα που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και αναμένεται να προκαλέσει τις πιο έντονες παρεμβάσεις στο συνέδριο. Πρόκειται για το ζήτημα του Μητρώου Μελών.

Δεν είναι τυχαίο, ότι το θέμα περιλαμβάνεται ξεχωριστά στην ημερήσια διάταξη και μάλιστα με συγκεκριμένη αναφορά στην απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 2025. Η απόφαση εκείνη είχε ληφθεί σε μια περίοδο κατά την οποία το κόμμα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των εσωτερικών διαιρέσεων, που προηγήθηκαν.

Η ουσία της απόφασης, ήταν η επαναφορά ως βασικού μητρώου του καταλόγου μελών της περιόδου 2015-2017, με παράλληλη ένταξη των νέων εγγραφών που εγκρίθηκαν τα επόμενα χρόνια και με διαδικασίες αποκατάστασης μελών που είχαν διαγραφεί, ή αποκλειστεί από τις κομματικές διαδικασίες.

Για πολλούς στην ΕΔΕΚ, η συγκεκριμένη απόφαση αποτελούσε μια προσπάθεια πολιτικής συμφιλίωσης και αποκατάστασης της εσωκομματικής ομαλότητας. Για άλλους, συνιστούσε μια αναγκαία διεύρυνση της συμμετοχής, ώστε οι κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον του κόμματος, να ληφθούν από όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της κομματικής βάσης.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που το μητρώο θεωρείται σήμερα το πραγματικό διακύβευμα του συνεδρίου. Διότι η συζήτηση δεν αφορά απλώς ονόματα σε έναν κατάλογο. Αφορά το ποιοι θεωρούνται ενεργά μέλη της ΕΔΕΚ, ποιοι θα συμμετάσχουν στις επόμενες κομματικές διαδικασίες και ποιοι θα κληθούν να διαμορφώσουν τις αποφάσεις, για την επόμενη μέρα του κόμματος. Το στοίχημα για τη σημερινή ηγεσία του κόμματος, είναι εάν θα ανοίξει τις πόρτες σε στελέχη και μέλη που έχουν διαγραφεί, χωρίς οποιεσδήποτε διαδικασίες.

Η επιλογή του Νίκου Αναστασίου να θέσει το θέμα ενώπιον ενός Έκτακτου Παγκύπριου Συνεδρίου, δείχνει ότι επιδιώκει η όποια απόφαση ληφθεί, να έχει τη μέγιστη δυνατή πολιτική και καταστατική νομιμοποίηση. Παράλληλα, στέλνει το μήνυμα ότι η ανασυγκρότηση της ΕΔΕΚ, δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συμμετοχή της βάσης και χωρίς να κλείσουν οριστικά τα κεφάλαια που άνοιξαν οι εσωκομματικές συγκρούσεις, των τελευταίων ετών.

Εξίσου σημαντικά, είναι και τα υπόλοιπα ζητήματα που θα τεθούν ενώπιον των συνέδρων. Η διενέργεια οικονομικού ελέγχου, η καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων και η διαχείριση των οικονομικών δεδομένων, μετά την απώλεια της κρατικής χορηγίας, συνδέονται άμεσα με τη βιωσιμότητα και τη λειτουργία του κόμματος την επόμενη περίοδο.

Παρά ταύτα, όλα δείχνουν ότι η πολιτική ουσία του συνεδρίου θα κριθεί γύρω από το μητρώο και την εφαρμογή της απόφασης του 2025. Εκεί θα φανεί εάν η ΕΔΕΚ είναι έτοιμη να προχωρήσει σε μια πραγματική προσπάθεια επανένωσης των δυνάμεών της και διεύρυνσης της εσωκομματικής συμμετοχής.

Το Έκτακτο Παγκύπριο Συνέδριο της 5ης Ιουλίου δεν αποτελεί απλώς μια διαδικαστική απάντηση στην εκλογική ήττα. Αποτελεί μια καθοριστική πολιτική διαδικασία για την ταυτότητα, τη σύνθεση και τη μελλοντική πορεία της ΕΔΕΚ. Μέσα από τη συζήτηση για το μητρώο των μελών,αναμένεται να καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό το μοντέλο με το οποίο το ιστορικό Σοσιαλιστικό κόμμα, θα επιχειρήσει να επιστρέψει στο πολιτικό προσκήνιο.