Η έκθεση καταγράφει περιπτώσεις στις οποίες το κράτος προχώρησε σε επιστροφές εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα δεν διενεργήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι για περισσότερο από μία δεκαετία. Σε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές υποθέσεις, εταιρεία που δραστηριοποιείται στην αγορά και πώληση χρυσού έλαβε επιστροφές ΦΠΑ ύψους περίπου €38 εκατ. την περίοδο 2010-2024, χωρίς να έχει προηγηθεί επιτόπιος φορολογικός έλεγχος τα τελευταία δέκα και πλέον χρόνια.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, το ίδιο το Τμήμα Φορολογίας εξέφρασε διαφορετικές και αντικρουόμενες θέσεις για τον φορολογικό χειρισμό των πωλήσεων επενδυτικού χρυσού από την ίδια εταιρεία. Το 2009 η τότε Υπηρεσία ΦΠΑ έκρινε ότι οι συναλλαγές μπορούσαν να θεωρηθούν εξαιρούμενες από ΦΠΑ, το 2011 λειτουργός του Τμήματος κατέληξε στο αντίθετο συμπέρασμα, ενώ το 2014 το κράτος επέστρεψε ΦΠΑ σε αγοραστή κρίνοντας τελικά ότι η επιβολή του φόρου ήταν λανθασμένη.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εγείρει παράλληλα σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η συγκεκριμένη εταιρεία είχε καν το δικαίωμα να προβαίνει σε πωλήσεις επενδυτικού χρυσού για σκοπούς αποταμίευσης, αφού δεν αποτελεί πιστωτικό ίδρυμα, ενώ σημειώνει ότι το Τμήμα Φορολογίας δεν φαίνεται να συνεργάστηκε με την Κεντρική Τράπεζα για διερεύνηση του ζητήματος.
Τα ευρήματα δεν περιορίζονται μόνο στην υπόθεση του χρυσού. Η έκθεση καταγράφει σειρά περιπτώσεων όπου φορολογικοί έλεγχοι έγιναν με μεγάλη καθυστέρηση ή δεν επεκτάθηκαν παρά τις εμφανείς ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων.
Σε μία περίπτωση φυσικού προσώπου που δραστηριοποιείται στον τομέα των ξυλουργικών εργασιών και της κατασκευής ειδών κηδείας, διαπιστώθηκαν αποκλίσεις στα οικονομικά στοιχεία και ενδείξεις μη συμμόρφωσης, ωστόσο οι φορολογίες εκδόθηκαν ουσιαστικά με βάση τις δηλώσεις του ίδιου του φορολογούμενου. Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει μάλιστα ότι δεν υπήρχε καν φυσικός φορολογικός φάκελος για το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Σε άλλη υπόθεση εταιρείας παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, ουσιαστικός φορολογικός έλεγχος πραγματοποιήθηκε σχεδόν δέκα χρόνια μετά την εγγραφή της στο μητρώο ΦΠΑ. Σύμφωνα με την έκθεση, η καθυστέρηση αυτή ενδέχεται να είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια σημαντικών φορολογικών εσόδων, ενώ παρέμειναν αναπάντητα ερωτήματα για συναλλαγές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Την ίδια ώρα, η Ελεγκτική Υπηρεσία αναγνωρίζει ότι η νεοσύστατη Παγκύπρια Μονάδα Ελέγχων ΦΠΑ αποδίδει σημαντικά αποτελέσματα. Παρότι πραγματοποίησε μόλις 175 ελέγχους το 2024, κατάφερε να βεβαιώσει φόρους ύψους περίπου €10 εκατ., ποσό που αντιστοιχεί στο ένα τρίτο των συνολικών βεβαιώσεων ΦΠΑ σε παγκύπρια βάση.
Ωστόσο, ούτε εκεί λείπουν οι αδυναμίες. Η έκθεση αναφέρει ότι δεν υπάρχει καταγεγραμμένη μεθοδολογία επιλογής υποθέσεων, ούτε ετήσιος προγραμματισμός ελέγχων, ενώ οι λειτουργοί της μονάδας επιβαρύνονται και με πρόσθετα καθήκοντα που περιορίζουν την αποτελεσματικότητά τους.
Ο Γενικός Ελεγκτής προειδοποιεί ότι η αποτελεσματική είσπραξη των φόρων αποτελεί βασικό πυλώνα της ισονομίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος και υπογραμμίζει ότι κάθε ένδειξη φορολογικού κινδύνου πρέπει να οδηγεί σε άμεση και ουσιαστική διερεύνηση.
Η έκθεση αναμένεται να προκαλέσει έντονο προβληματισμό, καθώς αναδεικνύει κενά ελέγχου σε υποθέσεις εκατομμυρίων ευρώ και εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο το κράτος αξιοποιεί αποτελεσματικά τους μηχανισμούς που διαθέτει για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την προστασία των δημόσιων εσόδων.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Σε έναν κομβικό διπλωματικό σταθμό για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται η Κύπρος, καθώς την ερχόμενη εβδομάδα πρόκειται να φιλοξενήσει τον διοικητικό βραχίονα του Συμβουλίου για την Ειρήνη, με αποκλειστικό αντικείμενο το πολυσυζητημένο σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.
