Από την 1η Ιανουαρίου έως και τις 30 Ιουνίου 2026, η Κύπρος βρέθηκε στο τιμόνι του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναλαμβάνοντας την ευθύνη να συντονίσει τις εργασίες των κρατών-μελών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη κλήθηκε να αντιμετωπίσει σύνθετες γεωπολιτικές, οικονομικές και θεσμικές προκλήσεις.
Η ανάληψη της Προεδρίας. δεν ήταν μια διαδικασία που ξεκίνησε με την αλλαγή του ημερολογίου. Προηγήθηκε μια προετοιμασία διάρκειας περίπου δυόμισι ετών, κατά την οποία κρατικοί λειτουργοί, διπλωμάτες, εμπειρογνώμονες και δεκάδες δημόσιες υπηρεσίες, εργάστηκαν για να διαμορφώσουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινούνταν η κυπριακή προεδρική ατζέντα. Το αποτέλεσμα, ήταν η διοργάνωση εκατοντάδων συναντήσεων, η διαχείριση δεκάδων νομοθετικών φακέλων και η ανάδειξη της Κύπρου σε κεντρικό συνομιλητή των ευρωπαϊκών εξελίξεων. για έξι συνεχόμενους μήνες.
Η συγκυρία, μόνο εύκολη δεν ήταν. Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, η ενεργειακή ασφάλεια και η επιδίωξη μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, διαμόρφωσαν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Παράλληλα, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, βρέθηκαν σημαντικά ζητήματα, που αφορούσαν τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η προετοιμασία του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, το οποίο θα καθορίσει τις ευρωπαϊκές δαπάνες των επόμενων ετών.
Η κυπριακή Προεδρία, επιδίωξε να λειτουργήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής μεταξύ των κρατών-μελών, επιταχύνοντας τις διαπραγματεύσεις και αναζητώντας συγκλίσεις σε φακέλους, που παρέμεναν ανοικτοί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας, στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, στη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης, αλλά και στη διατήρηση της ευρωπαϊκής συνοχής, σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανακατατάξεων.
Για την Κύπρο, η Προεδρία είχε και μια επιπλέον διάσταση. Ως το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατοχή, η Λευκωσία επιχείρησε να υπενθυμίσει στους Ευρωπαίους εταίρους, ότι η ασφάλεια δεν αποτελεί μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα για κράτη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Κατά την τελετή ολοκλήρωσης της Προεδρίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εμφανώς συγκινημένος, δήλωσε:
«Να σας πω όσο πιο ξεκάθαρα μπορώ πως είμαι πραγματικά περήφανος για όλους εσάς.»
Η αναφορά του Προέδρου Χριστοδουλίδη, δεν περιοριζόταν μόνο στα πολιτικά αποτελέσματα. Αφορούσε κυρίως τους εκατοντάδες κρατικούς λειτουργούς, διπλωμάτες, τεχνοκράτες και εθελοντές που εργάστηκαν αθόρυβα ώστε η Κύπρος να ανταποκριθεί σε έναν από τους πιο απαιτητικούς θεσμικούς ρόλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο ίδιο πνεύμα, κινήθηκε και η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, η οποία υπενθύμισε ότι η επιτυχία της Προεδρίας βασίστηκε κυρίως στους ανθρώπους της.
«Πριν από 2,5 περίπου χρόνια όταν ξεκινούσαμε αυτό το ταξίδι είχα πει, ότι η επιτυχία της κυπριακής προεδρίας θα είναι οι άνθρωποι της, σε Λευκωσία και Βρυξέλλες. Αποδείξαμε όμως, ότι αυτό που έχει σημασία δεν είναι τα τετραγωνικά χιλιόμετρα. Είναι αυτό που φέρνουμε στο τραπέζι.»
Η αποτίμηση της κυπριακής προσπάθειας δεν έγινε μόνο από τη Λευκωσία. Οι επικεφαλής των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών έσπευσαν να αναγνωρίσουν δημόσια το έργο της κυπριακής Προεδρίας.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ανέφερε:
«Έχετε εργαστεί απίστευτα σκληρά για να πετύχετε ουσιαστικά αποτελέσματα για μια ισχυρότερη, ασφαλέστερη και πιο ευημερούσα Ευρωπαϊκή Ένωση! Ευχαριστώ!»
Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε την κυπριακή Προεδρία «πραγματική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι συνέβαλε στην προώθηση της ευρωπαϊκής ατζέντας, από την ανταγωνιστικότητα και τη διεύρυνση έως την ενίσχυση των σχέσεων της Ένωσης με τους εταίρους της στη Μέση Ανατολή.
Ανάλογη, ήταν και η τοποθέτηση της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, η οποία περιορίστηκε στη λιτή αλλά χαρακτηριστική φράση: «Ευχαριστούμε Κύπρος!»
Ιδιαίτερη σημασία, έχει και η απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας να διατηρηθούν το Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Θεμάτων και τα ευρωπαϊκά κλιμάκια στα υπουργεία. Πρόκειται για μια επιλογή που δείχνει ότι η εμπειρία που αποκτήθηκε δεν αντιμετωπίζεται ως μια συγκυριακή επιτυχία, αλλά ως μια επένδυση στη μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή παρουσία της χώρας.
Παράλληλα, τα συγχαρητήρια του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Κυπριακή Δημοκρατία επιβεβαίωσαν ότι η προσπάθεια της Λευκωσίας αναγνωρίστηκε και σε πολιτικό επίπεδο. Όπως σημείωσε, κατά το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπήρξε καθολική αναγνώριση της μεγάλης προσπάθειας που καταβλήθηκε για την ολοκλήρωση ιδιαίτερα σύνθετων ευρωπαϊκών φακέλων.
Από την 1η Ιουλίου η σκυτάλη περνά πλέον στην Ιρλανδία. Ωστόσο, για την Κύπρο το σημαντικότερο ίσως κέρδος, δεν είναι μόνο οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν, ούτε οι φάκελοι που έκλεισαν. Είναι η εικόνα μιας χώρας που απέδειξε ότι, ανεξάρτητα από το μέγεθός της, μπορεί να ασκήσει ουσιαστική επιρροή, όταν διαθέτει προετοιμασία, τεχνογνωσία και σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί σταθερότητα και κοινό βηματισμό, η Κυπριακή Προεδρία επιχείρησε να αποδείξει ότι ακόμη και τα μικρότερα κράτη μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο μεγαλύτερο, από το γεωγραφικό τους αποτύπωμα.
