Η πορεία του τοξικού νέφους που κάλυψε τη Θεσσαλονίκη, πώς θα κινηθεί τις επόμενες ώρες
05.07.2026 - 16:23
Το τοξικό νέφος που κάλυψε τη Θεσσαλονίκη μετά την πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο βρίσκεται στο επίκεντρο της ανησυχίας, καθώς η καύση εγκαταστάσεων ανακύκλωσης και βιομηχανικών υλικών επιβαρύνει την ποιότητα του αέρα και καθιστά κρίσιμη την παρακολούθηση της διασποράς του καπνού μέσα στην ημέρα.
Με τους βορειοδυτικούς ανέμους να κατευθύνουν το νέφος προς νοτιοανατολικότερες περιοχές και τις ριπές να ενισχύονται εκ νέου μετά το μεσημέρι, η εικόνα μπορεί να μεταβάλλεται γρήγορα, επηρεαζόμενη τόσο από τις μετεωρολογικές συνθήκες όσο και από την ένταση της ίδιας της πυρκαγιάς.
Οπως επισημαίνει ο κόμβος πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα, AtmoHub, τις επόμενες ώρες αναμένεται να επηρεαστεί η ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ενώ στη συνέχεια προβλέπεται να κινηθεί προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας.
«Η προσομοίωση κοντά στην επιφάνεια δείχνει επίδραση στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και μεταφορά προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας», αναφέρεται χαρακτηριστικά το AtmoHub.
Οσον αφορά την ποιότητα του αέρα, η καύση ανακυκλώσιμων υλικών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (PM₂.₅ και PM₁₀) και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων στην περιοχή που επηρεάζεται από το πλούμιο καπνού. Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται από τα υλικά που καίγονται και τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες.
«Το νέφος αυτό που κάλυψε τον ουρανό της πόλης αποτελείται από λεπτά σωματίδια ως αποτέλεσμα της ατελούς καύσης. Μάλιστα το γεγονός ότι υπήρξε ένας συνδυασμός δασικής καύσης και τεχνικών υλικών από τα εργοστάσια που πήραν φωτιά (υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά, έλαια), κάνει ακόμη πιο επιβαρυντική τη σύστασή του», εξήγησε νωρίτερα στη Voria.gr ο καθηγητής Μηχανικής Περιβάλλοντος στο ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης και πρόσθεσε ότι «τα αέρια σωματίδια που βρίσκονται στο νέφος είναι πτητικοί οργανικοί υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα εθεριστικοί στον λαιμό και στα μάτια, ενώ υπάρχουν και αρκετές ενώσεις καρκινογόνες, όπως βενζόλιο, διοξίνες, φουράνια».
Στο βίντεο η προσομοίωση μεταφοράς καπνού από την πιλοτική υπηρεσία του AtmoHub:
Στην ευρύτερη περιοχή πνέουν βορειοδυτικοί άνεμοι, με μέση ένταση κοντά στα 3 μποφόρ. Οι ριπές αγγίζουν τα 27 km/h και κατά τόπους, κυρίως σε περιοχές με λοφώδες ανάγλυφο, φτάνουν ακόμη και τα 30 km/h.
Όπως μετέδωσε η ΕΡΤ, από τις μεσημβρινές ώρες και μετά, οι μέσες εντάσεις των ανέμων δεν αναμένεται να μεταβληθούν σημαντικά. Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι οι ριπές, οι οποίες θα αρχίσουν και πάλι να ενισχύονται, φτάνοντας τοπικά πάνω από τα 35-37 km/h. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ευνοήσει πρόσκαιρες αναζωπυρώσεις, τη δημιουργία κηλιδώσεων και την ταχύτερη εξάπλωση της φωτιάς.
Η ουσιαστική εξασθένηση των ανέμων αναμένεται από τις πρώτες βραδινές ώρες, περίπου μετά τις 21:00, όταν τόσο οι μέσες εντάσεις όσο και οι ριπές προβλέπεται να υποχωρήσουν αισθητά. Μέχρι τότε, η συμπεριφορά της πυρκαγιάς θα παραμένει ευαίσθητη σε απότομες ενισχύσεις του ανέμου, ιδίως κοντά στο μέτωπο και σε περιοχές όπου το ανάγλυφο μπορεί να επιταχύνει τις ριπές.
Πώς θα εξελιχθεί η διασπορά του καπνού
Τις πρωινές ώρες, λόγω θερμοκρασιακής αναστροφής, ο καπνός και οι ατμοσφαιρικοί ρύποι τείνουν να εγκλωβίζονται κοντά στο έδαφος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων και δυσμενέστερη ποιότητα αέρα, ιδιαίτερα στις περιοχές που βρίσκονται κατάντη της πυρκαγιάς, δηλαδή στην πορεία μεταφοράς του καπνού από τον άνεμο.
Καθώς ο ήλιος ανεβαίνει και το έδαφος θερμαίνεται, ενισχύεται η κατακόρυφη ανάμειξη της ατμόσφαιρας. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στον καπνό να διαχέεται σε μεγαλύτερο ύψος και σταδιακά να αραιώνει, περιορίζοντας σε κάποιο βαθμό τις υψηλές συγκεντρώσεις κοντά στην επιφάνεια.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική επιφύλαξη. Εφόσον εξακολουθούν να καίγονται εγκαταστάσεις ανακύκλωσης και άλλα βιομηχανικά υλικά, η παραγωγή καπνού θα συνεχίζεται. Συνεπώς, ακόμη και αν η ατμοσφαιρική ανάμειξη βελτιωθεί κατά τη διάρκεια της ημέρας, η ποιότητα του αέρα μπορεί να παραμείνει επιβαρυμένη κοντά στην εστία της πυρκαγιάς αλλά και κατά μήκος της τροχιάς του καπνού.
Η παρουσία βιομηχανικών υλικών στην καύσιμη ύλη αποτελεί πρόσθετο παράγοντα ανησυχίας, καθώς το νέφος δεν αποτελείται μόνο από καπνό δασικής ή αστικής καύσης, αλλά ενδέχεται να περιλαμβάνει ρύπους από υλικά που παράγουν πιο επιβαρυμένο μείγμα αιωρούμενων σωματιδίων και αερίων. Για τον λόγο αυτό, η ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την εξασθένηση των ανέμων, αλλά κυρίως από τον περιορισμό της καύσης και τη μείωση της παραγωγής καπνού.
Μέχρι να περιοριστεί ουσιαστικά η πυρκαγιά, οι περιοχές προς τις οποίες μεταφέρεται το νέφος θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά, καθώς η εικόνα μπορεί να αλλάζει μέσα στην ημέρα. Η κατεύθυνση των ανέμων, οι ριπές, οι τοπικές αναταράξεις και η ένταση της καύσης θα καθορίσουν σε ποιο βαθμό το τοξικό νέφος θα παραμείνει πάνω από τη Θεσσαλονίκη ή θα μετακινηθεί νοτιοανατολικότερα.
Τι περιέχει το τοξικό νέφος
Το τεράστιο σύννεφο μαύρου καπνού που κάλυψε τη Θεσσαλονίκη δεν είναι ένας απλός καπνός. Ο καθηγητής Μηχανικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, τονίζει ότι το νέφος αποτελείται από λεπτά σωματίδια ως αποτέλεσμα ατελούς καύσης. Το γεγονός ότι κάηκαν υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά και έλαια, καθιστά τη σύστασή του ιδιαίτερα επιβαρυντική.
«Τα αέρια σωματίδια που βρίσκονται στο νέφος είναι πτητικοί οργανικοί υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα ερεθιστικοί στον λαιμό και στα μάτια, ενώ υπάρχουν και αρκετές καρκινογόνες ενώσεις, όπως βενζόλιο, διοξίνες και φουράνια», δηλώνει ο κ. Σαρηγιάννης.
Οδηγίες προστασίας στους πολίτες
Λόγω των καπνών, οι αρχές καλούν τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ακολουθούν τα μέτρα προστασίας, ειδικά όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
Συνιστάται: Να παραμένουν κλειστά πόρτες και παράθυρα Να περιοριστούν οι άσκοπες μετακινήσεις Να αποφεύγεται η έκθεση στους καπνούς Να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με αναπνευστικά προβλήματα
Υπάρχει σε εξέλιξη μια σοβαρή πολυεπίπεδη προσπάθεια, τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο, στη βάση συγκεκριμένου πλάνου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, για σύγκληση νέας διευρυμένης διάσκεψης για το Κυπριακό εντός του καλοκαιριού, η οποία θα οδηγήσει στην επανέναρξη των συνομιλιών με προοπτική λύσης, ανέφερε ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρας Παπαδόπουλος.
