Γιάννης Καρούσος: Η αεροπορική συνδεσιμότητα της Κύπρου δεν διασφαλίζεται με καθυστερημένες παρεμβάσεις, αλλά με έγκαιρη πολιτική δράση

Όπως αναφέρει: 

Η ανακοίνωση της Κυβέρνησης σχετικά με την αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στις αερομεταφορές δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.

Η κατάθεση γραπτών θέσεων στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση κάθε κράτους μέλους. Δεν μπορεί όμως να παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία άσκησε έγκαιρα και αποτελεσματικά πολιτική επιρροή στη διαμόρφωση των νέων ευρωπαϊκών κανόνων.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι ένα:

Τι έκανε η Κυβέρνηση πριν από τη δημοσιοποίηση της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;

Η διαδικασία αναθεώρησης των κατευθυντήριων γραμμών δεν ξεκίνησε το 2026. Ξεκίνησε ήδη από τον Αύγουστο του 2024, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη πρόσκληση υποβολής απόψεων (Call for Evidence), η οποία ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Ήταν τότε που τα κράτη μέλη είχαν την πρώτη και σημαντικότερη ευκαιρία να επηρεάσουν τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Από τα δημοσιευμένα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προκύπτει συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πρώτο αυτό στάδιο της διαδικασίας. Αν πράγματι δεν υποβλήθηκαν θέσεις, τότε προκύπτει ένα σοβαρό πολιτικό ερώτημα: γιατί η Κύπρος απουσίαζε από το στάδιο κατά το οποίο διαμορφώνονταν οι νέοι κανόνες;

Αν, αντίθετα, υποβλήθηκαν θέσεις, η Κυβέρνηση οφείλει να τις δημοσιοποιήσει και να ενημερώσει τους πολίτες:

• Πότε κατατέθηκαν;
• Ποιο ήταν το περιεχόμενό τους;
• Ποιες εξαιρέσεις και ειδικές πρόνοιες διεκδίκησε η Κυπριακή Δημοκρατία για τα νησιωτικά κράτη;
• Ποιες πολιτικές πρωτοβουλίες αναλήφθηκαν προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τους αρμόδιους Επιτρόπους και τα υπόλοιπα κράτη μέλη;

Η υπεράσπιση των συμφερόντων της χώρας δεν αρχίζει όταν δημοσιεύεται ένα σχέδιο κανονισμού. Αρχίζει όταν ξεκινά η διαμόρφωσή του. Τότε διαμορφώνονται οι συμμαχίες, τότε κατατίθενται τα επιχειρήματα και τότε δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να επηρεαστεί το τελικό αποτέλεσμα.

Παραμένουν επίσης αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα:

• Έχει εκπονηθεί ολοκληρωμένη μελέτη επιπτώσεων που να αποτυπώνει τις οικονομικές, τουριστικές και κοινωνικές συνέπειες που θα έχουν οι νέοι κανόνες για την Κύπρο;
• Έχουν ενεργοποιηθεί συμμαχίες με άλλα νησιωτικά ή απομακρυσμένα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες προκλήσεις;
• Ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιο δράσης της Κυβέρνησης μέχρι την οριστική έγκριση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου;

Επιπρόσθετα, εφόσον το Υπουργείο Μεταφορών γνώριζε ότι οι προτεινόμενες αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν το πλαίσιο κινήτρων για την ανάπτυξη αεροπορικών συνδέσεων, θα ανέμενε κανείς να είχε ήδη αξιολογήσει και τις επιπτώσεις στα σχέδια κινήτρων του Υφυπουργείου Τουρισμού. Τα δύο αυτά εργαλεία πολιτικής είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και επηρεάζουν άμεσα τόσο την αεροπορική συνδεσιμότητα όσο και την ανταγωνιστικότητα του κυπριακού τουρισμού. Υπήρξε συντονισμός μεταξύ των δύο Υπουργείων; Υπάρχει κοινό σχέδιο αντιμετώπισης των πιθανών συνεπειών;

Μόνο μετά την ανάδειξη του ζητήματος και τις δημόσιες παρεμβάσεις του Δημοκρατικού Συναγερμού προχώρησε η Κυβέρνηση στην αποστολή γραπτών θέσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης του 2026. Η ενέργεια αυτή ήταν αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την έγκαιρη πολιτική παρέμβαση που απαιτείται όταν διαμορφώνονται οι ευρωπαϊκές πολιτικές και όχι όταν οι προτάσεις έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί.

Η Κύπρος ειναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς χερσαία ή σιδηροδρομική σύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Για τη χώρα μας, η αεροπορική συνδεσιμότητα δεν αποτελεί επιλογή ούτε εμπορικό πλεονέκτημα. Είναι προϋπόθεση για τον τουρισμό, την οικονομία, τις επενδύσεις, την κοινωνική συνοχή και την ισότιμη συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γι' αυτό απαιτείται σοβαρότητα, διαφάνεια και αποφασιστική διεκδίκηση.

Η Κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει με πλήρη διαφάνεια τους πολίτες και τις πολιτικές δυνάμεις για όλες τις ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, να δημοσιοποιήσει τις θέσεις που υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης μέχρι την οριστικοποίηση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.

Σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα δεν χωρούν πανηγυρισμοί ούτε επικοινωνιακή διαχείριση. Αυτό που απαιτείται είναι έγκαιρη παρέμβαση, τεκμηρίωση, ισχυρές ευρωπαϊκές συμμαχίες και αποφασιστική διεκδίκηση, ώστε να προστατευθεί η αεροπορική συνδεσιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και τα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας.