Η Λευκωσία εκτιμά, ότι η παρούσα συγκυρία δημιουργεί ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας, ωστόσο θεωρεί πως το κλειδί βρίσκεται στη στάση που θα τηρήσει η Άγκυρα. Το ζητούμενο για την κυπριακή κυβέρνηση είναι να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση που θα επιτρέψει την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τον απολογισμό της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρθηκε στις προσπάθειες που καταβάλλονται για αξιοποίηση του ευρωπαϊκού παράγοντα, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε, ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να ανταποκριθεί σε μια θετική κίνηση από την τουρκική πλευρά, σημειώνοντας ότι η ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό αποτελεί προϋπόθεση για να εξεταστούν θετικά βήματα στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
«Μακάρι να υπάρξει ανταπόκριση από πλευράς του κυρίου Ερντογάν. Αν υπάρξει ανταπόκριση προς την κατεύθυνση που έχω αναφέρει, είμαστε έτοιμοι να υπάρξει ανταπόκριση και από πλευράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ήταν το μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι απαιτείται ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό, προς την κατεύθυνση της επανέναρξης των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, ώστε να μπορούν να συζητηθούν τα επόμενα βήματα στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.
Η 13η Ιουλίου στο επίκεντρο των εξελίξεων
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ημερομηνία της 13ης Ιουλίου, η οποία θεωρείται κομβική για τις επόμενες κινήσεις. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναμένεται να ενημερωθεί από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις τουρκικές αντιδράσεις και τα μηνύματα που θα μεταφέρει η Άγκυρα μετά τις επαφές της με την ευρωπαϊκή πλευρά.
Την ίδια ημερομηνία, η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό αναμένεται να βρίσκεται στις Βρυξέλλες για επαφές με Ευρωπαίους αξιωματούχους. Η παρουσία της στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, εντάσσεται στην προσπάθεια του ΟΗΕ να διατηρηθεί ενεργή η διπλωματική κινητικότητα και να διερευνηθούν οι δυνατότητες για νέα προσπάθεια στο Κυπριακό.
Τα ευρωπαϊκά κίνητρα και η στάση της Άγκυρας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρεί να αξιοποιήσει τα εργαλεία που διαθέτει, συνδέοντας την πρόοδο στις ευρωτουρκικές σχέσεις με συγκεκριμένα βήματα στο Κυπριακό. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν συζητηθεί ζητήματα που ενδιαφέρουν την Τουρκία, όπως η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και άλλα θέματα συνεργασίας.
Ωστόσο, η Άγκυρα έχει δείξει ότι επιδιώκει πρώτα να εξασφαλίσει ανταλλάγματα πριν προχωρήσει σε κινήσεις στο Κυπριακό. Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο που προκαλεί προβληματισμό στη Λευκωσία, η οποία αναμένει να διαπιστώσει εάν οι τουρκικές διακηρύξεις μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες πράξεις.
Η αντιπαράθεση Νταβούτογλου -Χατζηβασιλείου για το 1974
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις για το Κυπριακό αναδείχθηκαν έντονα και στο 30ό Government Roundtable του Economist, όπου σημειώθηκε αντιπαράθεση ανάμεσα στον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου και τον Υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Τάσο Χατζηβασιλείου.
Ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η τουρκική παρουσία στην Κύπρο βασίζεται, σύμφωνα με τη θέση της Άγκυρας, στο Διεθνές Δίκαιο και υποστήριξε ότι η απόρριψη του Σχεδίου Ανάν το 2004 αποτέλεσε βασικό λόγο για τη συνέχιση του αδιεξόδου.
Η τοποθέτησή του, προκάλεσε την παρέμβαση του Έλληνα Υφυπουργού Εξωτερικών, ο οποίος τόνισε ότι η πραγματικότητα είναι πως το 1974 σημειώθηκε τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Ο κ. Χατζηβασιλείου επέμεινε ότι η ιστορική πραγματικότητα δεν μπορεί να παραγνωριστεί, ενώ η παρέμβασή του έγινε δεκτή με χειροκροτήματα από το ακροατήριο.
Το επεισόδιο ανέδειξε για ακόμη μία φορά το χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές και επιβεβαίωσε ότι, παρά τη νέα διπλωματική κινητικότητα, οι βασικές διαφωνίες γύρω από το Κυπριακό παραμένουν βαθιές.
Η επόμενη περίοδος θεωρείται καθοριστική. Η Λευκωσία περιμένει πλέον τα μηνύματα από την Άγκυρα και τις κινήσεις των διεθνών παραγόντων, με την ελπίδα ότι η παρούσα συγκυρία μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική εξέλιξη και όχι σε ακόμη έναν κύκλο χαμένων προσδοκιών.
