Συγκεκριμένα, το 16% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης των κυπριακών νοικοκυριών αφορά την ψύξη χώρων, ποσοστό που υπερβαίνει αισθητά εκείνο άλλων μεσογειακών χωρών. Η Μάλτα ακολουθεί με 15%, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 7,4%. Στην Ισπανία και την Ιταλία, η ψύξη αντιπροσωπεύει μόλις το 2,5% και 2,3% της οικιακής ενεργειακής κατανάλωσης αντίστοιχα.
Σε απόλυτους αριθμούς, οι μεγαλύτερες καταναλώσεις ενέργειας για ψύξη καταγράφονται στην Ιταλία, με 26,3 χιλιάδες τερατζάουλ (TJ), στην Ισπανία με 14,3 χιλιάδες TJ και στην Ελλάδα με 11,9 χιλιάδες TJ. Ωστόσο, λόγω του μικρότερου μεγέθους της, η Κύπρος ξεχωρίζει κυρίως ως προς το μερίδιο που καταλαμβάνει η ψύξη στην οικιακή ενεργειακή κατανάλωση.
Η εικόνα αυτή δεν οφείλεται μόνο στις κλιματικές συνθήκες. Παράγοντες όπως η παλαιότητα των κτιρίων, η ανεπαρκής θερμομόνωση και η χρήση παλαιότερων ή λιγότερο αποδοτικών κλιματιστικών συστημάτων συμβάλλουν στην αυξημένη ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών.
Πώς μπορεί να μειωθεί η κατανάλωση
Η εξοικονόμηση ενέργειας από τα κλιματιστικά μπορεί να επιτευχθεί με πρακτικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με ειδικούς στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, η ρύθμιση του κλιματιστικού στους 26°C αντί για 22°C μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 20%, ανάλογα με τον τύπο της συσκευής και τις συνθήκες χρήσης.
Επιπλέον, η αντικατάσταση παλαιών κλιματιστικών με σύγχρονες μονάδες υψηλής ενεργειακής κλάσης μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση έως και 30%-40% στην κατανάλωση ρεύματος για ψύξη. Η τακτική συντήρηση των φίλτρων και των εξωτερικών μονάδων συμβάλλει επίσης στη βελτίωση της απόδοσης και στη μείωση του κόστους λειτουργίας.
Άλλες παρεμβάσεις, όπως η θερμομόνωση της οροφής και των τοίχων, η τοποθέτηση σκιάστρων και η χρήση διπλών ενεργειακών υαλοπινάκων, μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ανάγκη για συνεχή λειτουργία του κλιματισμού. Σε ένα θερμό κλίμα όπως της Κύπρου, τα μέτρα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για το συνολικό ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Ανάγκη για ενεργειακή στρατηγική
Η αυξημένη χρήση κλιματισμού αναμένεται να συνεχίσει να επηρεάζει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια. Γι’ αυτό, η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και η προώθηση αποδοτικότερων συσκευών θεωρούνται βασικά εργαλεία για τη μείωση της κατανάλωσης και του κόστους για τα νοικοκυριά.
Η Κύπρος, αν και εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλή εξάρτηση από την ψύξη, διαθέτει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Με σωστή χρήση των κλιματιστικών, αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική εξοικονόμηση ενέργειας χωρίς να επηρεάζεται η άνεση των πολιτών.