Ελεγκτική Υπηρεσία: Οι λυόμενες αίθουσες έγιναν... μόνιμες στα δημόσια σχολεία – «Καμπανάκι» για ασφάλεια και υποδομές

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι λυόμενες αίθουσες, που αρχικά εισήχθησαν ως μέτρο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού, έχουν σε αρκετές περιπτώσεις παγιωθεί ως ημιμόνιμες ή ακόμη και μόνιμες υποδομές, υποκαθιστώντας ουσιαστικά τις μόνιμες σχολικές εγκαταστάσεις. Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι σε ορισμένα σχολεία οι αίθουσες αυτές παραμένουν εγκατεστημένες για περισσότερα από δέκα χρόνια, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα καταλληλότητας, ασφάλειας και ποιότητας του μαθησιακού περιβάλλοντος.

Οι αιτίες πίσω από το πρόβλημα

Η έκθεση αποδίδει την κατάσταση στην απουσία ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού των σχολικών υποδομών, στις καθυστερήσεις ανέγερσης και επέκτασης σχολικών μονάδων, αλλά και στις αυξημένες πιέσεις που δημιουργούν οι δημογραφικές εξελίξεις, η αύξηση των μαθητών με μεταναστευτική βιογραφία και η επέκταση της υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αδυναμία του Υπουργείου Παιδείας να γνωρίζει ακόμη και τον ακριβή αριθμό των προκατασκευασμένων αιθουσών που χρησιμοποιούνται παγκύπρια, καθώς δεν τηρεί επικαιροποιημένο κεντρικό μητρώο. Η έλλειψη αυτή, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, περιορίζει τη δυνατότητα αποτελεσματικού προγραμματισμού και ορθολογικής διαχείρισης των σχολικών υποδομών.

Εκατοντάδες λυόμενες αίθουσες στα σχολεία

Για τη σχολική χρονιά 2025-2026 εγκρίθηκε η τοποθέτηση 36 νέων προκατασκευασμένων αιθουσών σε δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία, ενώ η Ελεγκτική Υπηρεσία εκτιμά ότι μόνο στη Δημοτική και Προδημοτική Εκπαίδευση λειτουργούν σήμερα περίπου 440 τέτοιες αίθουσες. Παράλληλα, στη Μέση Εκπαίδευση καταγράφονται ακόμη 69 προκατασκευασμένες αίθουσες.

Ζητήματα ασφάλειας και πολεοδομικές ελλείψεις

Ο έλεγχος ανέδειξε επίσης σημαντικές ελλείψεις στις διαδικασίες χωροθέτησης των λυόμενων αιθουσών. Όπως σημειώνεται, δεν πραγματοποιείται τεκμηριωμένη και τυποποιημένη μελέτη με ενιαία κριτήρια ασφάλειας και υγείας, ενώ σε επιτόπιους ελέγχους εντοπίστηκαν προβλήματα όπως επικίνδυνες διαμορφώσεις αυλών, απουσία στεγασμένων διαδρόμων που να συνδέουν τις προκατασκευασμένες αίθουσες με τα υπόλοιπα κτίρια και περιορισμένοι λειτουργικοί χώροι για τους μαθητές.

Παράλληλα, η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπιστώνει ότι για την τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών στα δημόσια σχολεία δεν εξασφαλίζεται πολεοδομική συναίνεση, σε αντίθεση με άλλες σχολικές αναπτύξεις, ενώ επισημαίνει ότι στα ιδιωτικά σχολεία το αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο είναι αυστηρότερο και απαιτεί σχετική αδειοδότηση.

Η περίπτωση του Ύψωνα

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γ' Δημοτικού Σχολείου Ύψωνα, όπου λειτουργούν επτά προκατασκευασμένες αίθουσες. Σύμφωνα με την έκθεση, η πρώτη τοποθετήθηκε το 2017 και, παρά τον προγραμματισμό για νέο σχολείο, εκτιμάται ότι η εξάρτηση από τις προσωρινές υποδομές θα συνεχιστεί για τουλάχιστον ακόμη τέσσερα χρόνια.

Οι συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι η διατήρηση προσωρινών λύσεων χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα αντικατάστασης ενδέχεται να επιβαρύνει το δημόσιο με πρόσθετο κόστος στο μέλλον, να δημιουργήσει ανισότητες μεταξύ σχολικών μονάδων και να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα της εκπαίδευσης.

Στις συστάσεις της καλεί το Υπουργείο Παιδείας να προχωρήσει στη δημιουργία επικαιροποιημένου κεντρικού μητρώου προκατασκευασμένων αιθουσών, να συνδέσει τον προγραμματισμό των υποδομών με τις δημογραφικές εξελίξεις και τις εγγραφές μαθητών και να καταρτίσει συγκεκριμένο σχέδιο με χρονοδιαγράμματα για τη σταδιακή αντικατάσταση των προκατασκευασμένων αιθουσών από μόνιμες σχολικές εγκαταστάσεις.