Η έκθεση για τη σχολική χρονιά 2025–2026 φέρνει στο φως μια εξαιρετικά ανησυχητική πραγματικότητα, καταδεικνύοντας ένα βαθύ χάσμα ανάμεσα στους θεωρητικούς κανονισμούς ασφαλείας και την πραγματική, καθημερινή λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Σοκαριστικά ευρήματα για πυροπροστασία και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις
Το πιο θορυβώδες εύρημα της έρευνας αφορά την πυροπροστασία και την ηλεκτρολογική ασφάλεια των κτιρίων, με την Ελεγκτική Υπηρεσία να προειδοποιεί για αυξημένο κίνδυνο σοβαρών ατυχημάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η συντριπτική πλειονότητα των δημόσιων σχολείων λειτουργεί χωρίς να έχει σε ισχύ Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας. Στον δειγματοληπτικό έλεγχο που διενεργήθηκε σε 25 σχολεία όλων των βαθμίδων, διαπιστώθηκε πως κανένα απολύτως δεν διέθετε έγκυρο πιστοποιητικό πυροπροστασίας. Ταυτόχρονα, από το ίδιο δείγμα, μόλις 11 σχολεία είχαν σε ισχύ την απαραίτητη Έκθεση Υπάρχουσας Κατάστασης Ηλεκτρικής Εγκατάστασης.
Στο «κόκκινο» οι Τεχνικές Σχολές (ΤΕΣΕΚ)
Η κατάσταση περιγράφεται ακόμη πιο δραματική στις Τεχνικές και Επαγγελματικές Σχολές (ΤΕΣΕΚ), εκεί δηλαδή όπου ο κίνδυνος πυρκαγιάς ή ηλεκτροπληξίας είναι εκ φύσεως αυξημένος λόγω των εργαστηριακών μαθημάτων. Κατά τον χρόνο του ελέγχου, καμία ΤΕΣΕΚ στην Κύπρο δεν διέθετε σε ισχύ πιστοποιητικό πυροπροστασίας και μόνο μία είχε επικαιροποιημένη ηλεκτρολογική έκθεση, εκθέτοντας καθημερινά σε κίνδυνο εκατοντάδες εφήβους και εκπαιδευτικούς.
Οι ελλείψεις που «μπλοκάρουν» την έκδοση πιστοποιητικών
Οι λόγοι για τους οποίους η Πυροσβεστική Υπηρεσία αδυνατεί να εκδώσει πιστοποιητικά πυροπροστασίας στα σχολεία μας αφορούν χρόνιες και σοβαρές παραλείψεις που παραμένουν ανεπίλυτες. Μεταξύ αυτών καταγράφονται η έλλειψη επαρκούς αριθμού πυροσβεστήρων, η απουσία χειρολαβών και συρτών πανικού στις θύρες εξόδου, η ύπαρξη κλειδαριών που εμποδίζουν την άμεση εκκένωση σε περίπτωση κινδύνου, ο ελλιπής φωτισμός ασφαλείας, καθώς και η έλλειψη βασικών κατασκευών στα λεβητοστάσια για τη συγκράτηση πετρελαίου σε περίπτωση διαρροής.
Απουσία εποπτείας και τυπική διαχείριση της ασφάλειας
Πέραν των κτιριακών υποδομών, η έκθεση εντοπίζει σοβαρά κενά και στην πρόληψη. Το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ), παρά το γεγονός ότι έχει θεσπίσει οδηγίες, φαίνεται να μην διαθέτει κανένα δομημένο σύστημα εποπτείας. Ως αποτέλεσμα, οι Γραπτές Εκτιμήσεις Κινδύνων και τα Σχέδια Πολιτικής Άμυνας αντιμετωπίζονται από τις διευθύνσεις των σχολείων ως μια απλή, τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση. Είναι ενδεικτικό ότι σε δείγμα 20 σχολείων, τα 13 είτε δεν υπέβαλαν ποτέ αυτά τα κρίσιμα έγγραφα ασφαλείας, είτε παρέδωσαν πρόχειρα σχέδια που δεν ανταποκρίνονταν στις επίσημες οδηγίες.
«Δύο μέτρα και δύο σταθμά» μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων
Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, στην εισαγωγή της έκθεσης θέτει ένα αμείλικτο ερώτημα που αγγίζει τα όρια της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αναρωτιέται γιατί η Πολιτεία επιβάλλει ένα εξαιρετικά αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο στα ιδιωτικά σχολεία –το οποίο προνοεί μέχρι και αναστολή λειτουργίας για λόγους ασφαλείας– αλλά επιδεικνύει τέτοια ανοχή στα δημόσια σχολεία, δημιουργώντας την εύλογη εντύπωση ότι οι μαθητές της δημόσιας εκπαίδευσης αντιμετωπίζονται ως «δεύτερης κατηγορίας».
Προθεσμία για άμεσες διορθωτικές κινήσεις ενόψει Σεπτεμβρίου
Η δημοσιοποίηση της έκθεσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού δεν είναι τυχαία, καθώς η Ελεγκτική Υπηρεσία επιδιώκει να δώσει τον απαραίτητο χρόνο στο Υπουργείο Παιδείας και στις Σχολικές Εφορείες να λάβουν άμεσα διορθωτικά μέτρα. Με τη νέα σχολική χρονιά προ των πυλών, το μπαλάκι των ευθυνών βρίσκεται πλέον αποκλειστικά στα χέρια των αρμοδίων, οι οποίοι καλούνται να εγγυηθούν ότι τον Σεπτέμβριο τα παιδιά θα επιστρέψουν σε ασφαλή θρανία και όχι σε κτίρια-παγίδες.
