Η νέα πραγματικότητα στην κατοικία: Η πίεση στα ενοίκια και το μοντέλο Build-to-Rent που κερδίζει έδαφος

Τα ενοίκια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ η διαθεσιμότητα ποιοτικών κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Νέοι εργαζόμενοι, οικογένειες αλλά και επαγγελματίες που επιλέγουν την Κύπρο για να ζήσουν και να εργαστούν αναζητούν πλέον κατοικίες που να συνδυάζουν ποιότητα, λειτουργικότητα και λογικό κόστος.

Το αποτέλεσμα είναι η συζήτηση γύρω από την αγορά ακινήτων να μετατοπίζεται σταδιακά: το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο πόσες νέες κατοικίες κατασκευάζονται, αλλά κατά πόσο αυτές ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες όσων αναζητούν μόνιμη στέγη.

Η εικόνα της αγοράς δείχνει ότι πλέον συνυπάρχουν δύο διαφορετικές πραγματικότητες. Από τη μία, η αγορά κατοικιών προς πώληση εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντική κινητικότητα. Από την άλλη, η αγορά ενοικίασης αντιμετωπίζει μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς το διαθέσιμο απόθεμα δεν επαρκεί για να καλύψει τη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση.

Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη ζήτηση

Παρά τις αλλαγές που καταγράφονται στην αγορά, συγκεκριμένες περιοχές εξακολουθούν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηματομεσιτών Επιχειρηματιών Κύπρου (ΣΚΕΚ), Χρίστος Νικολάου, μιλώντας στο THEMAONLINE, εξηγεί ότι η Λεμεσός παραμένει η πιο δυναμική αγορά ακινήτων στην Κύπρο, λόγω της έντονης οικονομικής δραστηριότητας, της παρουσίας διεθνών εταιρειών και της αυξημένης ζήτησης από εργαζομένους που επιλέγουν την πόλη για επαγγελματικούς λόγους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, περιοχές όπως η Μέσα Γειτονιά, ο Άγιος Αθανάσιος, η Γερμασόγεια, τα Κάτω Πολεμίδια και ο Ύψωνας παρουσιάζουν ιδιαίτερα αυξημένη κινητικότητα, καθώς συνδυάζουν πρόσβαση σε υπηρεσίες, υποδομές και χώρους εργασίας.

Παράλληλα, η Λευκωσία διατηρεί ισχυρή ζήτηση, με τον Στρόβολο, τα Λατσιά και την Έγκωμη να αποτελούν σημαντικές επιλογές, ιδιαίτερα για οικογένειες που αναζητούν κατοικία κοντά σε σχολεία και βασικές υπηρεσίες.

Η Λάρνακα ενισχύει σταδιακά τη θέση της λόγω των μεγάλων αναπτυξιακών έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ η Πάφος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό προορισμό για ξένους αγοραστές και κατοίκους που επιλέγουν την Κύπρο για μόνιμη ή μακροχρόνια διαμονή.

Ο νέος κάτοικος και οι διαφορετικές ανάγκες στέγασης

Οι αλλαγές στην αγορά δεν αφορούν μόνο τις περιοχές με τη μεγαλύτερη ζήτηση, αλλά και το προφίλ όσων αναζητούν κατοικία.

Όπως σημειώνει ο κ. Νικολάου, τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει σημαντικά το προφίλ του ενδιαφερόμενου. Οι Κύπριοι ηλικίας 30 έως 45 ετών που αναζητούν πρώτη κατοικία εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό μέρος της αγοράς, ωστόσο παράλληλα αυξάνεται και ο αριθμός των ξένων εργαζομένων που εγκαθίστανται στην Κύπρο και αναζητούν σταθερές λύσεις στέγασης.

Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τη ζήτηση για ποιοτικές κατοικίες προς ενοικίαση, καθώς πολλοί εργαζόμενοι επιλέγουν αρχικά τη μίσθωση πριν προχωρήσουν σε αγορά κατοικίας.

Παράλληλα, οι επενδυτές εξακολουθούν να έχουν παρουσία στην αγορά, ωστόσο η προσέγγισή τους είναι πλέον πιο επιλεκτική. Αναζητούν ακίνητα που μπορούν να προσφέρουν σταθερές αποδόσεις από ενοίκια και προοπτικές μακροχρόνιας αξίας.

Η αλλαγή αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για την αγορά κατοικίας. Δεν αρκεί πλέον μόνο η δημιουργία περισσότερων ακινήτων, αλλά απαιτείται η ανάπτυξη κατοικιών που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στην Κύπρο.

Τι αναζητούν σήμερα οι ενοικιαστές και οι αγοραστές

Οι σύγχρονες ανάγκες έχουν αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν.

Οι ενδιαφερόμενοι δεν εξετάζουν μόνο την τιμή και την τοποθεσία, αλλά δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην ποιότητα κατασκευής, την ενεργειακή απόδοση, το κόστος συντήρησης και τη συνολική εμπειρία διαμονής.

Σύμφωνα με τον κ. Νικολάου, τα διαμερίσματα δύο και τριών υπνοδωματίων εξακολουθούν να βρίσκονται ψηλά στις προτιμήσεις της αγοράς, καθώς καλύπτουν τις ανάγκες οικογενειών και εργαζομένων.

Παράλληλα, αυξημένο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σύγχρονες κατοικίες υψηλής ενεργειακής απόδοσης, οι οποίες μπορούν να μειώσουν το συνολικό κόστος κατοχής ή διαμονής.

«Η αγορά έχει γίνει ιδιαίτερα ευαίσθητη στην τιμολόγηση. Τα ακίνητα που ανταποκρίνονται στην πραγματική αγοραία αξία προσελκύουν άμεσα ενδιαφέρον, ενώ τα υπερτιμημένα παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα διαθέσιμα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Δεν λείπουν μόνο κατοικίες – Λείπει το σωστό είδος κατοικίας

Παρά τη σημαντική οικοδομική δραστηριότητα που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο, η αύξηση των νέων αναπτύξεων δεν έχει οδηγήσει αντίστοιχα σε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα κατοικιών προς μακροχρόνια ενοικίαση.

Ένα μεγάλο μέρος των νέων αναπτύξεων εξακολουθεί να αφορά κατοικίες που σχεδιάζονται με στόχο την πώληση και όχι τη δημιουργία ενός σταθερού αποθέματος κατοικιών για ενοικίαση.

Αυτό δημιουργεί μια ανισορροπία στην αγορά. Από τη μία υπάρχει συνεχής ζήτηση από ανθρώπους που αναζητούν ποιοτικές κατοικίες για να ζήσουν και να εργαστούν στην Κύπρο, ενώ από την άλλη η προσφορά οργανωμένων λύσεων μακροχρόνιας μίσθωσης παραμένει περιορισμένη.

Όπως επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΣΚΕΚ, Χρίστος Νικολάου, η βασική πρόκληση της αγοράς δεν είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος, αλλά η περιορισμένη προσφορά κατοικιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σημερινής αγοράς.

Το ζήτημα επομένως δεν αφορά μόνο τον αριθμό των διαθέσιμων ακινήτων, αλλά και το είδος των κατοικιών που δημιουργούνται.

Οι σύγχρονοι ενοικιαστές αναζητούν πλέον περισσότερα από μια απλή κατοικία. Δίνουν έμφαση στην ενεργειακή απόδοση, στη λειτουργικότητα των χώρων, στις σύγχρονες υποδομές, στην εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες και στη συνολική ποιότητα ζωής που προσφέρει ένα ακίνητο.

Η ανάγκη για ένα διαφορετικό μοντέλο κατοικίας

Η πίεση που καταγράφεται στην αγορά ενοικίων έχει οδηγήσει διεθνώς στην ανάπτυξη νέων μοντέλων κατοικίας, τα οποία επικεντρώνονται στη δημιουργία σταθερής προσφοράς για μακροχρόνια μίσθωση.

Ένα από τα μοντέλα που κερδίζει ολοένα μεγαλύτερη προσοχή είναι το Build-to-Rent (BtR).

Σε αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο ανάπτυξης ακινήτων, όπου οι κατοικίες κατασκευάζονται και στη συνέχεια πωλούνται ξεχωριστά σε ιδιοκτήτες, το Build-to-Rent αφορά αναπτύξεις που σχεδιάζονται εξαρχής με αποκλειστικό σκοπό τη μακροχρόνια ενοικίαση.

Οι αναπτύξεις αυτές παραμένουν συνήθως υπό ενιαία ιδιοκτησία και διαχείριση, δημιουργώντας ένα πιο οργανωμένο μοντέλο κατοικίας.

Το βασικό πλεονέκτημα του μοντέλου είναι ότι δημιουργεί ένα σταθερό απόθεμα κατοικιών που παραμένει διαθέσιμο στην αγορά ενοικίασης, αντί να εξαρτάται αποκλειστικά από τη μεμονωμένη διάθεση ακινήτων από ιδιώτες ιδιοκτήτες.

Παράλληλα, η επαγγελματική διαχείριση μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ποιότητας των κτιρίων, στη γρήγορη αντιμετώπιση προβλημάτων και στη δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης εμπειρίας για τους ενοικιαστές.

Το Build-to-Rent ως επενδυτική τάση

Το μοντέλο Build-to-Rent έχει αναπτυχθεί σημαντικά σε αγορές του εξωτερικού, καθώς ανταποκρίνεται σε μια νέα πραγματικότητα: όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν τη μακροχρόνια ενοικίαση ως σταθερή επιλογή κατοικίας.

Για τους επενδυτές, το μοντέλο προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση στην αξιοποίηση ακινήτων, καθώς βασίζεται σε μακροχρόνια εισοδηματική απόδοση και όχι αποκλειστικά στην πώληση μιας ανάπτυξης.

Η αυξανόμενη ζήτηση για ποιοτικές κατοικίες προς ενοικίαση δημιουργεί νέες ευκαιρίες για επενδύσεις που εστιάζουν στη δημιουργία οργανωμένων οικιστικών λύσεων.

Στην περίπτωση της Κύπρου, ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη αγορά, ενισχύοντας το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών και προσφέροντας περισσότερες επιλογές σε εργαζόμενους, οικογένειες και νέους που αναζητούν μακροχρόνια στέγη.

Η επόμενη ημέρα για την κυπριακή αγορά κατοικίας

Η κυπριακή αγορά ακινήτων εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντική δυναμική και να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, η επόμενη πρόκληση δεν αφορά μόνο την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, αλλά τη δημιουργία μιας αγοράς που ανταποκρίνεται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες όσων ζουν και εργάζονται στην Κύπρο.

Η ενίσχυση της προσφοράς στη μακροχρόνια ενοικίαση, η ανάπτυξη πιο οργανωμένων μοντέλων κατοικίας και η αξιοποίηση διεθνών πρακτικών, όπως το Build-to-Rent, μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης αγοράς.