Αποτυπώνουν, όμως, την πολιτική ψυχολογία της στιγμής, τις ισορροπίες που διαμορφώνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες και, κυρίως, τον τρόπο με τον οποίο τα ίδια τα κομματικά επιτελεία αντιλαμβάνονται το επόμενο βήμα.
Υπό αυτή την έννοια, η πρόσφατη εσωτερική μέτρηση που διενεργήθηκε για λογαριασμό πολιτικού κόμματος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όχι επειδή απαντά στο ερώτημα ποιος θα εκλεγεί Πρόεδρος το 2028, αλλά επειδή δείχνει από ποια αφετηρία ξεκινούν σήμερα όλοι όσοι σχεδιάζουν την επόμενη ημέρα και αποτυπώνει ότι οι Προεδρικές, έστω και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, έχουν ήδη αρχίσει.
Η σταθερά γύρω από την οποία σχεδιάζουν όλοι
Το πρώτο συμπέρασμα είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Σε όλα σχεδόν τα σενάρια που εξετάζονται, ο Νίκος Χριστοδουλίδης παραμένει το σταθερό σημείο αναφοράς. Στον πρώτο γύρο καταγράφει ποσοστά που κινούνται περίπου μεταξύ 30% και 38%, ενώ στα σενάρια του δεύτερου γύρου διατηρεί προβάδισμα απέναντι στους βασικούς πιθανούς διεκδικητές του. Τα ονόματα των αντιπάλων αλλάζουν, οι μεταξύ τους αποστάσεις μεταβάλλονται και η σειρά τους διαφοροποιείται ανάλογα με το σενάριο, εκείνος όμως εξακολουθεί να προηγείται.
Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι οι Προεδρικές κρίθηκαν από τώρα. Απέχουν ακόμη περίπου δύο χρόνια και μέχρι τότε μπορούν να αλλάξουν σχεδόν τα πάντα. Η πολιτική, άλλωστε, δεν είναι στατική. Είναι όμως διαφορετικό να ξεκινά κάποιος από θέση ισχύος και διαφορετικό να αναζητά ακόμη τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει ανταγωνιστικός.
Το βάρος της χρονικής συγκυρίας
Η χρονική συγκυρία κάνει το εύρημα ακόμη πιο ενδιαφέρον. Η μέτρηση πραγματοποιήθηκε μόλις δύο μήνες μετά τις Βουλευτικές εκλογές, σε μια περίοδο κατά την οποία όλα τα κόμματα είχαν ήδη ενεργοποιήσει στο μέγιστο τους μηχανισμούς τους. Υποψήφιοι, στελέχη, οργανώσεις και τοπικά δίκτυα λειτούργησαν σε πλήρη ανάπτυξη, επιχειρώντας να επανασυσπειρώσουν ψηφοφόρους και να δοκιμάσουν τις πραγματικές τους αντοχές.
Ο μοναδικός βασικός πολιτικός πρωταγωνιστής που δεν είχε αυτή την πολυτέλεια ήταν ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Δεν είχε κομματική εκστρατεία, ούτε προσωπικό μηχανισμό σε προεκλογική λειτουργία, ούτε υποψηφίους να κινητοποιήσουν εκ νέου την εκλογική του βάση. Κι όμως, εξακολουθεί να εμφανίζεται ως η κυρίαρχη μεταβλητή της εξίσωσης, γεγονός που καθιστά το σημερινό του προβάδισμα πολιτικά βαρύτερο από έναν απλό αριθμό δημοσκόπησης.
Το πραγματικό πλεονέκτημα του Προέδρου
Δεν είναι μόνο τα ποσοστά που έχουν σημασία. Είναι το εύρος της πολιτικής του επιρροής. Η συγκεκριμένη μέτρηση δείχνει ότι εξακολουθεί να διατηρεί πρόσβαση σε διαφορετικές κομματικές δεξαμενές. Δεν περιορίζεται στον χώρο που τον ανέδειξε, αλλά συνεχίζει να προσελκύει ψηφοφόρους από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, διατηρώντας ζωντανό το βασικό χαρακτηριστικό που καθόρισε και την εκλογική αναμέτρηση του 2023.
Διατηρεί ιδιαίτερα υψηλή επιρροή στον χώρο του ΔΗΚΟ, σημαντική παρουσία μεταξύ των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ, ενώ εξακολουθεί να καταγράφει αξιοσημείωτη απήχηση στην ΕΔΕΚ, τη ΔΗΠΑ, τους Οικολόγους και το Κίνημα Κυνηγών. Ακόμη και στον χώρο του ΕΛΑΜ, η μέτρηση δείχνει ότι εξακολουθεί να αντλεί υπολογίσιμο αριθμό ψήφων, ακόμη και σε σενάριο αυτόνομης καθόδου υποψηφίου του κόμματος.
Στις Προεδρικές Εκλογές, όπου κανένα κόμμα δεν αρκεί από μόνο του για να εκλέξει Πρόεδρο, αυτή η διακομματική διείσδυση αποτελεί ίσως το σημαντικότερο πολιτικό κεφάλαιο.
Ο δύσκολος γρίφος του ΔΗΣΥ
Εκεί ακριβώς φαίνεται να εντοπίζεται και η μεγαλύτερη δυσκολία των βασικών πολιτικών αντιπάλων του.
Στον ΔΗΣΥ, η εικόνα παραμένει σύνθετη. Η Αννίτα Δημητρίου διαθέτει το θεσμικό κύρος της προεδρίας του κόμματος και της Βουλής, όμως η συγκεκριμένη μέτρηση δεν επιβεβαιώνει ότι η επιτυχία του κόμματος στις Βουλευτικές εκλογές μεταφράζεται αυτομάτως σε προσωπική προεδρική δυναμική. Η ιστορία της κυπριακής πολιτικής έχει αποδείξει πολλές φορές ότι τα κομματικά ποσοστά και η προσωπική εκλογική επιρροή δεν ταυτίζονται.
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου εξακολουθεί να διαθέτει εμπειρία, οργανωτικά ερείσματα και έναν συμπαγή πυρήνα υποστηρικτών. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι αν μπορεί να διατηρήσει αυτή τη βάση, αλλά αν μπορεί να δημιουργήσει νέα δυναμική και να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο εκλογικό ακροατήριο.
Την ίδια ώρα, ο Γιώργος Παμπορίδης εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο της σχετικής συζήτησης ως ένα πρόσωπο που θα μπορούσε να εκφράσει μια διαφορετική πρόταση για τον χώρο του ΔΗΣΥ και της ευρύτερης Κεντροδεξιάς. Μέχρι στιγμής, όμως, καταγράφεται περισσότερο ως ένα πολιτικό ενδεχόμενο παρά ως μια συγκροτημένη υποψηφιότητα που μεταβάλλει ουσιαστικά τις ισορροπίες.
Σε αυτή την εξίσωση δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε η διατηρούμενη επιρροή που εξακολουθεί να ασκεί ο Νίκος Χριστοδουλίδης σε σημαντικό τμήμα της εκλογικής βάσης του ΔΗΣΥ. Πρόκειται για μια παράμετρο που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τους σχεδιασμούς της Πινδάρου, καθώς οποιαδήποτε υποψηφιότητα θα κληθεί να διεκδικήσει ψηφοφόρους που σήμερα δεν εμφανίζονται πολιτικά αποκομμένοι από τον σημερινό Πρόεδρο.
Το πραγματικό πρόβλημα, επομένως, για τον ΔΗΣΥ δεν είναι μόνο η επιλογή του κατάλληλου προσώπου. Είναι η δυνατότητα να ενοποιήσει πολιτικά και εκλογικά έναν χώρο που εξακολουθεί να εμφανίζεται κατακερματισμένος.
Το διαχρονικό δίλημμα του ΑΚΕΛ
Στην απέναντι πλευρά, το ΑΚΕΛ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα γνώριμο δίλημμα. Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, σύμφωνα με τη μέτρηση, διατηρεί υπολογίσιμη εκλογική βάση και εξακολουθεί να συγκεντρώνει σημαντική στήριξη από τον χώρο της αντιπολίτευσης, επιβεβαιώνοντας ότι η υποψηφιότητά του το 2023 άφησε πολιτικό αποτύπωμα.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο ποιος μπορεί να περάσει στον δεύτερο γύρο, αλλά ποιος μπορεί να τον κερδίσει, καθώς εκεί εξακολουθεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη διαχρονική πρόκληση της Αριστεράς. Η διεύρυνση προς το πολιτικό κέντρο παραμένει προϋπόθεση για την τελική επικράτηση και όχι απλώς για μια αξιοπρεπή εκλογική παρουσία.
Το 2028 δεν θα είναι το 2023
Οι ομοιότητες με το 2023 είναι εμφανείς. Ο ΔΗΣΥ εξακολουθεί να αναζητά τον δρόμο προς την ενότητα, το ΑΚΕΛ έναν υποψήφιο που να υπερβαίνει τα κομματικά του όρια και ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξακολουθεί να αποτελεί το πρόσωπο γύρω από το οποίο αναγκάζονται να σχεδιάζουν όλοι οι υπόλοιποι.
Υπάρχει βέβαια μία κρίσιμη διαφορά. Το 2023 διεκδικούσε την Προεδρία ως υποψήφιος που υποσχόταν μια διαφορετική πρόταση διακυβέρνησης. Το 2028, εφόσον επιδιώξει δεύτερη θητεία, θα κριθεί ως εν ενεργεία Πρόεδρος. Δεν θα αξιολογηθεί για τις υποσχέσεις του, αλλά για το έργο του, τις αποφάσεις του, τις επιτυχίες του, τις αστοχίες του και την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησής του. Μέχρι τότε θα μεσολαβήσουν γεγονότα που μπορούν να ανατρέψουν τα σημερινά δεδομένα και καμία δημοσκόπηση δεν αποτελεί εγγύηση για το αύριο.
Το μήνυμα πίσω από τους αριθμούς
Υπάρχει, όμως, ένα πολιτικό συμπέρασμα που δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Η συγκεκριμένη δημοσκόπηση δεν δείχνει ποιος θα κερδίσει το 2028. Δείχνει ποιος υποχρεώνει σήμερα όλους τους υπόλοιπους να σχεδιάζουν με βάση τη δική του παρουσία.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη πολιτική της ανάγνωση.
Γιατί, τουλάχιστον στη σημερινή συγκυρία, δεν είναι ο Νίκος Χριστοδουλίδης που αναζητά τον βασικό του αντίπαλο. Είναι οι πιθανοί αντίπαλοί του που εξακολουθούν να αναζητούν εκείνον που θα μπορέσει να τον αντιμετωπίσει.
