Με το βλέμμα στην άφιξη Γκουτέρες – Τι αποφασίστηκε στο Εθνικό Συμβούλιο

Μετά τη σύσκεψη, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «έχει ολοκληρωθεί η συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ενημερώσει αφενός για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, τις διπλωματικές διαβουλεύσεις και έχει γίνει μια εκτενής ανταλλαγή απόψεων ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, η πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών εδώ και 16 χρόνια. Μια επίσκεψη υψηλής σημασίας, υψηλού συμβολισμού και για την αξία των επαφών αλλά και των ενεργειών που ο ΓΓ προσανατολίζεται προς την επίτευξη του στόχου που έχει θέσει ο ίδιος για τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, η οποία θα οδηγήσει στην επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά το 2017.

Αποδείχτηκε για ακόμα μια φορά η σημασία του Εθνικού Συμβουλίου ως ο θεσμικός χώρος συλλογικής αποτίμησης των δεδομένων γύρω από το κορυφαίο εθνικό ζήτημα και όπως και το ίδιο το κοινό ανακοινωθέν αποδεικνύει ότι είναι οι στιγμές κρίσιμες. Ευελπιστούμε το επόμενο διάστημα η κινητικότητα να αυξηθεί ακόμη περισσότερο και αυτό το οποίο προϋποθέτουν τέτοιες στιγμές είναι η ενότητα. Η ενότητα, ασφαλώς, δεν σημαίνει ταύτιση απόψεων. Προϋποθέτει, όμως, υπευθυνότητα, προϋποθέτει νηφαλιότητα, προϋποθέτει κοινή επίγνωση της ιστορικής ευθύνης. Και αυτό είναι κάτι το οποίο σήμερα έχουμε δει από το σύνολο των μελών του Εθνικού Συμβουλίου.

Έχει αναγνωριστεί το γεγονός ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επενδύει ο ίδιος προσωπικά χρόνο, αλλά και το θεσμικό κύρος που προσδίδει ο ρόλος που υπηρετεί ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είναι έμπρακτη απόδειξη του ότι ο ίδιος βλέπει ότι υπάρχει προοπτική στην προσπάθεια που έχει αναλάβει από τον περασμένο Μάρτιο, την οποίαν είχε συζητήσει, είχε ανακοινώσει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη συνάντηση τους στις Βρυξέλλες.

Προσπάθεια και κινητικότητα, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στις δικές μας πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει και ιδιαίτερα μέσα από την ενεργοποίηση, μέσα από την ενεργότερη πρωταγωνιστική εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τελευταία την πολύ σημαντική εξέλιξη με τον διορισμό του κ. Φίττο.

Ασφαλώς δεν υποτιμούμε τις δυσκολίες. Γνωρίζουμε ότι η αδιαλλαξία της κατοχικής Τουρκίας τα τελευταία πολλά χρόνια είναι μια πρόκληση. Σε κάθε περίπτωση, όμως, προσερχόμαστε και σε αυτές τις συναντήσεις, στη σειρά συναντήσεων που θα έχει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών με την άφιξή του στην Κύπρο, με σαφείς θέσεις, με τεκμηριωμένες απόψεις, πάντοτε με πρωτοβουλίες, πάντοτε μαζί με εκείνη την ειλικρινή πολιτική βούληση, η οποία έχει συμβάλει και θα συμβάλει ακόμη περισσότερο στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Αναμένουμε, λοιπόν, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να ακούσουμε τις σκέψεις του Γενικού Γραμματέα μετά και τις επαφές που είχε τόσο ο ίδιος όσο και η Προσωπική του Απεσταλμένη, η οποία σήμερα, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχουμε, βρίσκεται στην Άγκυρα για συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, μια συνάντηση η οποία ασφαλώς θα συμβάλει στα επόμενα βήματα.

Ο στόχος παραμένει αμετακίνητος. Είναι η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που έχουν διακοπεί για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή προσωπικότητα, πλήρως συμβατή με τις αρχές, τις αξίες και το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διεθνής κοινότητα έχει καθορίσει το πλαίσιο στο οποίο το Κυπριακό θα επιλυθεί και αυτό δεν είναι άλλο από το πλαίσιο που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Είναι η στιγμή όλοι μας να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να στηρίξουμε έμπρακτα τον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και τους όρους εντολής του, οι οποίοι απορρέουν από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Η δική μας πολιτική βούληση είναι δεδηλωμένη, είναι αποδεδειγμένη. Τώρα είναι η στιγμή της άλλης πλευράς να εγκαταλείψει την αδιάλλακτη στάση της απαράδεκτης αξίωσης και προϋποθέσεις του αδιεξόδου και να συναντήσει την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα και της διεθνούς κοινότητας στο πλαίσιο, στο πεδίο της διεθνούς νομιμότητας. Έχουμε επιλέξει τον δρόμο της λύσης και ελπίζουμε και είμαστε αποφασισμένοι να τον διανύσουμε μέχρι τέλους. Αυτό που ελπίζουμε είναι να υπάρχει η αντίστοιχη, η ανάλογη ειλικρινής πολιτική βούληση και από την άλλη πλευρά».  

Σε ερώτηση για τη συνάντηση της κας Ολγκίν με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, ο Εκπρόσωπος είπε ότι και η κα Ολγκίν είχε δηλώσει ότι ο στόχος που είχε τεθεί και αυτός ο στόχος παραμένει, είναι η σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης, η οποία με συζήτηση επί της ουσίας, θα αποτελέσει ως εκ τούτου το εφαλτήριο προς την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.

Πρόσθεσε ότι «είναι αυτονόητο και είναι δεδομένο ότι για να συγκληθεί η διευρυμένη διάσκεψη σε αυτήν θα πρέπει όλα τα μέρη να προσέλθουν με ειλικρινή πολιτική βούληση, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ουδέποτε ήταν ούτε πρόκειται να είναι αυτοσκοπός η σύγκληση μιας διευρυμένης απλά για να γίνει μια διευρυμένη.

Ο στόχος είναι η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, και ως εκ τούτου η επανευθυγράμμιση όλων των μερών, και ασφαλώς αναφέρομαι στην κατοχική Τουρκία, μαζί με το διεθνές δίκαιο και τη διεθνή νομιμότητα. Αυτό το οποίο η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών θα συζητήσει σήμερα, εξ όσων και δημόσια έχει αναφερθεί, είναι οι προθέσεις της Τουρκίας ως προς τη σύγκληση μιας διευρυμένης στο αμέσως επόμενο διάστημα, το συντομότερο δυνατόν. Εμείς είμαστε έτοιμοι ακόμη και αύριο να προσέλθουμε σε αυτή τη διευρυμένη και ανάλογα με τα αποτελέσματα των επαφών της, τις επόμενες μέρες η κα Ολγκίν θα βρίσκεται στην Κύπρο. Θα έρθει στη χώρα μας πριν από τον ΓΓ των ΗΕ. Θα προγραμματιστεί συνάντηση της με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας πριν την άφιξη του ΓΓ όπου θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν τα αποτελέσματα ασφαλώς της σημερινής πολύ σημαντικής συνάντησης της κας Ολγκίν, αλλά και των προηγούμενων επαφών που είχε. Σας θυμίζω, ήταν στις Βρυξέλλες μόλις πριν από λίγα εικοσιτετράωρα».

Ερωτηθείς αν ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει καταθέσει νέες ιδέες και ποια η θέση μας έναντι αυτών, ο Εκπρόσωπος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει κάτι τέτοιο, ωστόσο, πρόσθεσε πως οι δικές μας θέσεις μεταφέρθηκαν με σαφήνεια στον ΓΓ των ΗΕ και εκφράζουν τα ψηφίσματα των ΗΕ και την ΕΕ. Επεσήμανε ακόμη ότι αν οι οποιεσδήποτε ιδέες από οποιονδήποτε εκφεύγουν  του πλαισίου των ψηφισμάτων του ΣΑ των ΗΕ, η απάντηση είναι κατηγορηματική και αρνητική και αυτή είναι και η απάντηση της διεθνούς κοινότητας.  

Ερωτηθείς για την αυριανή συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, ο Εκπρόσωπος είπε ότι θα γίνει ο «αυτονόητος συντονισμός», σημειώνοντας ότι «βρισκόμαστε σε ένα κοινό βηματισμό. Αυτό είναι δεδομένο, αλλά χρειάζεται το απαραίτητο συντονισμός για αυτή την πολύ σημαντική επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα επιστρέψει νωρίς το απόγευμα αύριο, αμέσως μετά την συνάντηση. Αυτό το οποίο αναμένεται είναι το αμέσως επόμενο διάστημα, ενδεχομένως μετά την αναχώρηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών από τη χώρα μας, να επισκεφθεί τη χώρα μας ο απεσταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, ο οποίος θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας».

Σε ερώτηση ποιες είναι οι προσδοκίες της πλευράς μας από τις επαφές που θα έχει ο ΓΓ των ΗΕ, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «δεν είναι ζήτημα προσδοκιών. Έχω πει ότι γνωρίζουμε τις προκλήσεις, γνωρίζουμε τις δυσκολίες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Η κρισιμότητα των στιγμών επιβάλλει, και εδώ είναι που θα αναμετρηθούμε όλοι με την Ιστορία, είναι να αρθούμε όλοι στο ύψος των περιστάσεων. Έχουμε υποχρέωση, και αν πραγματικά σεβόμαστε τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, τον θεσμό που υπηρετεί, αυτό το αποδεικνύουμε όχι ρητορικά, αλλά σεβόμενοι τους όρους εντολής του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών οι οποίοι απορρέουν μέσα από όλα τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία καθορίζουν το πλαίσιο λύσης. Πέραν τούτου, είναι γνωστή η πρωτοβουλία που έχει αναλάβει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Νομίζω ο καθένας από εμάς και κάθε μια από εμάς μπορεί να κατανοήσει τον χρόνο που επενδύει αλλά και το πολιτικό κύρος που επενδύει ο ίδιος ο κ. Γκουτέρες. Ένας Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών που γνωρίζει πολύ καλά το Κυπριακό και ασφαλώς γνωρίζει πολύ καλά το κεκτημένο της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας και ο στόχος που ο ίδιος έχει θέσει είναι γνωστός, είναι η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Πέραν τούτου, νομίζω ότι όλοι θα κριθούμε και από την ειλικρινή πολιτική μας βούληση, αλλά και από την Ιστορία».

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι για να έρθει στην Κύπρο ο ΓΓ των ΗΕ αυτό σημαίνει πως έχει στα χέρια του κάτι το οποίο θα του δώσει τη δυνατότητα να πάει στο επόμενο βήμα, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «προφανώς έχετε δίκιο ότι δεν μπορεί να είναι ο στόχος να έρθει απλά για συνάντηση. Δεν προσερχόμαστε σε αυτές τις συναντήσεις απλά για να δηλώσουμε παρουσία. Προσερχόμαστε σε αυτές τις συναντήσεις για να μπορέσουν να συμβάλουν στον βαθμό που είναι δυνατόν, λαμβάνοντας υπόψη τη σύνθεση των συναντήσεων, στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Είναι για αυτό που είναι σημαντική και η σημερινή συνάντηση της κας Ολγκίν με τον κ. Φιντάν. Πέραν τούτου, ασφαλώς νομίζω ότι το συμπέρασμα το οποίο μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια, χωρίς να μιλήσω εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, είναι ότι παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία του τον περασμένο Μάρτιο, είχε θέσει ως προς τον στόχο, ως προς τη φιλοδοξία του μέχρι την ολοκλήρωση της δικής του θητείας, να μπορέσει να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό.

Να σας θυμίσω, όμως, ότι με μια πολύ συστηματική και στοχευμένη διπλωματική προσπάθεια από πλευράς μας, βλέπουμε και νομίζω το βλέπουν όλοι το τελευταίο διάστημα, μια ενεργότερη εμπλοκή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έχουμε πει πολλές φορές, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης το έχει αναφέρει από την πρώτη στιγμή ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέχει εκείνα τα εργαλεία, κατέχει εκείνα τα κίνητρα ως προς την Τουρκία, παρακολουθείτε και τις πολλές δηλώσεις του τελευταίου διαστήματος από Τούρκους αξιωματούχους ως προς τις φιλοδοξίες που έχουν θέσει για την πρόοδο των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία. Αυτή η κινητικότητα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μεταφραστεί σε απτά βήματα μετά από τον διορισμό και του κ. Φίττο, ενός κορυφαίου αξιωματούχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρα, η συνδρομή, ο  καθοριστικός ρόλος στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να μη προσμετράται σε αυτή την κινητικότητα που έχει επιτευχθεί. Πέραν τούτου, είναι στο χέρι και της Τουρκίας κατά πόσον πραγματικά και ειλικρινά επιθυμεί αυτή την πρόοδο στα ευρωτουρκικά, η οποία άλλωστε μέσα από τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αλλά και όλες τις τοποθετήσεις των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διασυνδέεται με έναν τρόπο σαφή μαζί με την πρόοδο στο Κυπριακό».