Στα Ηνωμένα Έθνη γνωρίζουν ότι το παράθυρο ευκαιρίας, δεν θα παραμείνει ανοικτό επ' αόριστον. Η πρωτοβουλία του Αντόνιο Γκουτέρες, ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι οι συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις, και ιδιαίτερα εκείνες που καταγράφηκαν μέχρι το Κραν Μοντανά, δεν θα χαθούν μέσα στη στασιμότητα των τελευταίων ετών. Στόχος, είναι να δημιουργηθεί μια ασφαλής γέφυρα, προς την επόμενη φάση της διαδικασίας, ώστε όποια προσπάθεια ακολουθήσει, να βασιστεί στο υφιστάμενο διαπραγματευτικό κεκτημένο και όχι να ξεκινήσει από μηδενική βάση.
Αυτό, ακριβώς αποτελεί και τη βασική επιδίωξη της ελληνοκυπριακής πλευράς. Η Λευκωσία επαναλαμβάνει σταθερά, ότι μοναδικός στόχος παραμένει η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, από το σημείο όπου αυτές διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, με πλήρη διαφύλαξη όσων έχουν συμφωνηθεί μέχρι σήμερα. Η κυβέρνηση, θεωρεί ότι οποιαδήποτε απόπειρα ανατροπής του υφιστάμενου πλαισίου, θα οδηγούσε ουσιαστικά σε ακύρωση δεκαετιών διαπραγματεύσεων και θα δημιουργούσε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο προηγούμενο.
Το μήνυμα που εκπέμπει ο ίδιος ο Νίκος Χριστοδουλίδης, είναι απολύτως ξεκάθαρο. Οι κόκκινες γραμμές της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραμένουν αμετακίνητες και δεν επιδέχονται οποιαδήποτε «δημιουργική, ή εποικοδομητική ασάφεια». Η λύση, μπορεί να κινηθεί μόνο εντός του συμφωνημένου πλαισίου των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, δηλαδή στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα. Παράλληλα, η Λευκωσία θεωρεί αδιαπραγμάτευτη τη διαφύλαξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, των τριών «single» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της πλήρους εναρμόνισης της λύσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν, ότι δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε πρόνοια ή ασάφεια που να παραπέμπει, έστω και έμμεσα, σε λύσεις εκτός του συμφωνημένου πλαισίου.
Στο ίδιο μήκος κύματος, κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, μετά τη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Ο Εκπρόσωπος χαρακτήρισε την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες ιδιαίτερα σημαντική, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα αποτελέσει το εφαλτήριο για τη σύγκληση μιας νέας διευρυμένης διάσκεψης. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, υπογράμμισε ότι η κυπριακή πλευρά παραμένει ρεαλιστική, γνωρίζοντας τις δυσκολίες που δημιουργεί η πάγια τουρκική θέση και η επιμονή της Άγκυρας στη λύση δύο κρατών.
Ο κ. Λετυμπιώτης σημείωσε ότι το μοναδικό πραγματικό κοινό έδαφος εξακολουθούν να αποτελούν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και η συμφωνημένη βάση λύσης, προσθέτοντας ότι η προσωπική εμπλοκή του Αντόνιο Γκουτέρες δημιουργεί μια περιορισμένη, αλλά υπαρκτή ευκαιρία, την οποία η Λευκωσία είναι αποφασισμένη να αξιοποιήσει, εφόσον υπάρχει αντίστοιχη πολιτική βούληση και από την άλλη πλευρά.
Σημαντικό ρόλο στις διεργασίες που προηγήθηκαν της επίσκεψης, διαδραμάτισε η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία επέστρεψε από επαφές στις Βρυξέλλες και την Άγκυρα μεταφέροντας την εικόνα που διαμορφώθηκε από τις συνομιλίες της με όλους τους εμπλεκόμενους. Η ίδια, έχει καταστήσει σαφές ότι αποστολή του Γενικού Γραμματέα είναι να ενθαρρύνει τους ηγέτες και τις δύο κοινότητες να προετοιμαστούν για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η παρούσα πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε απτή πρόοδο.
Το πρόγραμμα του Αντόνιο Γκουτέρες, αρχίζει από σήμερα το πρωί με εσωτερική σύσκεψη της ομάδας των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετέχουν η προσωπική του απεσταλμένη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, ο ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ στην Κύπρο Κασίμ Ντιάν, η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας για Πολιτικές Υποθέσεις Ρόζμαρι Ντι Κάρλο και ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας για τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις Ζαν-Πιέρ Λακρουά. Στη συνέχεια θα πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ το βράδυ είναι προγραμματισμένο κοινό δείπνο των δύο ηγετών υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα. Οι επαφές θα συνεχιστούν και την Τετάρτη, με κοινή συνάντηση των τριών, από την οποία αναμένεται να διαφανεί αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τα επόμενα βήματα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσο η σημερινή κινητικότητα θα αποτελέσει την απαρχή μιας νέας πολιτικής διαδικασίας, ή θα καταγραφεί ως ακόμη μία αποτυχημένη προσπάθεια υπέρβασης του αδιεξόδου. Για τη Λευκωσία, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η επανέναρξη του διαλόγου, αλλά η διασφάλιση ότι το διαπραγματευτικό κεκτημένο θα παραμείνει ακέραιο και θα αποτελέσει τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί η επόμενη ημέρα του Κυπριακού. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, επικεντρώνεται πλέον το ενδιαφέρον όλων: αν ο Αντόνιο Γκουτέρες θα κατορθώσει να «κλειδώσει» όσα έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα και να παραδώσει στον διάδοχό του μια διαδικασία με προοπτική και όχι ένα ακόμη κεφάλαιο χαμένων ευκαιριών.
