Η πρώτη σχολική τσάντα δεν είναι πάντα η πρώτη πρόκληση για μια οικογένεια. Για πολλούς γονείς, η δυσκολία αρχίζει πολύ νωρίτερα. Να βρουν μια θέση σε παιδοκομικό σταθμό ή νηπιαγωγείο, να μπορούν να πληρώσουν τα δίδακτρα ή να βρουν μια δομή που να καλύπτει τις ώρες εργασίας τους.
Αυτές ακριβώς τις δυσκολίες επιχειρεί να αντιμετωπίσει η Εθνική Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για την Προδημοτική Εκπαίδευση και Φροντίδα, του Υφυπουργείου Πρόνοιας, η οποία θέτει για πρώτη φορά ένα ενιαίο σχέδιο για όλα τα παιδιά από τη γέννηση μέχρι την ηλικία των έξι ετών.
Μέχρι σήμερα η προσχολική εκπαίδευση στην Κύπρο λειτουργεί ουσιαστικά με δύο διαφορετικά συστήματα.
Τα δημόσια και ιδιωτικά νηπιαγωγεία υπάγονται στο Υπουργείο Παιδείας, ενώ οι (βρεφο)παιδοκομικοί σταθμοί και η κατ' οίκον φροντίδα υπάγονται στο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.
Με απλά λόγια, δύο παιδιά της ίδιας ηλικίας μπορεί να φοιτούν σε διαφορετικές δομές που λειτουργούν με διαφορετικούς νόμους, διαφορετικές διαδικασίες και διαφορετικούς κανόνες.
Σήμερα λειτουργούν:
Παρότι το δίκτυο είναι μεγάλο, η έλλειψη ενιαίου συντονισμού δημιουργεί δυσκολίες τόσο για τις οικογένειες όσο και για τους ίδιους τους παρόχους υπηρεσιών.
Η μελέτη πάνω στην οποία βασίστηκε η νέα Στρατηγική εντόπισε αρκετές αδυναμίες.
Σε αρκετές περιοχές οι διαθέσιμες θέσεις δεν συμβαδίζουν με τις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών, ενώ οι δομές για παιδιά κάτω των τριών ετών εξακολουθούν να είναι περιορισμένες.
Παράλληλα, για πολλές οικογένειες το κόστος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, ακόμη και μετά την εφαρμογή των σχεδίων επιδότησης διδάκτρων.
Μία ακόμη δυσκολία αφορά τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς οι διαθέσιμες δομές που μπορούν να τα εξυπηρετήσουν παραμένουν λίγες, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.
Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και το ωράριο λειτουργίας πολλών δημόσιων δομών, το οποίο συχνά δεν συμβαδίζει με το ωράριο εργασίας των γονέων, ειδικά τα απογεύματα, τις σχολικές αργίες και τις καλοκαιρινές διακοπές.
Παρά τις προκλήσεις, η Κύπρος παρουσιάζει ήδη σημαντική πρόοδο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 40,2% των παιδιών ηλικίας έως τριών ετών συμμετέχει πλέον σε υπηρεσίες Προδημοτικής Εκπαίδευσης και Φροντίδας.
Ο ευρωπαϊκός στόχος για την Κύπρο μέχρι το 2030 ήταν 38,8%, γεγονός που σημαίνει ότι η χώρα τον έχει ήδη ξεπεράσει κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ίδια η Στρατηγική, η αύξηση της συμμετοχής δεν αρκεί από μόνη της. Το ζητούμενο πλέον είναι η ποιότητα των υπηρεσιών και η ίση πρόσβαση όλων των παιδιών.
Η μεγαλύτερη επένδυση αφορά την επέκταση της δωρεάν υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης από την ηλικία των τεσσάρων ετών.
Το έργο, ύψους €127 εκατομμυρίων, θα δημιουργήσει 675 νέες θέσεις και θα ωφελήσει περίπου 3.375 παιδιά, μειώνοντας σημαντικά την πίεση που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες.
Το κράτος συνεχίζει να επιχορηγεί τα Κοινοτικά Νηπιαγωγεία με περίπου €1 εκατομμύριο τον χρόνο, εξυπηρετώντας περίπου 2.500 παιδιά κάθε χρόνο.
Παράλληλα, λειτουργούν ήδη 94 ολοήμερα δημόσια νηπιαγωγεία, δίνοντας λύσεις σε εργαζόμενους γονείς που χρειάζονται μεγαλύτερη διάρκεια φύλαξης των παιδιών.
Η νέα πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία περισσότερων θέσεων.
Το πρόγραμμα ΔΡΑΣΕ+, με συνολικό προϋπολογισμό €60 εκατομμυρίων, στηρίζει σχολεία που βρίσκονται σε κοινωνικά ευάλωτες περιοχές και καλύπτει περίπου το 27% του μαθητικού πληθυσμού.
Παράλληλα, σε 50 δημόσια νηπιαγωγεία εφαρμόζεται πιλοτικά η παρουσία δεύτερης νηπιαγωγού στην τάξη, ώστε να στηρίζονται παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, μεταναστευτική βιογραφία ή άλλες ανάγκες.
Το πρόγραμμα «Μαθαίνω ελληνικά στο νηπιαγωγείο» ενισχύει επίσης την ένταξη παιδιών από τρίτες χώρες, βοηθώντας τα να προσαρμοστούν ευκολότερα στο σχολικό περιβάλλον.
Η πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τη μάθηση. Γι' αυτό λειτουργούν υπηρεσίες έγκαιρης διάγνωσης για παιδιά με απώλεια ακοής, προγράμματα ψυχικής υγείας, δράσεις διατροφικής εκπαίδευσης, επιμόρφωση εκπαιδευτικών στις Πρώτες Βοήθειες και συνεχείς υγειονομικοί έλεγχοι στις δομές φιλοξενίας παιδιών.
Παράλληλα, το Εξειδικευμένο Κέντρο για Παιδιά με Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές προσφέρει ολοκληρωμένη αξιολόγηση και θεραπευτική υποστήριξη σε παιδιά μέχρι επτά ετών.
Η νέα Στρατηγική δεν υπόσχεται απλώς περισσότερα νηπιαγωγεία. Φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα σύστημα όπου οι γονείς θα γνωρίζουν ότι, όπου κι αν ζουν, θα μπορούν να βρουν μια ποιοτική και οικονομικά προσιτή υπηρεσία για το παιδί τους. Γιατί η προσχολική εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τη φύλαξη των παιδιών. Αφορά το ξεκίνημα της ζωής τους. Και όταν ένα παιδί ξεκινά με τις ίδιες ευκαιρίες, κερδίζει όχι μόνο η οικογένειά του, αλλά ολόκληρη η κοινωνία.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Ο ανασχηματισμός που σχεδιάστηκε ως κίνηση ανανέωσης και επανεκκίνησης για την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, εξελίχθηκε σε μια δύσκολη πολιτική εξίσωση. Οι διαρροές των τελευταίων ημερών, αντί να δημιουργήσουν την εικόνα μιας κυβέρνησης που ετοιμάζεται να περάσει στην επόμενη φάση της θητείας της, άνοιξαν έναν κύκλο αντιδράσεων, εσωτερικών πιέσεων και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων.
