Σημαντική κινητικότητα καταγράφεται γύρω από το Κυπριακό, με τα Ηνωμένα Έθνη να επιχειρούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις, για επανέναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική δραστηριότητα, παραμένει ένα ουσιαστικό πρόβλημα: η τουρκική και τουρκοκυπριακή πλευρά εξακολουθούν να μην ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο, στα συγκεκριμένα βήματα που έχουν τεθεί ενώπιον τους.
Αυτό, είναι το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τις τελευταίες δηλώσεις του διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαου Μενελάου, στον ALPHA. Η διαδικασία, δεν έχει ακόμη επανεκκινήσει, όμως η προεργασία βρίσκεται σε εξέλιξη και ο στόχος παραμένει η δημιουργία των προϋποθέσεων, για μια νέα διευρυμένη συνάντηση 5+1 και, στη συνέχεια, για την επιστροφή στις ουσιαστικές συνομιλίες.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με τον κ. Μενελάου, η ελληνοκυπριακή πλευρά εξακολουθεί να κινείται εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών και δηλώνει έτοιμη να προχωρήσει. Αντίθετα, η άλλη πλευρά, όπως καταγγέλλει ο διαπραγματευτής, ακολουθεί εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα ένα «μοτίβο παρεμπόδισης, παρακώλυσης και επιβράδυνσης» της προσπάθειας.
Η τουρκική πλευρά μπλοκάρει ακόμη και τα ΜΟΕ
Τα ΜΟΕ, δεν αποτελούν τη λύση του Κυπριακού. Αποτελούν όμως το άμεσο πεδίο, στο οποίο μπορεί να μετρηθεί η πραγματική διάθεση των πλευρών να κάνουν πρακτικά βήματα προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης και της συνεργασίας.
Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, έχει καταθέσει πρόταση για συνδυασμένη διάνοιξη του σημείου διέλευσης στη Μια Μηλιά και της διαδρομής Αθηένου-Πυροΐου-Αγλαντζιά. Σύμφωνα με τον Μενέλαο Μενελάου, η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει αποδεχθεί την πρόταση από τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους, την επανέλαβε και κατά την πρόσφατη διαδικασία και εξακολουθεί να δηλώνει θετική.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν βρίσκεται στην έλλειψη μιας πρότασης ούτε στην απουσία τοποθέτησης, της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι, μέχρι σήμερα, η τουρκική και τουρκοκυπριακή πλευρά δεν έχουν δώσει την αντίστοιχη θετική απάντηση, που θα επέτρεπε την υλοποίησή της.
Και αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια διαφωνία για ένα οδόφραγμα. Είναι ένα πολιτικό τεστ.
Εάν δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία ακόμη και σε ένα πρακτικό μέτρο που αφορά την καθημερινότητα των πολιτών, πόσο εύκολη μπορεί να είναι η επιστροφή σε μια δύσκολη διαπραγμάτευση για το σύνολο του Κυπριακού;
Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα: οι συγκλίσεις
Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αυτής της προσπάθειας είναι η καταγραφή των συγκλίσεων που είχαν επιτευχθεί στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις. Η διαδικασία, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, από ειδικό συνταγματολόγο που έχει οριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη.
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν έχει μάλιστα ξεκαθαρίσει ότι οι προηγούμενες συγκλίσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «μενού» επιλογών. Σύμφωνα με τη θέση που μεταφέρεται στο υλικό, αποτελούν κεκτημένο και κοινό έδαφος για οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση.
Η προσέγγιση αυτή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία απέναντι στις τουρκικές θέσεις για αλλαγή της βάσης λύσης. Ο Μενέλαος Μενελάου επαναλαμβάνει ότι ο στρατηγικός στόχος, παραμένει η λύση στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, δηλαδή στο ομοσπονδιακό πλαίσιο.
Η 26η Αυγούστου ως πρώτο τεστ
Το επόμενο άμεσο πολιτικό ορόσημο, είναι η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν στις 26 Αυγούστου.
Τα ΜΟΕ και ειδικότερα τα σημεία διέλευσης, αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο. Το ζητούμενο, θα είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει πραγματική πρόθεση από την τουρκοκυπριακή πλευρά, να κινηθεί προς την υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων.
Η συνάντηση αυτή, συνεπώς, δεν πρέπει να ιδωθεί απλώς ως ακόμη μία επαφή των δύο ηγετών. Αποτελεί ένα πρώτο πρακτικό τεστ για την τουρκική πλευρά.
Εάν υπάρξει θετική ανταπόκριση στα ΜΟΕ, θα δημιουργηθεί μια νέα δυναμική. Εάν, αντίθετα, συνεχιστεί η άρνηση ή προστεθούν νέες προϋποθέσεις και προσκόμματα, θα ενισχυθεί η εικόνα, ότι η τουρκική πλευρά δεν είναι ακόμη έτοιμη να επιτρέψει την ουσιαστική επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Το 5+1 και η επόμενη μέρα
Παρά τις δυσκολίες, η προετοιμασία για νέα διευρυμένη συνάντηση συνεχίζεται. Οι συγκλίσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν και να δοθούν στα εμπλεκόμενα μέρη, ενώ στόχος παραμένει η λήψη απόφασης για έναρξη συνομιλιών.Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό στοίχημα.
Ο ΟΗΕ έχει ανοίξει έναν δρόμο. Η ελληνοκυπριακή πλευρά δηλώνει ότι κινείται πάνω σε αυτόν τον δρόμο και ότι έχει αποδεχθεί συγκεκριμένες προτάσεις. Η μπάλα πλέον, βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην άλλη πλευρά. Εάν δηλαδή η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή ηγεσία, θα επιλέξουν να ανταποκριθούν θετικά και να επιτρέψουν να περάσει η διαδικασία, από το στάδιο της προετοιμασίας, στο στάδιο της πραγματικής διαπραγμάτευσης.
