Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως δεν πρόκειται ούτε να ωραιοποιήσει την κατάσταση στις Κεντρικές Φυλακές ούτε να ισχυριστεί ότι προβλήματα που συσσωρεύθηκαν εδώ και δεκαετίες μπορούν να επιλυθούν μέσα σε λίγους μήνες.
Ο υπερπληθυσμός, οι ανεπαρκείς υποδομές, η υποστελέχωση, η παράνομη κατοχή και χρήση κινητών τηλεφώνων, η διακίνηση ναρκωτικών και τα περιστατικά βίας αποτελούν υπαρκτά και σοβαρά προβλήματα. Ακριβώς γι' αυτό έχουν τεθεί στο επίκεντρο των ενεργειών μας και αντιμετωπίζονται μέσα από συγκεκριμένο σχεδιασμό και μέτρα.
Η πραγματικότητα, όμως, δεν εξυπηρετείται ούτε με ισοπεδωτικές ανακοινώσεις ούτε με υπερβολές, αλλά ούτε και με την παρουσίαση χρόνιων προβλημάτων ως εάν αυτά να προκλήθηκαν σήμερα.
Το τελευταίο διάστημα έχουν ήδη δρομολογηθεί ή υλοποιούνται συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αποσυμφόρηση των Φυλακών, την αύξηση της διαθέσιμης χωρητικότητας, τη δημιουργία κατάλληλων εγκαταστάσεων για ανήλικους, την ενίσχυση της στελέχωσης και την αναβάθμιση της ασφάλειας.
Παράλληλα, προχωρεί ο σχεδιασμός για νέες, σύγχρονες σωφρονιστικές εγκαταστάσεις εκτός αστικού ιστού, ένα μεγάλο έργο που, όπως έχουμε εξαρχής αναφέρει, έχει ορίζοντα υλοποίησης περίπου πέντε ετών. Δεν καλλιεργούμε την ψευδαίσθηση ότι ένα τέτοιο έργο μπορεί να ολοκληρωθεί από τη μια ημέρα στην άλλη.
Στόχος μας δεν είναι να διαχειριζόμαστε διαρκώς τις συνέπειες με πρόσκαιρες λύσεις. Στόχος είναι να δημιουργήσουμε τις υποδομές, τις διαδικασίες και τη σωφρονιστική κουλτούρα που χρειάζεται η χώρα για τις επόμενες δεκαετίες.
Σε ό,τι αφορά την παράνομη χρήση κινητών τηλεφώνων, έχουμε επανειλημμένα εξηγήσει ότι για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτείται και η εγκατάσταση των αναγκαίων συστημάτων αποκοπής σήματος κινητής τηλεφωνίας του οποίου η εγκατάσταση βρίσκεται σε εξέλιξη.Υπάρχει καθυστέρηση; Ναι, υπάρχει και δεν έχουμε κανένα λόγο να την αποκρύψουμε. Οι διαδικασίες που επιβάλλονται από τη νομοθεσία, οι τεχνικές απαιτήσεις και τα αναγκαία στάδια υλοποίησης είναι χρονοβόρα και επηρεάζουν τα αρχικά χρονοδιαγράμματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει αδράνεια. Σημαίνει ότι ένα σοβαρό και σύνθετο έργο πρέπει να υλοποιηθεί νόμιμα, τεχνικά ορθά και αποτελεσματικά.
Για τους ανήλικους κρατούμενους προωθείται ξεχωριστή και κατάλληλα διαμορφωμένη υποδομή το συντομότερο δυνατό. Ο σχεδιασμός δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον σημερινό αριθμό ανηλίκων. Οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις εκτιμώμενες ανάγκες των επόμενων ετών, τις απαιτήσεις ασφάλειας, εκπαίδευσης, διαβίωσης και επανένταξης, καθώς και τις υποχρεώσεις της Δημοκρατίας έναντι της εθνικής και διεθνούς νομοθεσίας.
Η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας μέσα στις Φυλακές δεν γίνεται με συνθήματα. Απαιτεί πληροφορίες, ελέγχους, τεχνολογία, επαρκές και σωστά οργανωμένο προσωπικό, σύγχρονες εγκαταστάσεις και αποφασιστική εφαρμογή του νόμου. Υπάρχουν ήδη θετικά αποτελέσματα. Δεν έχουμε, όμως, φτάσει ακόμη στο επίπεδο που θέλουμε και δεν διστάζουμε να το αναγνωρίσουμε. Δεν ισχυριζόμαστε ότι λύθηκαν όλα. Ισχυριζόμαστε όμως ότι εργαζόμαστε μεθοδικά για μόνιμες λύσεις και, μέχρι την ολοκλήρωσή τους, εφαρμόζουμε τις καλύτερες δυνατές μεταβατικές λύσεις υπό τις περιστάσεις.
Υπάρχει, παράλληλα, μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να παραγνωρίζεται. Η Αστυνομία προχωρεί καθημερινά σε συλλήψεις στο πλαίσιο της εντατικής προσπάθειας αντιμετώπισης του οργανωμένου και σοβαρού εγκλήματος και ιδιαίτερα της εμπορίας ναρκωτικών. Η αυξημένη επιχειρησιακή δράση, σε συνδυασμό με τις αποφάσεις των Δικαστηρίων, επιβαρύνει αναπόφευκτα τόσο τα αστυνομικά κρατητήρια όσο και τις Φυλακές.
Η απάντηση σε αυτή την πίεση δεν μπορεί να είναι λιγότερες συλλήψεις ή μικρότερη αποφασιστικότητα απέναντι στο έγκλημα. Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς και νόμιμες συνθήκες κράτησης και ταυτόχρονα να προστατεύσει την κοινωνία. Και ασφαλώς δεν πρόκειται, για να βελτιωθούν απλώς οι αριθμοί του υπερπληθυσμού, να μειωθεί η προσπάθεια δίωξης εμπόρων ναρκωτικών και οργανωμένων εγκληματικών ομάδων που καταστρέφουν ζωές και απειλούν ιδιαίτερα τη νέα γενιά.
Αυτή ακριβώς είναι η δύσκολη εξίσωση που καλούμαστε να επιλύσουμε. Περισσότερη αποτελεσματικότητα απέναντι στο έγκλημα και ταυτόχρονα καλύτερες, ασφαλέστερες και αξιοπρεπέστερες συνθήκες κράτησης. Το ένα δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την εγκατάλειψη του άλλου.
Γι' αυτό η καθημερινή μας προσπάθεια επικεντρώνεται ταυτόχρονα στην αποσυμφόρηση, στις υποδομές, στην ασφάλεια, στη στελέχωση, στους ανήλικους, στην τεχνολογική αναβάθμιση και στη δημιουργία νέων Φυλακών. Όχι με αποσπασματικές κινήσεις, αλλά μέσα από έναν συνολικό σχεδιασμό με άμεσες, μεταβατικές και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις.
Το Υπουργείο θα συνεχίσει να εργάζεται με διαφάνεια και αποφασιστικότητα και θα κριθεί από τα αποτελέσματα. Αυτό επιθυμούμε και εμείς. Η συζήτηση, λοιπόν, ας γίνει όχι στο επίπεδο των χαρακτηρισμών και των εντυπώσεων, αλλά στο επίπεδο των έργων και των μετρήσιμων αποτελεσμάτων σήμερα και κυρίως στο τέλος της διαδρομής.
