Την ίδια ώρα, ο ΕΟΑ Λευκωσίας και το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) επισημαίνουν την ανάγκη αλλαγών στη νομοθεσία και τη θεσμοθέτηση τακτικών επιθεωρήσεων των οικοδομών, ώστε οι φθορές να εντοπίζονται πριν εξελιχθούν σε άμεσο κίνδυνο.
Σύμφωνα με ενημέρωση του ΕΟΑ Λευκωσίας στο ΚΥΠΕ την Παρασκευή, ο Οργανισμός διαχειρίζεται σήμερα συνολικά 1.495 υποθέσεις επικίνδυνων οικοδομών. Από αυτές, 711 έχουν καταχωριστεί στο Ενεργό Μητρώο Επικίνδυνων Οικοδομών ως επιβεβαιωμένες, ενώ για άλλες 130 βρίσκεται σε εξέλιξη διοικητική διαδικασία για να κηρυχθούν επικίνδυνες. Για τις υπόλοιπες 654 περιπτώσεις γίνεται αξιολόγηση για εξακρίβωση και επιβεβαίωση της επικινδυνότητάς τους.
Σημειώνεται ότι, η τελευταία ενημέρωση του συστήματος έγινε στις 11 Αυγούστου 2026, με τις 711 επιβεβαιωμένες επικίνδυνες οικοδομές να εντοπίζονται σε 72 περιοχές της επαρχίας.
Με βάση τα στοιχεία που δόθηκαν στο ΚΥΠΕ, μέχρι σήμερα ο ΕΟΑ Λευκωσίας έχει προχωρήσει στην εκκένωση δύο επικίνδυνων οικοδομών, ενώ σε άλλες επτά περιπτώσεις έχουν αποσταλεί ειδοποιήσεις προς τους ιδιοκτήτες. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα κινηθούν οι προβλεπόμενες νομικές διαδικασίες για έκδοση διατάγματος έξωσης.
Παράλληλα, σε δύο περιπτώσεις ο Οργανισμός προχώρησε στην καταχώριση αιτήσεων ενώπιον του Δικαστηρίου για έκδοση διατάγματος κατεδάφισης, λόγω μη ανταπόκρισης των ιδιοκτητών, ενώ σε πέντε περιπτώσεις έχει περιφράξει τις οικοδομές ως άμεσο προληπτικό μέτρο για την αποτροπή πρόσβασης και την προστασία της δημόσιας ασφάλειας.
Ο ΕΟΑ επισημαίνει ότι ο χρόνος και ο τρόπος παρέμβασης διαφοροποιούνται ανάλογα με την κάθε περίπτωση, καθώς λαμβάνονται υπόψη ο βαθμός επικινδυνότητας, το κατά πόσον η οικοδομή χρήζει επισκευής και η συνεργασία των ιδιοκτητών.
«Σε περιπτώσεις όμως που κρίνεται αναγκαία η παρέμβαση του Οργανισμού, τότε οι ενέργειες είναι άμεσες», σημειώνει.
Ως ένα από τα βασικότερα προβλήματα στη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών ο ΕΟΑ Λευκωσίας θέτει την έλλειψη πόρων και ανθρώπινου δυναμικού, επισημαίνοντας ότι οι ΕΟΑ ανέλαβαν την αρμοδιότητα αυτή από την 1η Απριλίου 2025, «απρογραμμάτιστα».
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η καθυστέρηση στη σύσταση του αρμόδιου τμήματος δημιούργησε προβλήματα στη διαδικασία ανάληψης της αρμοδιότητας, ενώ εκκρεμεί και το ζήτημα της χρηματοδότησης της υπηρεσίας.
Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει ο ΕΟΑ, «ως Επαρχιακοί Οργανισμοί είχαμε τονίσει ότι επιβαλλόταν να γίνει ολοκληρωμένη προετοιμασία από το αρμόδιο Τμήμα του Υπουργείου Εσωτερικών, ιδιαίτερα στα ζητήματα της δημιουργίας σύγχρονου λογισμικού, της δομής της αρμόδιας υπηρεσίας, της εισαγωγής εργαλείων επιβολής και είσπραξης, κι αναπροσαρμογής τελών για κάλυψη του πραγματικού διοικητικού κόστους».
Ο ΕΟΑ επισημαίνει, παράλληλα, ότι χρειάζονται αλλαγές στη νομοθεσία, με στόχο την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη παρέμβαση των αρμόδιων αρχών, με σχετικές εισηγήσεις των Επαρχιακών Οργανισμών και του ΕΤΕΚ να αναμένεται να περιληφθούν στο νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή.
Σε οικονομικό επίπεδο, ο ΕΟΑ Λευκωσίας εισηγείται όπως το κράτος διαθέτει €2 εκατ. ετησίως για περίοδο δέκα ετών.
Η πρόταση αφορά τη σύσταση Ειδικού Ταμείου στο Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα χρηματοδοτεί, μέσω των ΕΟΑ και με τη μορφή δανείου, τις εργασίες άρσης της επικινδυνότητας σε οικοδομές ιδιοκτητών που δεν προχωρούν οι ίδιοι στις αναγκαίες εργασίες.
Ο ΕΟΑ εισηγείται το επιτόκιο να είναι υψηλότερο από το επιτόκιο της αγοράς, ώστε η κρατική χρηματοδότηση «να μην είναι η πρώτη επιλογή των ασυνείδητων ιδιοκτητών, αλλά η τελευταία».
Όπως σημειώνει, σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν ανταποκριθεί, ο Οργανισμός μπορεί να παρέμβει για την άρση της επικινδυνότητας, με το σχετικό κόστος να χρεώνεται στον ιδιοκτήτη και, σε περίπτωση μη καταβολής, να εγγράφεται ως «memo» (εμπράγματο βάρος) στην περιουσία του.
ΕΤΕΚ: «Οι επικίνδυνες οικοδομές είναι μόνο το ορατό μέρος του προβλήματος»
«Ιδιαίτερα σοβαρή» χαρακτηρίζει την κατάσταση ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά αλλά «ένα διαχρονικό και συστημικό πρόβλημα».
«Οι οικοδομές που έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως επικίνδυνες αποτελούν μόνο το ορατό μέρος του προβλήματος», δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο κ. Κωνσταντή, συμπληρώνοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα για οικοδομές που παρουσιάζουν σοβαρές φθορές αλλά δεν έχουν επιθεωρηθεί ή καταγγελθεί.
Ιδιαίτερη ανησυχία, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, προκαλούν οι κοινόκτητες οικοδομές στις οποίες δεν λειτουργεί διαχειριστική επιτροπή, δεν συγκεντρώνονται επαρκείς πόροι και αναβάλλονται αναγκαίες εργασίες συντήρησης.
«Η απάντηση, επομένως, δεν μπορεί να περιοριστεί στην καταγραφή ή στην περίφραξη μιας οικοδομής όταν αυτή έχει ήδη καταστεί επικίνδυνη. Χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη μετάβαση από την καταγραφή στη διαχείριση και, κυρίως, στην πρόληψη», σημείωσε.
Ο κ. Κωνσταντή αναφέρει ότι απαιτούνται τρεις αλληλένδετες μεταρρυθμίσεις: λειτουργικό πλαίσιο για τις κοινόκτητες οικοδομές και τις διαχειριστικές επιτροπές, ενίσχυση των εργαλείων των αρμόδιων αρχών και θεσμοθέτηση της τακτικής επιθεώρησης των οικοδομών.
Παράλληλα, το ΕΤΕΚ ζητά ένα ενιαίο ηλεκτρονικό μητρώο για τις επικίνδυνες οικοδομές, ώστε οι πολίτες να έχουν άμεση ενημέρωση για την κατάστασή τους. «Η διαφάνεια και η έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών αποτελούν βασικό μέτρο προστασίας της δημόσιας ασφάλειας», ανέφερε ο κ. Κωνσταντή.
Σε σχέση με την πρόταση νόμου που αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ αναφέρει ότι η εν λόγω πρόταση νόμου επιχειρεί να ενισχύσει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.
Όπως εξηγεί, μεταξύ άλλων, προβλέπει διακριτούς ορισμούς για τη «δυνητικά επικίνδυνη» και την «επικίνδυνη» οικοδομή, ώστε να είναι δυνατή η προληπτική παρέμβαση πριν ο κίνδυνος καταστεί άμεσος.
Για τις επικίνδυνες οικοδομές προβλέπονται, μεταξύ άλλων, δυνατότητες εκκένωσης, σφράγισης, περίφραξης, υποστύλωσης, επισκευής, μερικής ή ολικής κατεδάφισης, καθώς και απαγόρευσης χρήσης ή ενοικίασης. Προβλέπονται επίσης, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, διακοπή ύδρευσης, αποσύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας, αυτεπάγγελτη παρέμβαση της αρμόδιας αρχής, εξώδικα πρόστιμα και διοικητικό πρόστιμο μέχρι €40.000.
«Το ΕΤΕΚ τοποθετείται θετικά ως προς τη φιλοσοφία και την ανάγκη ταχείας ψήφισης της πρότασης», δήλωσε ο κ. Κωνσταντή, σημειώνοντας παράλληλα ότι «κρίσιμο ζήτημα παραμένει η χρηματοδότηση των άμεσων παρεμβάσεων».
Αναγκαία η θεσμοθέτηση τακτικής επιθεώρησης οικοδομών
Κοινή είναι, εξάλλου, η θέση ΕΟΑ Λευκωσίας και ΕΤΕΚ υπέρ της θεσμοθέτησης τακτικών επιθεωρήσεων των παλαιών οικοδομών.
Ο ΕΟΑ αναφέρει ότι αυτό επιβάλλεται ιδιαίτερα για οικοδομές που ανεγέρθηκαν πριν από την εφαρμογή του αντισεισμικού κώδικα, καθώς και σε περιπτώσεις όπου έχουν χρησιμοποιηθεί ακατάλληλα υλικά.
Από την πλευρά του, ο κ. Κωνσταντή επισημαίνει ότι σήμερα το σύστημα κινητοποιείται κατά κανόνα μετά από καταγγελία, αποκόλληση δομικού στοιχείου ή εμφάνιση άμεσου κινδύνου.
«Οφείλουμε να ενεργούμε ως προμηθείς και όχι πυροσβεστικά, μετά από μια αστοχία ή, ακόμη χειρότερα, μετά από μια τραγωδία», δήλωσε.
