Και κάπου εδώ δημιουργείται ένα νέο οικονομικό στοίχημα, μπορούν οι μικρότερες επιχειρήσεις να ακολουθήσουν τον ρυθμό των μεγάλων;
Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2025 δείχνουν ότι η κυπριακή επιχειρηματική αγορά ψηφιοποιείται, όμως η απόσταση μεταξύ μιας μικρής εταιρείας με 10-49 εργαζομένους και μιας μεγάλης με περισσότερους από 250 παραμένει σημαντική. Η έρευνα καλύπτει επιχειρήσεις με τουλάχιστον 10 απασχολούμενους σε επιλεγμένους τομείς της οικονομίας.
Η AI δεν είναι πλέον κάτι «μακρινό»
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Το 2021 μόλις 2,6% των επιχειρήσεων στην Κύπρο χρησιμοποιούσε τεχνολογίες AI. Το 2025 το ποσοστό έφτασε στο 9,3%.
Πίσω από τον συνολικό αριθμό, όμως, κρύβεται μια μεγάλη διαφορά.
Στις μικρές επιχειρήσεις χρησιμοποιεί AI μόλις το 7,7%. Στις μεσαίες το ποσοστό διπλασιάζεται, φτάνοντας στο 15,3%, ενώ στις μεγάλες επιχειρήσεις ανεβαίνει στο 35,1%.
Δηλαδή, περισσότερες από μία στις τρεις μεγάλες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη κάποια τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Και δεν μιλάμε απαραίτητα για κάτι που θυμίζει επιστημονική φαντασία. Η Στατιστική Υπηρεσία εντάσσει στην AI τεχνολογίες όπως chatbots και ψηφιακούς βοηθούς, αναγνώριση προσώπου ή φωνής, αυτόματη μετάφραση, machine learning, αλλά και συστήματα ενσωματωμένα σε ρομπότ ή άλλες συσκευές.
Έχεις ιστοσελίδα. Πουλάς όμως από αυτή;
Η δεύτερη ενδιαφέρουσα εικόνα αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο. Σήμερα το 70,7% των επιχειρήσεων διαθέτει ιστοσελίδα. Στις μεγάλες επιχειρήσεις το ποσοστό αγγίζει το 96,4%, στις μεσαίες το 90,1% και στις μικρές το 67,2%.
Το να έχει όμως κάποιος ιστοσελίδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βγάζει χρήματα μέσω αυτής.
Οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν πωλήσεις μέσω ιστοσελίδων ή εφαρμογών αντιστοιχούν στο 23%, ενώ μόλις το 17,1% πραγματοποιεί πωλήσεις μέσω δικού του website ή εφαρμογής.
Υπάρχει βελτίωση σε βάθος χρόνου – το αντίστοιχο ποσοστό των επιχειρήσεων με πωλήσεις μέσω ιστοσελίδων ή apps ήταν 15,2% το 2020 – αλλά η εικόνα δείχνει ότι για πολλές επιχειρήσεις η διαδικτυακή παρουσία δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ολοκληρωμένο κανάλι πωλήσεων.
Η μεγάλη επιχείρηση ξέρει καλύτερα τον πελάτη της;
Ένα ακόμη σημείο με άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται πίσω από τις βιτρίνες των επιχειρήσεων.
Τα συστήματα CRM, για παράδειγμα, επιτρέπουν σε μια επιχείρηση να οργανώνει τις πληροφορίες που αφορούν τους πελάτες της.
Συνολικά τα χρησιμοποιεί το 33,1% των επιχειρήσεων. Όμως στις μικρές το ποσοστό βρίσκεται στο 30,2%, ενώ στις μεγάλες φτάνει στο 58,1%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ψαλίδα στα εργαλεία Business Intelligence, τα οποία χρησιμοποιούνται για πρόσβαση και ανάλυση επιχειρηματικών πληροφοριών.
Τα χρησιμοποιεί μόλις το 17,9% των μικρών επιχειρήσεων, έναντι 75,3% των μεγάλων.
Και εδώ βρίσκεται ίσως μία από τις πιο ουσιαστικές οικονομικές διαστάσεις των στοιχείων: η ψηφιοποίηση δεν αφορά πλέον μόνο το αν μια επιχείρηση έχει υπολογιστές ή γρήγορο ίντερνετ. Αφορά το πόσο αποτελεσματικά μπορεί να αξιοποιήσει την πληροφορία που διαθέτει.
Στο ίντερνετ, πάντως, η Κύπρος έκανε άλμα
Εκεί όπου η εικόνα είναι εντυπωσιακά διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν είναι στις ταχύτητες σύνδεσης.
Το 2020 μόλις 31,8% των επιχειρήσεων διέθετε σύνδεση με μέγιστη προσφερόμενη ταχύτητα άνω των 100 Mbit/s.
Το 2025 το ποσοστό έχει εκτοξευθεί στο 87,3%.
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις με ταχύτητες κάτω των 30 Mbit/s έχουν περιοριστεί από 26,6% το 2020 σε μόλις 2% το 2025.
Η βασική ψηφιακή «λεωφόρος», λοιπόν, υπάρχει. Το ερώτημα πλέον είναι τι κάνουν οι επιχειρήσεις πάνω σε αυτήν.
Το πραγματικό στοίχημα για τις μικρές επιχειρήσεις
Οι αριθμοί δεν σημαίνουν ότι κάθε μικρή επιχείρηση πρέπει αύριο να αγοράσει ένα ακριβό σύστημα AI ή Business Intelligence. Δείχνουν όμως μια σαφή τάση.
Όσο οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις επενδύουν περισσότερο σε αυτοματισμούς, δεδομένα, ηλεκτρονικές πωλήσεις και εργαλεία διαχείρισης, τόσο η τεχνολογία μετατρέπεται από ένα επιπλέον εργαλείο σε παράγοντα ανταγωνιστικότητας.
Για μια μικρότερη επιχείρηση της Κύπρου, το ερώτημα τα επόμενα χρόνια ίσως δεν θα είναι πλέον «χρειάζομαι την τεχνολογία;», αλλά «πόσο μπορώ να καθυστερήσω να την αξιοποιήσω χωρίς να μείνω πίσω;»
Και τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι αυτή η συζήτηση έχει ήδη αρχίσει.