Αυτό, είναι ίσως και το σημαντικότερο στοιχείο της συνέντευξης του Προέδρου Χριστοδουλίδη, στη «Γενί Ντουζέν». Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν περιορίστηκε στην επανάληψη της θέσης υπέρ της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Επιχείρησε να βάλει στο τραπέζι μια συγκεκριμένη διαδικασία: την παράλληλη διαπραγμάτευση των κεφαλαίων, με στόχο να δημιουργηθεί ένα συνολικό πακέτο συμφωνίας.
Το Κυπριακό δεν βρίσκεται σε αδιέξοδο επειδή οι δύο πλευρές δεν γνωρίζουν τις διαφωνίες τους. Τις γνωρίζουν εδώ και χρόνια. Το πρόβλημα είναι ότι κάθε πλευρά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αρκετά από τα βασικά ζητήματα ως ξεχωριστές «κόκκινες γραμμές». Το εδαφικό συνδέεται με το περιουσιακό, η πολιτική ισότητα με τη λειτουργικότητα της ομοσπονδίας, ενώ η ασφάλεια και οι εγγυήσεις παραμένουν άμεσα συνδεδεμένες με το ζήτημα της τελικής μορφής της λύσης.
Η πρόταση για «χιαστή» διαπραγμάτευση επιχειρεί ακριβώς να αλλάξει αυτή τη λογική.
Δεν σημαίνει ότι οι διαφωνίες εξαφανίζονται. Σημαίνει ότι κάθε πλευρά θα πρέπει να δει τι μπορεί να κερδίσει σε ένα κεφάλαιο, εφόσον κάνει μια δύσκολη υποχώρηση σε ένα άλλο. Πρόκειται, επομένως, περισσότερο για μηχανισμό παραγωγής συμβιβασμών, παρά για απλή αλλαγή της ατζέντας.
Το ερώτημα είναι εάν ο Έρχιουρμαν θα θελήσει να κινηθεί σε αυτή τη βάση.
Ο κατοχικός ηγέτης, έχει μπροστά του μια διαφορετική εξίσωση από εκείνη που υπήρχε στις προηγούμενες προσπάθειες. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η προσδοκία για επανεκκίνηση των συνομιλιών και η διεθνής πίεση, για αξιοποίηση της νέας πολιτικής συγκυρίας. Από την άλλη, υπάρχουν οι θέσεις που έχουν διαμορφωθεί στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και κυρίως η ανάγκη να αποδειχθεί ότι οποιαδήποτε νέα διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Επομένως, το πραγματικό τεστ για τον Έρχιουρμαν, δεν είναι εάν θα επαναλάβει ότι επιθυμεί λύση. Είναι εάν θα αποδεχθεί μια διαδικασία. στην οποία όλα τα κεφάλαια θα μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους.
Αντίστοιχα, το τεστ για τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη είναι ακόμη πιο δύσκολο. Η αναφορά στις συγκλίσεις μέχρι το Κραν Μοντάνα, δεν αρκεί από μόνη της. Η επιστροφή στο σημείο όπου σταμάτησαν οι συνομιλίες, προϋποθέτει ότι οι δύο πλευρές, θα συμφωνήσουν όχι μόνο στο ποια σημεία θεωρούνται συγκλίσεις, αλλά και στο ποια ζητήματα μπορούν να επανεξεταστούν και με ποιον τρόπο.
Εκεί θα φανεί εάν η νέα δυναμική είναι πραγματική.
Υπάρχει, όμως, και ένας παράγοντας που δεν βρίσκεται στο τραπέζι της σημερινής συνάντησης αλλά επηρεάζει καθοριστικά το αποτέλεσμά της: η Τουρκία.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, το γνωρίζει και γι' αυτό επιχειρεί να συνδέσει την πορεία του Κυπριακού με τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Η λογική, είναι ότι η δημιουργία ενός ευρύτερου πλαισίου κινήτρων, μπορεί να αλλάξει τον υπολογισμό της Άγκυρας. Με άλλα λόγια, η Λευκωσία δεν ποντάρει μόνο στην καλή χημεία των δύο ηγετών, αλλά προσπαθεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον, μέσα στο οποίο η λύση θα αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αξία και για την Τουρκία.
Γιατί ακόμη και εάν Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν καταφέρουν να δημιουργήσουν έναν λειτουργικό δίαυλο επικοινωνίας, η πραγματική διαπραγμάτευση θα αρχίσει όταν φτάσουν στα δύσκολα. Εκεί όπου η πολιτική βούληση, πρέπει να μετατραπεί σε συγκεκριμένες ανταλλαγές.
Το εδαφικό θα συναντήσει το περιουσιακό. Η πολιτική ισότητα θα συναντήσει τη λειτουργικότητα του κράτους. Η ασφάλεια θα συναντήσει το νέο σύστημα διακυβέρνησης.
Και τότε θα φανεί εάν η «χιαστή» διαπραγμάτευση είναι πράγματι εργαλείο λύσης, ή απλώς μια ενδιαφέρουσα μεθοδολογική πρόταση.
Το κυπριακό στην κοινή διακήρυξη Κύπρου, Ελλάδας, Αιγύπτου
Το Κυπριακό βρέθηκε στο τραπέζι της άτυπης τριμερούς Κύπρου-Ελλάδας- Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν, με τον Νίκο Χριστοδουλίδη να ενημερώνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για τις τελευταίες εξελίξεις, λίγες μόλις ώρες πριν από την νέα συνάντησή του, με τον Τουφάν Ερχιουρμάν.
Η κοινή διακήρυξη των τριών χωρών επαναλαμβάνει τη θέση ότι μια οριστική διευθέτηση του Κυπριακού θα συνέβαλλε ουσιαστικά στην ειρήνη και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της προσωπικής του απεσταλμένης για επανέναρξη των συνομιλιών.
Η χρονική συγκυρία, έχει τη δική της σημασία. Η σημερινή συνάντηση Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν δεν πραγματοποιείται σε ένα πολιτικό κενό. Προηγείται μια περιφερειακή συνάντηση, στην οποία η Κύπρος επιβεβαίωσε τις στρατηγικές της συνεργασίες και ταυτόχρονα, μια δημόσια παρέμβαση του Προέδρου. που επιχειρεί να δώσει συγκεκριμένο περιεχόμενο στην επόμενη ημέρα του Κυπριακού.
