Αυτή η μεταβλητότητα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Science, στην οποία ερευνητές από το King’s College του Λονδίνου και συνεργαζόμενα ιδρύματα εξέτασαν επανειλημμένα δείγματα αίματος εκατοντάδων γυναικών για ένα διάστημα έως και 8 ετών. Αυτό που εντόπισαν οι ερευνητές δεν ήταν ένα ενιαίο βιολογικό πρότυπο που συνοδεύει τη γήρανση, αλλά ένα μείγμα κοινών τάσεων και εξαιρετικά ατομικών αλλαγών.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η γήρανση δεν είναι μια συγχρονισμένη, ενιαία για όλους διαδικασία και ότι η χρονολογική ηλικία από μόνη της μπορεί να αποκρύψει ουσιαστικές πληροφορίες για το τι συμβαίνει στο εσωτερικό του σώματος.
Οι ερευνητές δημιούργησαν τη μελέτη MultiMuTHER στο πλαίσιο του TwinsUK, ενός μακροχρόνιου βρετανικού προγράμματος παρακολούθησης διδύμων. Συμμετείχαν 335 γυναίκες ηλικίας 32 έως 80 ετών, με διάμεση ηλικία τα 61 έτη. Κάθε γυναίκα εξετάστηκε τουλάχιστον 3 φορές μεταξύ 2009 και 2017, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν τις αλλαγές που συνέβαιναν στον ίδιο οργανισμό με την πάροδο των ετών. Σε κάθε επίσκεψη, ανέλυαν τη δραστηριότητα των γονιδίων στα κύτταρα του αίματος, καθώς και περισσότερους από 900 μεταβολίτες – ουσίες όπως λίπη, σάκχαρα και ορμόνες που δίνουν πληροφορίες για τις λειτουργίες του οργανισμού.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν αλλαγές στη δραστηριότητα 5.061 γονιδίων και στα επίπεδα 181 μεταβολιτών. Η μειωμένη δραστηριότητα ορισμένων γονιδίων συνδεόταν με παθήσεις όπως ο διαβήτης, η αθηροσκλήρωση και η νόσος Αλτσχάιμερ. Άλλα γονίδια έγιναν πιο ενεργά με την ηλικία, μεταξύ των οποίων ορισμένα που έχουν συσχετιστεί με τις νόσους Πάρκινσον και Χάντινγκτον, αλλά και με την επιδιόρθωση των κυττάρων.
Το σημαντικότερο εύρημα, όμως, ήταν ότι δεν γερνούσαν όλες οι γυναίκες με τον ίδιο βιολογικό τρόπο. Κάποιες ακολουθούσαν τη γενική τάση, άλλες παρουσίαζαν μικρές μεταβολές, ενώ σε ορισμένες οι δείκτες κινούνταν ακόμη και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Μετρήσεις όπως η σεροτονίνη και ένα μόριο του ανοσοποιητικού που σχετίζεται με την καρδιαγγειακή γήρανση παρουσίαζαν επίσης μεγάλες διαφορές μεταξύ των γυναικών.
Διαφορετική συμπεριφορά παρατηρήθηκε και μεταξύ των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Η δραστηριότητα κυττάρων της προσαρμοστικής ανοσίας –του τμήματος του ανοσοποιητικού που «μαθαίνει» να αναγνωρίζει συγκεκριμένους παθογόνους οργανισμούς– γενικά μειωνόταν με την ηλικία.
Αντίθετα, τα φυσικά κυτταροκτόνα κύτταρα έτειναν να γίνονται πιο ενεργά. Αυτό δείχνει ότι το ανοσοποιητικό δεν εξασθενεί απλώς όσο μεγαλώνουμε, αλλά αλλάζει η ισορροπία μεταξύ διαφορετικών μηχανισμών άμυνας. Παρόμοιες μεταβολές έχουν συνδεθεί με τη χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή που παρατηρείται συχνά σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος επηρεάζονται από το πότε αυτές πραγματοποιούνται. Περίπου το 1/4 των γονιδίων και μεταβολιτών παρουσίαζαν εποχικές διακυμάνσεις, ενώ η ώρα της ημέρας επηρέαζε περίπου το 25-40% των μετρήσεων. Αυτό σημαίνει ότι ένα δείγμα που λαμβάνεται ένα χειμωνιάτικο πρωινό μπορεί να δίνει διαφορετική μοριακή εικόνα από ένα δείγμα που λαμβάνεται ένα καλοκαιρινό απόγευμα – κάτι που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην αναζήτηση αξιόπιστων βιοδεικτών γήρανσης.
Οι ερευνητές βρήκαν, επίσης, ενδείξεις ότι η γενετική μπορεί να επηρεάζει την προσωπική πορεία της γήρανσης. Εντόπισαν σχετικά σήματα σε 128 γονίδια, ορισμένα από τα οποία έχουν συνδεθεί, στο παρελθόν, με τη νόσο Αλτσχάιμερ και τη φλεγμονή που σχετίζεται με την ηλικία.
Το περιβάλλον φαίνεται επίσης να αφήνει ίχνη. Τα επίπεδα των PFAS, των λεγόμενων «παντοτινών χημικών», μειώθηκαν στη διάρκεια της μελέτης, παράλληλα με τους περιορισμούς στη χρήση τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Καθώς μειωνόταν η έκθεση, εξασθενούσαν πολλές από τις συσχετίσεις τους με γονίδια και μεταβολίτες.
Συνολικά, οι επιστήμονες εντόπισαν περισσότερες από 100.000 συσχετίσεις μεταξύ γονιδίων και μεταβολιτών. Ένα σημαντικό μοτίβο συνέδεε το σωματικό βάρος και τον έλεγχο του σακχάρου με τη φλεγμονή, τον μεταβολισμό του λίπους και τον διαβήτη τύπου 2. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η γήρανση δεν λειτουργεί σαν ένα ενιαίο βιολογικό ρολόι. Είναι αποτέλεσμα πολλών, αλληλένδετων διαδικασιών, οι οποίες επηρεάζονται από τη γενετική, το ανοσοποιητικό, τον μεταβολισμό, το περιβάλλον, ακόμη και την εποχή ή την ώρα της ημέρας.
Η μελέτη είχε περιορισμούς: Συμμετείχαν μόνο 335 γυναίκες, επομένως τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτομάτως ίδια για τους άνδρες. Επιπλέον, οι συσχετίσεις με ασθένειες δεν αποδεικνύουν ότι οι συγκεκριμένες μοριακές αλλαγές τις προκαλούν.
Το βασικό μήνυμα, ωστόσο, είναι σαφές: Δύο άνθρωποι της ίδιας ηλικίας μπορεί να ακολουθούν πολύ διαφορετικές βιολογικές πορείες. Η καλύτερη κατανόηση αυτών των προσωπικών αλλαγών θα μπορούσε, μελλοντικά, να βοηθήσει στον εντοπισμό ενδείξεων νόσου πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα.
Πηγή: ygeiamou.gr
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Η σημερινή συνάντηση Νίκου Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν που θα πραγματοποιηθεί στις 10.30 στα Γραφεία Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών στην περιοχή αεροδρομίου Λευκωσίας, δεν θα κριθεί από το πόσο θετικό θα είναι το κοινό μήνυμα μετά το τέλος της. Θα κριθεί από το εάν οι δύο πλευρές, μπορούν να συμφωνήσουν στο πώς θα διαπραγματευτούν.
