Στην Κύπρο σήμερα ο Πρόεδρος του Ισραήλ - Συνάντηση με ΠτΔ, έκτακτα μέτρα ασφαλείας
Επίσκεψη στην Κύπρο πραγματοποιεί σήμερα ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη.
Για αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις υπάρχει στην Κύπρο συγκεκριμένο πλαίσιο προστασίας, το οποίο προβλέπει ακόμη και καταβολή οφειλόμενων μισθών από ειδικό Ταμείο, όταν ο εργοδότης καταστεί αφερέγγυος.
Εσυ ξέρεις ποιοι εργαζόμενοι καλύπτονται, ποια χρήματα μπορούν να διεκδικήσουν και, κυρίως, ποιες διαδικασίες και προθεσμίες πρέπει να ακολουθήσουν;
Πότε θεωρείται αφερέγγυος ένας εργοδότης
Το πρώτο σημείο που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι η οικονομική δυσκολία μιας επιχείρησης ή ακόμη και το γεγονός ότι ένας εργοδότης χρωστά μισθούς δεν αρκούν από μόνα τους για να ενεργοποιηθεί η συγκεκριμένη προστασία.
Σύμφωνα με τον οδηγό, αφερέγγυος θεωρείται ο εργοδότης για τον οποίο έχει υποβληθεί αίτηση στο αρμόδιο Δικαστήριο για διάταγμα παραλαβής της περιουσίας του, όταν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, ή για διάταγμα εκκαθάρισης όταν πρόκειται για νομικό πρόσωπο. Θα πρέπει, επιπλέον, είτε να έχει εκδοθεί το σχετικό διάταγμα είτε το Δικαστήριο να έχει διαπιστώσει ότι ο εργοδότης σταμάτησε κάθε δραστηριότητα και δεν υπάρχει ικανοποιητική περιουσία που να δικαιολογεί την έκδοση του διατάγματος.
Ο εργαζόμενος δεν αναμένεται μάλιστα να πληροφορηθεί τυχαία την εξέλιξη. Ο Προσωρινός Εκκαθαριστής ή Παραλήπτης της περιουσίας οφείλει να ειδοποιήσει γραπτώς τους επηρεαζόμενους εργαζομένους για την κατάσταση του εργοδότη τους, το αργότερο μέσα σε έναν μήνα από τη γνωστοποίηση του διορισμού του.
Το «δίχτυ ασφαλείας» για τους εργαζομένους
Η σχετική νομοθεσία βρίσκεται σε ισχύ από τις 9 Μαρτίου 2001 και βασικός της σκοπός είναι να μη μένει εντελώς εκτεθειμένος ο εργαζόμενος όταν ο εργοδότης του καταρρέει οικονομικά.
Για τον σκοπό αυτό λειτουργεί ειδικό Ταμείο, από το οποίο καταβάλλονται στους δικαιούχους οφειλόμενα ποσά. Το Ταμείο χρηματοδοτείται αποκλειστικά από εργοδοτικές εισφορές, μέσω μεταφοράς ποσοστού 16,6% των εισφορών που καταβάλλονται στο Ταμείο για Πλεονάζον Προσωπικό.
Η προστασία είναι ευρεία, καθώς ο Νόμος καλύπτει όλους τους εργοδοτουμένους, περιλαμβανομένων των μαθητευομένων. Εξαιρούνται όσοι απασχολούνται από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ποιοι μπορούν να πληρωθούν
Δικαίωμα σε πληρωμή μπορεί να έχει εργαζόμενος του οποίου η εργοδότηση τερματίστηκε επειδή ο εργοδότης κατέστη αφερέγγυος.
Το ίδιο ισχύει, υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στον οδηγό, για εργαζομένους των οποίων η απασχόληση τερματίζεται μετά την έναρξη διαδικασίας εκκαθάρισης ή μετά τον διορισμό παραλήπτη ή διαχειριστή, όταν τελικά διαπιστώνεται η αφερεγγυότητα ή ότι δεν υπάρχει επαρκής περιουσία για την καταβολή των ημερομισθίων.
Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Μεταξύ άλλων, δεν δικαιούται πληρωμή εργαζόμενος που έχει ιδιαίτερους δεσμούς και κοινά συμφέροντα με τον εργοδότη τα οποία καταλήγουν σε συμπαιγνία, ούτε πρόσωπο που κατέχει, μόνο του ή μαζί με συγγενείς πρώτου βαθμού, ουσιώδες μέρος της επιχείρησης και ασκεί σημαντική επιρροή στις δραστηριότητές της.
Μέχρι 13 εβδομάδες απλήρωτων μισθών
Ίσως το σημαντικότερο σημείο για έναν εργαζόμενο που βρίσκεται ξαφνικά χωρίς δουλειά και με μισθούς να εκκρεμούν αφορά τι ακριβώς μπορεί να του καταβάλει το Ταμείο.
Ο δικαιούχος μπορεί να λάβει τα οφειλόμενα ημερομίσθια των τελευταίων 13 εβδομάδων απασχόλησής του, εφόσον αυτά εμπίπτουν στις τελευταίες 78 εβδομάδες πριν από την ημερομηνία αφερεγγυότητας του εργοδότη.
Προβλέπεται επίσης η αναλογία οφειλόμενων αδειών για τις συγκεκριμένες 13 εβδομάδες, όταν ο εργοδότης διαθέτει πιστοποιητικό εξαίρεσης από τις εισφορές στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών, καθώς και αναλογία 13ου και 14ου μισθού ή της 53ης έως 56ης εβδομάδας για την ίδια περίοδο. Υπάρχει, ωστόσο, ανώτατο όριο στον υπολογισμό της εβδομαδιαίας αμοιβής, το οποίο συνδέεται με το τετραπλάσιο του εβδομαδιαίου ποσού των βασικών ασφαλιστέων αποδοχών.
Η αίτηση και η κρίσιμη προθεσμία των τριών μηνών
Η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα. Ο εργαζόμενος πρέπει να προχωρήσει ο ίδιος στις απαραίτητες ενέργειες.
Χρειάζεται να υποβάλει την αίτηση ΥΚΑ 3-022, η οποία διατίθεται από τα Γραφεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη, τα Κέντρα του Πολίτη ή μέσω διαδικτύου. Μαζί με την αίτηση απαιτείται, μεταξύ άλλων, αντίγραφο της επιστολής του Προσωρινού Εκκαθαριστή ή Παραλήπτη και σχετική βεβαίωση από τον Έφορο Εταιρειών και Επίσημο Παραλήπτη.
Εδώ βρίσκεται και ένα από τα σημαντικότερα σημεία, η αίτηση πρέπει κανονικά να υποβληθεί το αργότερο μέσα σε τρεις μήνες από την ημερομηνία κατά την οποία επήλθε η αφερεγγυότητα.
Υπάρχει περιθώριο μέχρι τους 12 μήνες μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον ο αιτητής αποδείξει ότι υπήρχε εύλογη αιτία για την καθυστέρηση. Η πληρωμή, όταν εγκριθεί, κατατίθεται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου.
Όταν πίσω από το «λουκέτο» υπάρχουν άνθρωποι
Οι διαδικασίες αφερεγγυότητας συχνά περιγράφονται με οικονομικούς και νομικούς όρους: εκκαθάριση, περιουσιακά στοιχεία, πιστωτές, απαιτήσεις. Για τον εργαζόμενο, όμως, το ζήτημα είναι πολύ πιο άμεσο και ανθρώπινο.
Ένας απλήρωτος μισθός μπορεί να σημαίνει ενοίκιο ή δόση που δεν καταβλήθηκε, λογαριασμούς που συσσωρεύονται και μια οικογένεια που χάνει ξαφνικά το σταθερό της εισόδημα. Η ύπαρξη του Ταμείου δεν εξαφανίζει αυτές τις συνέπειες, δημιουργεί όμως ένα θεσμικό δίχτυ προστασίας για μέρος των χρημάτων που ο εργαζόμενος έχει ήδη δουλέψει και δικαιούται.
Και όταν προκύπτει διαφωνία από την εφαρμογή του Νόμου, αρμόδιο να αποφασίσει είναι το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.
