Την ανάγκη για άμεσες αποφάσεις, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και ένα ολοκληρωμένο σύστημα ψυχικής υγείας, που θα δίνει έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση, την κοινοτική φροντίδα και την αποκατάσταση των ασθενών, ανέδειξε η σημερινή μαραθώνια συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, κατά την οποία συζητήθηκαν τα διαχρονικά προβλήματα στον τομέα, με ιδιαίτερη αναφορά στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας.
Οι τοποθετήσεις που έγιναν τόσο εντός όσο και μετά τη συνεδρία ανέδειξαν, μεταξύ άλλων, την υποστελέχωση και την υπερπληρότητα του ψυχιατρείου, την έλλειψη κοινοτικών και ενδιάμεσων δομών, τα προβλήματα στην παιδοψυχιατρική, την ανάγκη αλλαγής της νομοθεσίας για την ψυχιατρική νοσηλεία, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση περιστατικών ατόμων με αυτισμό και άλλων ευάλωτων ομάδων.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάββια Ορφανίδου, ανέφερε ότι πρόκειται για τη δεύτερη μαραθώνια συνεδρία της Επιτροπής για θέματα ψυχικής υγείας, γεγονός που, όπως είπε, αποδεικνύει ότι το ζήτημα αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Βουλής.
«Ακούσαμε πάρα πολλά σήμερα και σίγουρα δεν περιποιούν τιμή για κανέναν μας, για την Κύπρο του 2026, αυτά που εξακολουθούν να υφίστανται στα ζητήματα ψυχικής υγείας», ανέφερε.
Η κ. Ορφανίδου αναγνώρισε τις προσπάθειες του ΟΚΥπΥ, σημειώνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περισσότερα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Όπως είπε, η Επιτροπή έχει λάβει απαντήσεις και χρονοδιαγράμματα για τη δεύτερη και τρίτη φάση των έργων, αναμένοντας πλέον την υλοποίησή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην υποστελέχωση και την πληρότητα του ψυχιατρείου, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη πρωτοκόλλων, τα υφιστάμενα διατάγματα και η απουσία επαρκών δομών στην κοινότητα οδηγούν στην ψυχιατρικοποίηση κατηγοριών του πληθυσμού που, όπως είπε, δεν θα έπρεπε να νοσηλεύονται σε ψυχιατρείο.
Μεταξύ αυτών ανέφερε παιδιά και ενήλικες με αυτισμό, άτομα με διατροφικές διαταραχές και άστεγους.
Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Επιτροπής, χρειάζεται διαφορετική δομή για την ενδονοσοκομειακή λειτουργία και θεραπεία αυτών των ατόμων, παράλληλα με την ανάπτυξη δομών στην κοινότητα.
Ανέφερε ακόμη ότι η Επιτροπή έθεσε επιτακτικά το ζήτημα της τροποποίησης της νομοθεσίας και αναμένει, βάσει των χρονοδιαγραμμάτων που δόθηκαν, μέχρι το τέλος του έτους αλλαγές στη νομοθεσία για τα διατάγματα και την ψυχιατρική νοσηλεία, καθώς και για την κοινοτική φροντίδα και τη δημιουργία σχετικών δομών.
Η κ. Ορφανίδου αναφέρθηκε επίσης στο στίγμα που αντιμετωπίζουν άτομα μετά την έξοδό τους από το ψυχιατρείο, στη στήριξη των οικογενειών και στην πρόληψη. Σημείωσε ότι η παρουσία ψυχολόγων στα σχολεία αποτελεί προτεραιότητα, όπως επίσης η δημιουργία εθνικής 24ωρης τηλεφωνικής γραμμής και η ενίσχυση του θεσμού των σχολικών νοσηλευτών.
Σε ερώτηση για τα επόμενα βήματα της Βουλής, είπε ότι ο σχεδιασμός προέρχεται από την Κυβέρνηση και ότι η εθνική στρατηγική για την ψυχική υγεία αναμένεται να συζητηθεί σε ξεχωριστή συνεδρία της Επιτροπής τις επόμενες εβδομάδες. Ανέφερε ότι, μεταξύ άλλων, έχει ενημερωθεί η Επιτροπή πως η 24ωρη εθνική τηλεφωνική γραμμή θα ολοκληρωθεί μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, ανέφερε ότι η σημερινή συζήτηση επιβεβαίωσε τις διαπιστώσεις που το κόμμα της αναδεικνύει εδώ και χρόνια, κάνοντας λόγο για παρατεταμένη κατάσταση υποχρηματοδότησης, υποστελέχωσης, υπερφόρτωσης και εγκατάλειψης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Σημείωσε ότι το Νοσοκομείο Αθαλάσσας λειτουργεί εδώ και καιρό στα όριά του, με την υπερπληρότητα, την έλλειψη επαρκών κλινών, τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη κοινοτικών δομών και την αδυναμία αποκατάστασης και επανένταξης των ασθενών να δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο που επιβαρύνει τόσο τους ασθενείς όσο και το προσωπικό.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η στελέχωση της παιδοψυχιατρικής δεν είναι επαρκής για να καλύψει με ασφάλεια και ποιότητα τις ανάγκες των παιδιών σε ολόκληρη την Κύπρο.
Η κ. Νικολάου τόνισε ότι, ενώ τα προβλήματα είναι πλέον κοινώς αναγνωρισμένα, το ζητούμενο είναι η ανάληψη ευθύνης και η λήψη άμεσων αποφάσεων. Χαρακτήρισε επιτακτική την προώθηση και ολοκλήρωση της δεύτερης και τρίτης φάσης του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Αθαλάσσας, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα ποιος διασφαλίζει την ασφαλή λειτουργία των υπηρεσιών μέχρι να ολοκληρωθούν τα έργα.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε αποφάσεις που, όπως είπε, αποδυναμώνουν περαιτέρω τη λειτουργία του νοσοκομείου, όπως οι μετακινήσεις εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας και η υπολειτουργία κρίσιμων κοινοτικών υπηρεσιών.
Το ΑΚΕΛ, πρόσθεσε, ζητά άμεση ενίσχυση της στελέχωσης με βάση τις πραγματικές ανάγκες, πλήρη λειτουργία των διεπιστημονικών θεραπευτικών ομάδων στην Αθαλάσσα, ενίσχυση και επαναλειτουργία των κοινοτικών υπηρεσιών, ανάπτυξη ενδιάμεσων δομών αποκατάστασης και υποστηριζόμενης διαβίωσης και σαφές, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για τα έργα στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας, συνοδευόμενο από επιχειρησιακό σχέδιο για τη μεταβατική περίοδο.
«Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ο φτωχός συγγενής του δημόσιου συστήματος υγείας», ανέφερε.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Ανδρέας Παπαχαραλάμπους, σημείωσε ότι τα προβλήματα στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας είναι γνωστά εδώ και χρόνια και ότι πλέον δεν χρειάζονται άλλες διαπιστώσεις αλλά αποφάσεις και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.
Ζήτησε τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος ψυχικής υγείας, με πρόληψη, έγκαιρη παρέμβαση, κοινοτικές και στεγαστικές δομές, αποκατάσταση και αποτελεσματική 24ωρη φροντίδα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους νοσηλευτές ψυχικής υγείας, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για νέους επιστήμονες με πολυετή εκπαίδευση, οι οποίοι επιτελούν ιδιαίτερα απαιτητικό έργο. Ως εκ τούτου, είπε, πρέπει να αναβαθμιστούν ουσιαστικά η αποζημίωση και οι συνθήκες εργοδότησής τους, ώστε το επάγγελμα να καταστεί ελκυστικό για τους νέους επιστήμονες.
Η Βουλευτής Λίτσα Δρουσιώτου, από το ΑΛΜΑ, ανέφερε ότι τα ζητήματα που τέθηκαν στη συνεδρία δεν είναι καινούργια και έχουν απασχολήσει την Επιτροπή και στο παρελθόν, υπογραμμίζοντας ότι πλέον πρέπει να υπάρξει μετάβαση από τη διαπίστωση των προβλημάτων σε συγκεκριμένες απαντήσεις και χρονοδιαγράμματα.
Όπως είπε, η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τη νοσηλεία ενός ανθρώπου όταν βρίσκεται σε κρίση, αλλά απαιτεί ολοκληρωμένο σύστημα που να ξεκινά από την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, να εξασφαλίζει πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπεία και να συνεχίζει με στήριξη και παρακολούθηση στην κοινότητα.
Ζήτησε την εφαρμογή της 24ωρης τηλεφωνικής γραμμής άμεσης υποστήριξης και καθοδήγησης, την ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών, κοινωνική φροντίδα και κατ' οίκον υποστήριξη, όπου χρειάζεται, καθώς και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών υγείας, της κοινωνικής ευημερίας, των σχολείων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων αρμόδιων φορέων.
Παράλληλα, έθεσε ως ανάγκη τη δημιουργία σαφούς διαδρομής του ασθενή μέσα στο σύστημα, ώστε να μην αναγκάζεται να μετακινείται από υπηρεσία σε υπηρεσία αναζητώντας βοήθεια.
Η Θέμις Ανθοπούλου της ΚΥΣΟΑ ανέφερε ότι η ψυχική υγεία παραμένει για πολλά χρόνια «ο τελευταίος τροχός της αμάξης», υποστηρίζοντας ότι αυτό επιβεβαιώθηκε και από τη σημερινή συζήτηση.
Εστίασε ιδιαίτερα στη διαδικασία εισαγωγής στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας, σημειώνοντας ότι εξακολουθεί να περιλαμβάνει δικαστικά διατάγματα και μεταφορά με περιπολικά. Όπως ανέφερε, σήμερα επτά άτομα με αυτισμό, δύο εκ των οποίων ανήλικα, νοσηλεύονται στην Αθαλάσσα, την οποία χαρακτήρισε ακατάλληλο νευροαισθητηριακά περιβάλλον για τα συγκεκριμένα περιστατικά.
Υποστήριξε ότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα επαρκής σχεδιασμός για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ενώ οικογένειες υφίστανται σοβαρή επιβάρυνση. Παράλληλα, επέκρινε την έλλειψη συντονισμού μεταξύ κρατικών υπηρεσιών και ανέφερε ότι, παρά τη διαπίστωση πως ο αυτισμός δεν αποτελεί ψυχική νόσο, δεν έχει δοθεί απάντηση ως προς το πού θα πρέπει να νοσηλεύονται τα συγκεκριμένα περιστατικά όταν χρειάζονται ενδονοσοκομειακή φροντίδα.
«Δεν πρέπει τα περιστατικά αυτά να νοσηλεύονται στο ψυχιατρείο της Αθαλάσσας», ανέφερε, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι δεν υπάρχει άλλο ενδεδειγμένο πλαίσιο ενδονοσοκομειακής νοσηλείας.
Ο Νίκος Λοϊζίδης, από τη Συντεχνία ΙΣΟΤΗΤΑ, περιέγραψε ενώπιον της Επιτροπής τη διαδικασία που ακολουθεί η Αστυνομία όταν καλείται να εκτελέσει διάταγμα υποχρεωτικής εξέτασης ατόμου με προβλήματα ψυχικής υγείας, υπογραμμίζοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις οι αστυνομικοί καλούνται να διαχειριστούν περιστατικά χωρίς την παρουσία νοσηλευτή.
Όπως ανέφερε, οι αστυνομικοί μεταβαίνουν με περιπολικό στην οικία, όπου ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν βία ή να σπάσουν πόρτες και να κάνουν χρήση χειροπεδών, ενώ στη συνέχεια μεταφέρουν το άτομο στο νοσοκομείο και αναμένουν μέχρι να εξεταστεί από ψυχίατρο.
Περιέγραψε ακόμη περιπτώσεις κατά τις οποίες, μετά την εξέταση, οι αστυνομικοί καλούνται να επικοινωνήσουν με δικαστή και, εφόσον το άτομο δεν μπορεί να παραμείνει στο νοσοκομείο, να το μεταφέρουν σε ασφαλές μέρος ή ακόμη και σε αστυνομικό σταθμό, όπου μπορεί να καταλήξει να κοιμάται στο έδαφος ή σε κελί.
«Αυτή είναι η Κύπρος του 2026», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι αστυνομικοί έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με περιστατικά τραυματισμών, ακόμη και μέσα στα περιπολικά, όταν άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας αντιλαμβάνονται ότι βρίσκονται εκτός του ψυχιατρείου.
Ο κ. Λοϊζίδης υπογράμμισε ότι οι αστυνομικοί είναι αυτοί που βιώνουν άμεσα αυτές τις καταστάσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των περιστατικών ψυχικής υγείας και για τη δημιουργία των κατάλληλων δομών και διαδικασιών.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Φέρνω μήνυμα φιλίας από το Ισραήλ, είπε σήμερα ο Πρόεδρος της χώρας κ. Ισαάκ Χέρτζογκ, ο οποίος συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο.
