Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης έδωσε το στίγμα της κυβερνητικής προσέγγισης, χαρακτηρίζοντας την εβδομάδα υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης, ως «την κορυφαία διπλωματική στιγμή της χρονιάς». Όπως ανέφερε, η παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Νέα Υόρκη, έχει ως βασικό επίκεντρο το Κυπριακό και την προσπάθεια για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Η συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη, με τον ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, είναι προγραμματισμένη για τις 24 Σεπτεμβρίου και σύμφωνα με τον κ. Λετυμπιώτη, αναμένεται να αποτελέσει κομβικό σημείο των επαφών. Προηγείται η συνάντηση με την κα Ολγκίν, η οποία αναμένεται να βρεθεί στη Νέα Υόρκη την ερχόμενη Τρίτη.
Η Λευκωσία, προσέρχεται στις επαφές, σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, έχοντας συγκεκριμένες προτάσεις στο τραπέζι. «Προσέρχεται με ιδέες, με προτάσεις και εισηγήσεις», ανέφερε, παραπέμποντας τόσο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όσο και στη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού.
Το ζητούμενο για την κυβέρνηση, είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για το επόμενο βήμα. Ο κ. Λετυμπιώτης επανέλαβε ότι ο στόχος παραμένει η πραγματοποίηση μιας διευρυμένης συνάντησης, όπως έχει επιδιώξει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, ώστε αυτή, να λειτουργήσει ως αφετηρία για την επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν.
Το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον. παρουσιάζει το ενδεχόμενο μιας κοινής συνάντησης. με τη συμμετοχή του ΓΓ του ΟΗΕ και των δύο πλευρών. Μέχρι στιγμής, όπως διευκρινίστηκε από την κυβέρνηση, δεν υπάρχει προγραμματισμένη κοινή συνάντηση ούτε με τον κ. Γκουτέρες ούτε με την κα Ολγκίν.
Ωστόσο, η Λευκωσία εμφανίζεται θετική στην προοπτική αυτή, εφόσον υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι, εάν το πρόγραμμα του ΓΓ του ΟΗΕ το επιτρέψει, η κυπριακή αντιπροσωπεία εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να παρατείνει την παραμονή της στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να καταστεί δυνατή μια τέτοια συνάντηση.
Παράλληλα, η κα Ολγκίν αναμένεται να συναντηθεί την επόμενη ημέρα. με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερχιουρμάν. Η εξέλιξη αυτή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ καλείται να αποτιμήσει τις θέσεις και τις προθέσεις των δύο πλευρών, σε μια προσπάθεια να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει έδαφος για επόμενα βήματα.
Οι συγκλίσεις και το επόμενο βήμα
Ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει τις επαφές, είναι η καταγραφή των συγκλίσεων στο Κυπριακό. Σύμφωνα με τον κ. Λετυμπιώτη, η κυπριακή κυβέρνηση αναμένει ενημέρωση από την κα Ολγκίν για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Όπως εξήγησε, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ήδη αρχίσει τη σχετική καταγραφή, ενώ η ενημέρωση αναμενόταν να πραγματοποιηθεί κατά την προγραμματισμένη επίσκεψη της κας Ολγκίν στην Κύπρο, η οποία τελικά αναβλήθηκε. Το θέμα αναμένεται πλέον να τεθεί στη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Το ζήτημα των συγκλίσεων δεν είναι απλώς διαδικαστικό. Συνδέεται άμεσα με το ερώτημα ,κατά πόσο μπορεί να διαμορφωθεί ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο, πάνω στο οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί η επανέναρξη των συνομιλιών.
Το διπλωματικό πεδίο και το blame game
Η Νέα Υόρκη δεν αποτελεί μόνο πεδίο διεθνών επαφών. Είναι ταυτόχρονα χώρος όπου οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να παρουσιάσουν στον ΟΗΕ τη δική τους ανάγνωση για την κατάσταση στο Κυπριακό.
Στο πολιτικό επίπεδο, το ζήτημα της ευθύνης για τη στασιμότητα της διαδικασίας έχει ήδη επανέλθει στο προσκήνιο. Η κυβερνητική πλευρά αναμένεται να προβάλει τις δικές της προτάσεις και πρωτοβουλίες, ενώ από την τουρκοκυπριακή πλευρά έχουν διατυπωθεί διαφορετικές αιτιάσεις για τη στάση της Λευκωσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι χωριστές επαφές με τον ΓΓ του ΟΗΕ αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Δεν θα κριθούν μόνο από το περιεχόμενο των θέσεων, που θα καταθέσει κάθε πλευρά, αλλά και από το κατά πόσο θα μπορέσει να δημιουργηθεί κοινό έδαφος για ένα επόμενο βήμα.
Το μήνυμα Χριστοδουλίδη στη Γενική Συνέλευση
Πέρα από τις διμερείς συναντήσεις, ιδιαίτερη σημασία θα έχει και η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης.
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, ανέφερε ότι ο Πρόεδρος θα μεταφέρει στη διεθνή κοινότητα το μήνυμα για μια Κύπρο «κανονικό, σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος», χωρίς «αναχρονιστικές εγγυήσεις και στρατούς κατοχής».
Η τοποθέτηση αυτή, εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Λευκωσίας, να συνδέσει το Κυπριακό με τις αρχές του διεθνούς δικαίου, την ευρωπαϊκή ιδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ερώτημα ωστόσο, παραμένει αν οι επαφές στη Νέα Υόρκη μπορούν να ξεπεράσουν το επίπεδο των παράλληλων θέσεων και να οδηγήσουν σε συγκεκριμένη πολιτική, κινητικότητα.
Η απάντηση, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό, από τις συναντήσεις με την κα Ολγκίν και τον ΓΓ του ΟΗΕ, αλλά κυρίως από το αν θα καταστεί δυνατό να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια διευρυμένη συνάντηση και στη συνέχεια, για επιστροφή στο τραπέζι των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Για τη Λευκωσία, τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιας τοποθέτησης, ο στόχος παραμένει σαφής: να αξιοποιηθεί η διπλωματική κινητικότητα στη Νέα Υόρκη, ώστε η διαδικασία του Κυπριακού, να αποκτήσει ξανά πραγματική προοπτική.
