Το εγχείρημα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετο από την απλή τοποθέτηση κλιματιστικών στις τάξεις. Η παλαιότητα αρκετών σχολικών κτηρίων σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται πρώτα αναβάθμιση ή ακόμη και αντικατάσταση ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, ώστε τα σχολεία να μπορούν να αντέξουν το πρόσθετο ηλεκτρικό φορτίο.
Διαβάστε ΕΔΩ αυτούσια την έκθεση.
Η διαδικασία που προβλέπεται δεν τελειώνει, μάλιστα, με την τοποθέτηση μιας συσκευής στον τοίχο. Προηγούνται μελέτες και ηλεκτρολογικές εργασίες και ακολουθούν έλεγχος της εγκατάστασης και έκδοση Πιστοποιητικού Καταλληλότητας.
Από τα 209 σχολεία στα 758
Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι και η μεταβολή του ίδιου του σχεδιασμού. Το έργο είχε αρχικά οργανωθεί σε τρεις φάσεις που αφορούσαν 209 σχολεία, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2026. Στην πορεία, ωστόσο, το Υπουργείο Παιδείας ενημέρωσε ότι ο σχεδιασμός αφορά πλέον το σύνολο των 758 σχολείων, με τον χρόνο ολοκλήρωσης να μετατίθεται στο 2028.
Η εικόνα μέχρι τον Ιούλιο του 2026 έδειχνε ότι, από τις 219 περιπτώσεις που αντιστοιχούν στα αρχικά 209 σχολεία ,δέκα σχολεία περιλαμβάνονται σε δύο φάσεις, οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί σε 81, δηλαδή στο 37%. Σε 79 εκκρεμούσαν ηλεκτρολογικές εργασίες, σε 52 βρισκόταν σε εξέλιξη η εγκατάσταση κλιματιστικών, έξι ανέμεναν έλεγχο από την ΑΗΚ και σε μία περίπτωση οι εργασίες δεν είχαν αρχίσει.
Υπήρχαν παράλληλα μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ επαρχιών. Η Λάρνακα κατέγραφε ολοκλήρωση εργασιών σε 19 από 22 σχολεία, ενώ στη Λευκωσία σε 18 από 89. Στο Παραλίμνι-Δερύνεια οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί σε 12 από 28, στη Λεμεσό σε 23 από 57 και στην Πάφο σε 9 από 23.
Έργο σχεδόν €10 εκατ. μέχρι τον Ιούλιο
Το οικονομικό σκέλος είναι επίσης σημαντικό. Μέχρι τον Ιούλιο του 2026, το τρέχον κόστος ανερχόταν σε περίπου €9,82 εκατ. πλέον ΦΠΑ, ενώ είχαν καταγραφεί υπερβάσεις της εκτιμώμενης δαπάνης σε αρκετούς διαγωνισμούς. Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει, ωστόσο, ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει συνολικά το ύψος των υπερβάσεων λόγω του διαφορετικού τρόπου με τον οποίο είχαν υποβληθεί τα στοιχεία από τις Σχολικές Εφορείες.
Για τις τρεις αρχικές φάσεις είχαν εγκατασταθεί ή προγραμματιστεί συνολικά 5.165 κλιματιστικά, εκ των οποίων το 88% ήταν ενός κατασκευαστή και το υπόλοιπο 12% δεύτερου κατασκευαστή.
Το μεγάλο ζήτημα της ασφάλειας
Πέρα όμως από αριθμούς, κόστος και χρονοδιαγράμματα, το πλέον κρίσιμο ζήτημα είναι η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.
Η προβλεπόμενη διαδικασία απαιτεί την ολοκλήρωση των απαραίτητων ηλεκτρολογικών εργασιών, τον τελικό έλεγχο και την πιστοποίηση πριν τεθούν οι συσκευές σε λειτουργία. Η σημασία αυτών των σταδίων είναι ιδιαίτερα μεγάλη σε παλαιότερα σχολικά κτήρια, όπου το υφιστάμενο ηλεκτρικό δίκτυο ενδέχεται να μην μπορεί να υποστηρίξει το νέο φορτίο.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία καταγράφει τα αποτελέσματα επιτόπιων ελέγχων και εγείρει σοβαρά ζητήματα για τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε το έργο. Μεταξύ άλλων, η Υπηρεσία ζητά άμεση διακοπή λειτουργίας κλιματιστικών όπου δεν έχουν ολοκληρωθεί η τελική επιθεώρηση, ο έλεγχος και η πιστοποίηση της ηλεκτρικής εγκατάστασης, καθώς και εξέταση τυχόν ευθυνών.
Το ζήτημα, συνεπώς, δεν περιορίζεται πλέον στο πότε θα αποκτήσει κάθε σχολική αίθουσα κλιματισμό. Αφορά το πότε οι συσκευές μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν, αν οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις είναι κατάλληλες και αν έχουν προηγηθεί όλοι οι απαιτούμενοι έλεγχοι ασφαλείας.
Και αυτό έχει άμεσο ενδιαφέρον για χιλιάδες γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς η ολοκλήρωση της τοποθέτησης ενός κλιματιστικού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το έργο στο συγκεκριμένο σχολείο έχει ολοκληρωθεί με όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
