Ο Πρόεδρος μίλησε για τις στενές σχέσεις Λευκωσίας–Ουάσιγκτον, την αμυντική συνεργασία και το Κυπριακό, ενώ εξαπέλυσε αιχμές κατά της Τουρκίας και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
«Sky is the limit» στις σχέσεις Κύπρου–ΗΠΑ
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης περιέγραψε τη μεταμόρφωση των κυπροαμερικανικών σχέσεων μέσα σε διάστημα περίπου τριών δεκαετιών, ανατρέχοντας στην εποχή κατά την οποία εισήλθε στη διπλωματική υπηρεσία.
Όπως ανέφερε, όταν εντάχθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών το 1999, το μοναδικό ουσιαστικά θέμα στην ατζέντα Λευκωσίας–Ουάσιγκτον ήταν το Κυπριακό.
Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
«Σήμερα είμαι πολύ χαρούμενος που οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο στενότερος σύμμαχός μας: άμυνα, ασφάλεια, πληροφορίες», δήλωσε, σημειώνοντας παράλληλα την παρουσία αμερικανικών επενδύσεων στην Κύπρο.
Χρησιμοποίησε μάλιστα τη χαρακτηριστική φράση «the sky is the limit» για να περιγράψει τις προοπτικές των διμερών σχέσεων, υπογραμμίζοντας ότι αυτές βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο που υπήρξαν ποτέ.
Αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών με τις ΗΠΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά του Προέδρου στην αμυντική συνεργασία. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αποκάλυψε ότι Λευκωσία και Ουάσιγκτον εργάζονται στενά για την αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών στην Κύπρο.
Όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί έναν από τους τομείς στενής συνεργασίας με την αμερικανική κυβέρνηση και περιλαμβανόταν στα θέματα που συζητήθηκαν με τον νέο Πρέσβη των ΗΠΑ στην Κύπρο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE και στα €150 δισ. που προορίζονται για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ και των κρατών-μελών, υποστηρίζοντας ότι η Κύπρος θα επωφεληθεί με €1,2 δισ. για την ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας.
Χριστοδουλίδης για Τραμπ: «Ξέρεις πού στέκεσαι»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στον οποίο απέδωσε ένα «μοναδικό πλεονέκτημα» στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Κατά τον Νίκο Χριστοδουλίδη, είτε κάποιος συμφωνεί είτε διαφωνεί με τον Τραμπ, γνωρίζει ξεκάθαρα «πού στέκεται» απέναντί του.
Αυτό, όπως υποστήριξε, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ακόμη και στα δυσκολότερα ζητήματα οι δύο πλευρές να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, να συζητήσουν και να αναζητήσουν λύση.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε επίσης ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια μιας διατλαντικής ρήξης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Τουρκία μόνη εκτός της περιφερειακής συνεργασίας»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην Τουρκία και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Πρόεδρος χαρακτήρισε τον Τούρκο Πρόεδρο ως το «μεγάλο εμπόδιο» στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, λόγω της επιμονής του σε λύση δύο κρατών και σε διευθέτηση εκτός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Αναφερόμενος στην ομιλία Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, είπε ότι ήταν «υποκριτικό» να τον ακούει να μιλά για τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο, τους πρόσφυγες και την κατοχή.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έκανε ακόμη λόγο για μια «νέα οθωμανική προσέγγιση» της Άγκυρας, η οποία, όπως υποστήριξε, επιχειρεί να παρουσιαστεί ως προστάτιδα του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου.
Ο άξονας χωρών της περιοχής και ο ρόλος των ΗΠΑ
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, στην ευρύτερη περιοχή έχει πλέον δημιουργηθεί ένα πλέγμα συνεργασίας μεταξύ χωρών με κοινές αντιλήψεις.
Κατονόμασε την Κύπρο, την Ελλάδα, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τον Λίβανο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία, επισημαίνοντας τον υποστηρικτικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Κατά τον ίδιο, η Τουρκία αποτελεί τη μοναδική χώρα που δεν συμμετέχει σε αυτή την περιφερειακή συνεργασία, κάτι που απέδωσε στη συμπεριφορά και στις ενέργειες της Άγκυρας απέναντι στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα γειτονικών χωρών.
«Χρειαζόμαστε τις ΗΠΑ στην περιοχή»
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε παράλληλα την ικανοποίησή του για την ενισχυμένη αμερικανική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αποχώρηση ή περιορισμένη εμπλοκή των ΗΠΑ θα δημιουργούσε κενό, το οποίο θα μπορούσαν να καλύψουν δυνάμεις που ο ίδιος χαρακτήρισε «κακόβουλους δρώντες».
Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε τη στρατηγική σχέση Κύπρου–ΗΠΑ όχι μόνο με την άμυνα και την ασφάλεια, αλλά και με την ενέργεια, όπου αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί δραστηριοποιούνται ήδη στην κυπριακή ΑΟΖ.
Η συνολική τοποθέτηση του Προέδρου σκιαγραφεί μια Λευκωσία που τοποθετεί πλέον ανοικτά τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πυρήνα της στρατηγικής της για την άμυνα, την ασφάλεια, την ενέργεια και τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.
