Στη Σύνοδο συμμετείχαν οι ηγέτες και εκπρόσωποι των χωρών της MED9, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ενώ το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό ζήτημα»
Στην Κοινή Διακήρυξη, οι MED9 επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για συνολική διευθέτηση του Κυπριακού εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, όπως αυτό καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, και σε συμφωνία με το κεκτημένο, τις αξίες και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μάλιστα, στο κείμενο υπογραμμίζεται ρητά ότι «το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό ζήτημα».
Παράλληλα, εκφράζεται εκτίμηση για τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, περιλαμβανομένης της πρόσφατης επίσκεψής του στην Κύπρο, ενώ χαιρετίζεται η πρόθεσή του να συγκαλέσει διευρυμένη συνάντηση με όλα τα μέρη, με στόχο την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου και στη βάση του υφιστάμενου κεκτημένου των συγκλίσεων.
Κρίσιμη η συμβολή της Τουρκίας
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον ρόλο της Τουρκίας, με τους MED9 να διαμηνύουν ότι η έμπρακτη συμβολή της Άγκυρας στην ταχεία επανέναρξη και την επιτυχή διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων παραμένει κρίσιμη.
Όπως αναφέρεται στη Διακήρυξη, η στάση της Τουρκίας αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο για την πρόοδο των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου του 2024.
Αναφορά σε Βαρώσια και γραμμή κατάπαυσης του πυρός
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στην αποφυγή μονομερών ενεργειών.
Οι MED9 υπογραμμίζουν ότι η αποφυγή τέτοιων ενεργειών, περιλαμβανομένων εκείνων στα Βαρώσια και κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, είναι απαραίτητη για τη δημιουργία περιβάλλοντος που θα ευνοεί την επανέναρξη των συνομιλιών.
Μήνυμα για κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα
Στη Διακήρυξη τονίζεται επίσης το στρατηγικό συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διασφάλιση σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία, στη βάση των καθορισμένων προϋποθέσεων.
Οι MED9 σημειώνουν ότι η εποικοδομητική στάση της Τουρκίας παραμένει σημαντική για την προώθηση της συνεργασίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι είναι απαραίτητη η αποχή από μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και ο σεβασμός της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της ΕΕ.
Τονίζεται ακόμη ότι οι διαφορές πρέπει να επιλύονται με ειρηνικά μέσα και με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Θετικό μήνυμα και για την πορεία προς Σένγκεν
Ξεχωριστή αναφορά στην Κύπρο γίνεται και στο κεφάλαιο για τη μετανάστευση και την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με φόντο την προοπτική ένταξης της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν, οι MED9 χαιρετίζουν τη θετική έκβαση της Έκθεσης Σένγκεν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κύπρο για την περίοδο 2025-2026, καθώς και την έναρξη των σχετικών συζητήσεων στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, εκφράζουν την προσδοκία για έγκαιρη ολοκλήρωση των εναπομεινάντων βημάτων, αναγνωρίζοντας ότι η πλήρης συμμετοχή της Κύπρου θα ενισχύσει τη συλλογική ικανότητα και ασφάλεια του χώρου Σένγκεν.
Στο επίκεντρο και η Ανατολική Μεσόγειος
Ευρύτερα, η Διακήρυξη θέτει τη Μεσόγειο στο επίκεντρο της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της ευημερίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στην περιοχή επηρεάζουν άμεσα τα συμφέροντα ασφαλείας και οικονομίας της ΕΕ, την εσωτερική της συνοχή και την ικανότητά της να δρα αποτελεσματικά στην ευρύτερη γειτονιά της.