Χθες, πέμπτη συνεχόμενη ημέρα των κινητοποιήσεων, χιλιάδες νέοι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας στο κέντρο των Τιράνων, ζητώντας την παραίτηση του Ράμα. Η διαδήλωση εξελίχθηκε σε βίαιες συγκρούσεις όταν ομάδες νεαρών με καλυμμένα πρόσωπα άρχισαν να εκτοξεύουν πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον αστυνομικών δυνάμεων, οι οποίες απάντησαν με δακρυγόνα, χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και αντλίες νερού.
Σύμφωνα με το Reuters, οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν με αιτήματα για καλύτερη εκπαίδευση και περισσότερες θέσεις εργασίας, έχουν αποκτήσει πλέον ανοιχτά αντικυβερνητικό χαρακτήρα, με βασικό αίτημα την εδώ και τώρα παραίτηση του Αλβανού πρωθυπουργού.
Η ένταση κορυφώθηκε το τελευταίο 48ωρο, με τις εικόνες από τις συγκρούσεις να κάνουν τον γύρο των διεθνών μέσων ενημέρωσης και να προκαλούν ανησυχία για την πολιτική σταθερότητα της γειτονικής χώρας.
Οι τελευταίες συγκρούσεις σημειώθηκαν σε κεντρικούς δρόμους των Τιράνων, με επίκεντρο το υπουργείο Παιδείας και την περιοχή κοντά στα κυβερνητικά κτίρια. Σύμφωνα με το Associated Press και το Euronews, ομάδες διαδηλωτών επιτέθηκαν στις αστυνομικές δυνάμεις με πέτρες, πυροτεχνήματα και βόμβες μολότοφ, ενώ σε αρκετά σημεία στήθηκαν πρόχειρα οδοφράγματα με κάδους απορριμμάτων και άλλα αντικείμενα.
Οι δυνάμεις καταστολής χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και υδροφόρα οχήματα για να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων έγινε επίσης χρήση πλαστικών σφαιρών, γεγονός που προκάλεσε νέες αντιδράσεις για τις μεθόδους της αστυνομίας. Ο αρχηγός της αλβανικής αστυνομίας, Σκεντέρ Χίτα, αναγνώρισε ότι έγινε περιορισμένη χρήση πλαστικών σφαιρών, ενώ ανακοίνωσε ότι επτά αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, εν αναμονή της διερεύνησης καταγγελιών για υπέρμετρη χρήση βίας.
Σύμφωνα με το Reuters, περίπου 500 διαδηλωτές είχαν προσαχθεί μέχρι το Σάββατο, με 330 εξ αυτών να έχουν αφεθεί ελεύθεροι. Το πρακτορείο μετέδωσε επίσης στοιχεία για περίπου 120 τραυματίες αστυνομικούς και 45 διαδηλωτές, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός αριθμός τραυματισμένων πολιτών ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος.
Το Associated Press ανέφερε, βάσει αστυνομικών στοιχείων, 167 συλλήψεις και 132 τραυματίες αστυνομικούς. Οι αριθμοί δεν ταυτίζονται επειδή αφορούν διαφορετικές κατηγορίες καταγραφής και χρονικά σημεία.
Πώς ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις και γιατί οι νέοι ζητούν να φύγει ο Ράμα
Η έκρηξη της βίας δεν προέκυψε ξαφνικά. Εδώ και μήνες, στην Αλβανία πραγματοποιούνταν κυρίως ειρηνικές κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης, με τους διαδηλωτές να καταγγέλλουν ότι τα αιτήματά τους δεν είχαν ικανοποιηθεί. Η κατάσταση άλλαξε δραματικά την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, όταν δεκάδες χιλιάδες νέοι κατέκλυσαν το κέντρο των Τιράνων. Οι αρχικά ειρηνικές συγκεντρώσεις εξελίχθηκαν σε επεισόδια, με επιθέσεις σε δημόσια κτίρια και τράπεζες.
Οι διαμαρτυρίες συνδέονται με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια για το κόστος της εκπαίδευσης, τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, την έλλειψη θέσεων εργασίας και τις καταγγελίες για διαφθορά στον κρατικό μηχανισμό. Ιδιαίτερα έντονη είναι η απογοήτευση των νέων, πολλοί από τους οποίους θεωρούν ότι δεν έχουν επαγγελματικό μέλλον στη χώρα τους.
«Οι νέοι δεν έχουν μέλλον εδώ στην Αλβανία. Αν δεν αλλάξει κάτι, θα φύγω και πιθανότατα δεν θα επιστρέψω», δήλωσε στο Reuters ο διαδηλωτής Αλμπίν Ντάσι, περιγράφοντας ένα από τα βασικά προβλήματα που τροφοδοτούν τις κινητοποιήσεις.
Ένας άλλος διαδηλωτής, ο 19χρονος Ένεα, δήλωσε ότι το μήνυμά του προς τον Ράμα είναι να παραιτηθεί το συντομότερο δυνατό, προτού η κατάσταση ξεφύγει ακόμη περισσότερο.
Πίσω από το σημερινό κύμα διαμαρτυριών βρίσκεται και μια ευρύτερη αντιπαράθεση για τον τρόπο αξιοποίησης της αλβανικής γης και των φυσικών πόρων της χώρας. Τους προηγούμενους μήνες, χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις κατά σχεδίου μεγάλης τουριστικής ανάπτυξης στις νότιες ακτές της Αλβανίας, το οποίο συνδέεται με επενδυτές, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Το συγκεκριμένο σχέδιο προκάλεσε αντιδράσεις από κατοίκους και περιβαλλοντικές οργανώσεις, που εξέφρασαν ανησυχίες για τις συνέπειες σε προστατευόμενες φυσικές περιοχές και για τον τρόπο με τον οποίο παραχωρείται γη σε μεγάλους επενδυτές.
Οι κινητοποιήσεις απέκτησαν το όνομα «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», καθώς οι διαδηλωτές χρησιμοποίησαν ως σύμβολο τα πουλιά που συναντώνται στη λιμνοθάλασσα Νάρτα, κοντά στην περιοχή όπου σχεδιάζονται τουριστικές υποδομές.
Τον Ιούνιο, χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους των Τιράνων κρατώντας αλβανικές σημαίες και πλακάτ με φλαμίνγκο, φωνάζοντας συνθήματα κατά της κυβέρνησης και υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να παραχωρεί τον φυσικό της πλούτο χωρίς διαφάνεια.
Η αντιπαράθεση οξύνθηκε όταν κάτοικοι κατήγγειλαν στο Reuters ότι εκτάσεις γης είχαν πωληθεί παρανόμως για τις ανάγκες του σχεδίου. Το πρακτορείο ανέφερε επίσης ότι πρόσωπο που συνδεόταν με τη μεταβίβαση γης καταζητούνταν από τις εισαγγελικές αρχές ως ύποπτο για διακίνηση ναρκωτικών, κατηγορία την οποία αρνήθηκε ο δικηγόρος του.
Οι συγκεκριμένες καταγγελίες δεν συνιστούν απόδειξη εμπλοκής του Κούσνερ σε παράνομες δραστηριότητες. Ωστόσο, η υπόθεση τροφοδότησε τη δυσαρέσκεια για τη διαχείριση δημόσιων και ιδιωτικών εκτάσεων και εξελίχθηκε σε ένα από τα σύμβολα της αντικυβερνητικής διαμαρτυρίας.
Απέναντι στο κύμα των διαδηλώσεων, ο Έντι Ράμα εμφανίζεται αποφασισμένος να παραμείνει στην εξουσία, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τα αιτήματα για παραίτησή του. Ο Αλβανός πρωθυπουργός, που εξασφάλισε τέταρτη συνεχόμενη κυβερνητική θητεία στις εκλογές του 2025, υποστηρίζει ότι η κυβέρνησή του διαθέτει ισχυρή λαϊκή εντολή και ότι η αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσα από εκλογές.
Σε παρέμβασή του την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου κατήγγειλε ότι πίσω από την κλιμάκωση των επεισοδίων βρίσκονται πολιτικοί του αντίπαλοι, αλλά και μη κατονομαζόμενες δυνάμεις από το εξωτερικό.
Μάλιστα, συνέδεσε τις ταραχές με την πορεία ένταξης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν παράγοντες που δεν επιθυμούν να δουν τη χώρα να προχωρά προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
«Πρόκειται για ξένα χέρια που δεν θέλουν να υπάρχει ειρήνη στην Αλβανία», υποστήριξε, χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία για την ταυτότητα ή τη δράση των δυνάμεων στις οποίες αναφέρθηκε.
Ο Ράμα δήλωσε ότι αναγνωρίζει το δικαίωμα των φοιτητών, των εργαζομένων και των πολιτών να διεκδικούν καλύτερες συνθήκες ζωής. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό την πίεση βίαιων επεισοδίων.
«Κάντε υπομονή. Κι αυτό θα περάσει», ήταν το μήνυμά του προς τους πολίτες, επιχειρώντας να εμφανίσει την κρίση ως μια δύσκολη αλλά προσωρινή δοκιμασία για τη χώρα.
Η κυβέρνηση απορρίπτει επίσης τις κατηγορίες περί διαφθοράς που διατυπώνονται σε βάρος της, ενώ δηλώνει διατεθειμένη να συζητήσει ζητήματα που σχετίζονται με το κόστος της εκπαίδευσης.
Το αντιπολιτευόμενο Δημοκρατικό Κόμμα στηρίζει τις κινητοποιήσεις και ζητά την αποχώρηση του Ράμα, τον σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια των πολιτών για να προκαλέσει πολιτική αποσταθεροποίηση.
Στην αντιπαράθεση έχει παρέμβει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία παρακολουθεί τις εξελίξεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Αλβανία βρίσκεται σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Η αντιπροσωπεία της ΕΕ στη χώρα εξέφρασε ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας.
Πηγή: protothema.gr