Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «ολοκληρώθηκαν οι διαδοχικές συναντήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, πρώτα με τον Ειδικό Αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και επικεφαλής της Ειρηνευτικής Δύναμης στην Κύπρο, κ. Ντιάν, όπου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει απόψεις, ασφαλώς ως προς τα επόμενα βήματα στη συνεχιζόμενη προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ενόψει και της έλευσης της κας Ολγκίν. Αύριο είναι η προγραμματισμένη συνάντηση το πρωί του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον κ. Έρχιουρμαν, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ την ερχόμενη Παρασκευή είναι προγραμματισμένη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, ενώ είχε ήδη καθοριστεί η κοινή συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας και του κ. Έρχιουρμαν με την κα Ολγκίν.
Στο πλαίσιο αυτών ακριβώς των προγραμματισμένων συναντήσεων, αλλά και των συνεχιζόμενων καλών υπηρεσιών του ΓΓ των ΗΕ και της Ειρηνευτικής Δύναμης στη χώρα μας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετέφερε στον κ. Ντιάν τη δική μας συνεχιζόμενη και αυξανόμενη επιθυμία, να μην υπάρχουν από την άλλη πλευρά παραβιάσεις ή απόπειρες παραβίασης του στάτους κβο στη νεκρή ζώνη.
Πέραν τούτου, αυτό το οποίο εμείς συνεχίζουμε να αναμένουμε από τα Ηνωμένα Έθνη είναι με αντικειμενικότητα, με νηφαλιότητα, να υπάρχει εκείνη η προσέγγιση, η διαφύλαξη των όρων εντολής της παρουσίας του στη χώρα μας.
Στη συνάντηση με τον Δήμο Αμμοχώστου, ασφαλώς στο επίκεντρο αυτής της συνάντησης και επιθυμία του Δήμου Αμμοχώστου, ήταν η συζήτηση για την πρόταση που έχει υποβάλει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον Τουρκοκύπριο ηγέτη για ένα μεγάλο μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης που αφορά, που έχει στον πυρήνα του την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου. Μια πρόταση την οποία όχι μόνο χαιρέτισαν ο Δήμος Αμμοχώστου, αλλά έχουν δηλώσει ότι θα εργαστούν αποφασιστικά για την προώθηση και την προσπάθεια να τύχει αποδοχής από την άλλη πλευρά, που δυστυχώς δεν αποδέχτηκε αυτή την πρόταση. Μια πρόταση η οποία ταυτίζεται απόλυτα μαζί με τις προτεραιότητες που έχει θέσει ο ίδιος ως Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Μια πρόταση, ένα μέτρο που πραγματικά θα οικοδομήσει εμπιστοσύνη με οφέλη απτά τόσο για τους Ελληνοκύπριους όσο και για τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας και που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην προσπάθεια μας για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Επιμένουμε ότι αυτή η πρόταση μπορεί να αξιοποιηθεί, μπορεί και πρέπει να συζητηθεί και στην παρουσία της προσωπικής απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
Έχει πει ο Δήμαρχος Αμμοχώστου και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου ότι θα επεξεργαστούν και περαιτέρω στοιχεία που μπορούν να εμπλουτίσουν, να ενδυναμώσουν αυτή την πρόταση. Ασφαλώς κάθε τέτοια πρωτοβουλία είναι καλοδεχούμενη και ευελπιστούμε ότι και στην αυριανή συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον κ. Έρχιουρμαν θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν διεξοδικά τρόπους με τους οποίους θα μπορεί να υλοποιηθεί αυτό το μέτρο».
Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι η πτυχή με την οποία την απέρριψε ο κ. Έρχιουρμαν αφορά τα του λιμανιού της κατεχόμενης πόλης και στο ότι αν δεν τεθεί σε άμεση εφαρμογή ο κανονισμός του απευθείας εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε ο ίδιος τη θεωρεί ετεροβαρή και ερωτηθείς τι μπορεί να αλλάξει επί του συγκεκριμένου προκειμένου να γίνει αποδεκτή από την τουρκοκυπριακή πλευρά, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «δεν μπορώ εγώ να τοποθετηθώ εκ μέρους της τουρκοκυπριακής πλευράς, ούτε ασφαλώς εκ μέρους του κ. Έρχιουρμαν. Αυτό που θα πρέπει να διερωτηθούμε και νομίζω καλόπιστα να διερωτηθούμε όλοι, είναι ποια ακριβώς θα είναι η επίδραση και το μέγεθος της θετικής επίδρασης και προς τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας. Και αν πραγματικά αυτό το μέτρο εμπίπτει πλήρως και ταυτίζεται μαζί με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, αν είναι ένα μέτρο το οποίο πραγματικά οικοδομεί εμπιστοσύνη. Αυτό το οποίο έχει υποβάλει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, η μία εκ των 19 προτάσεων, που αφορά την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου με την ταυτόχρονη λειτουργία του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι πολύ συγκεκριμένο και είναι συγκεκριμένο, όπως συγκεκριμένα θα είναι και τα οφέλη. Και μπορεί αυτά τα οφέλη να είναι άμεσα και είναι εδώ ακριβώς που θα πρέπει να δούμε το πώς κάθε μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης το οποίο συζητείται υπηρετεί τον στόχο που ο στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και την οριστική επίλυση του Κυπριακού. Ως εκ τούτου, αυτή η πρόταση νομίζω ότι εμπεριέχει όλα αυτά τα στοιχεία και αν τουλάχιστον είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να συζητηθεί διεξοδικά, είναι τρόποι για να λειτουργήσει αυτή η πρόταση. Έχετε αναφερθεί σε κάποιους λόγους απόρριψης. Νομίζω ότι θα ήταν πιο ωφέλιμο, πιο παραγωγικό να υπάρξει αυτή η διεξοδική συζήτηση μεταξύ των δύο ηγετών και στην παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης για να εξευρεθούν τρόποι αποδοχής αυτής της πρότασης και όχι λόγοι απόρριψης».
Σε ερώτηση αν αυτή η πρόταση συνδέεται με το Πρόσθετο Πρωτόκολλο και το άνοιγμα λιμένων της Τουρκίας για υπό κυπριακή σημαία πλοία, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «αυτό δεν περιέχεται σε αυτή την πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Είναι για αυτό που έχει πει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ότι δεν είναι ταυτόσημη με την πρόταση που είχε συζητηθεί στο παρελθόν, που περιείχε και άλλα στοιχεία και άλλες πτυχές. Αυτή η πρόταση αφορά την επιστροφή της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου, σύμφωνα και με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το 5050 και το 789, με την ταυτόχρονη λειτουργία του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτές είναι οι δύο πτυχές και επαναλαμβάνω, αν υπήρχε και αν υπάρχει η βούληση, η πρόθεση να υπάρξει πρόοδος ουσιαστική, εδώ είμαστε και αύριο ευελπιστούμε να συζητηθούν όλες οι πτυχές οι οποίες προβληματίζουν, ανησυχούν την άλλη πλευρά, για να εξευρεθεί τρόπος αποδοχής».
Ερωτηθείς τι ακριβώς προνοείται στο θέμα της λειτουργίας του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την ΕΕ, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «επειδή είμαστε σε διαρκή επικοινωνία μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να μπορέσει να λειτουργήσει, αυτό αφορά ότι θα είναι σύμφωνα μαζί με όλους τους κανονισμούς και μαζί με όλες τις πρόνοιες που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και σέβεται βεβαίως πλήρως τα ζητήματα που άπτονται της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά την ίδια στιγμή δίνει τη δυνατότητα σε αυτό το λιμάνι της Αμμοχώστου να έχει πρόσβαση σε αγορές, που σήμερα δεν έχει, υπό την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτές είναι και οι επιμέρους πτυχές αυτής της πρότασης, μια πολύ σημαντική πρόταση, σημαντική ως προς το μήνυμα που αποστέλλει, αλλά και πολύ περισσότερο ως προς την ουσία αυτής της λειτουργίας, αυτής της πρότασης αλλά και της αμεσότητας με την οποία θα μπορεί να εφαρμοστεί. Μπορούν να συζητηθούν εις βάθος και βεβαίως πολλές φορές μαζί με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Αυτό το οποίο προϋποθέτει, όμως, είναι να υπάρξει η βούληση συζήτησης, διαλόγου, επαναλαμβάνω, για να εξευρεθούν εκείνοι οι τρόποι να γίνει αποδεκτή αυτή η πρόταση».
Σε ερώτηση αν είναι πρόφαση από πλευράς Τουφάν Έρχιουρμαν ότι δεν θα τεθεί σε εφαρμογή ο Κανονισμός απευθείας εμπορίου, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «υπό την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως όπως ισχύει και με άλλους κανονισμούς. Αυτό το οποίο δεν μπορώ εγώ να ερμηνεύσω ούτε θα ερμηνεύσω αυτό το οποίο θα πω, είναι ότι υπάρχει μια πρόταση η οποία τυγχάνει αποδοχής από την κοινωνία, τουλάχιστον αυτό είναι που εισπράττουμε, έχουμε δει και πριν τον Δήμο Αμμοχώστου, η οποία πρόταση αξίζει και νομίζω σε αυτό είναι που πρέπει να δώσουμε περισσότερη έμφαση, αξίζει να συζητηθεί εις βάθος αν θέλουμε πραγματικά να δούμε πρόοδο στο Κυπριακό. Είναι καλοδεχούμενα όλα τα σημεία τα οποία έχουν συζητηθεί. Ασφαλώς τα σημεία διέλευσης είναι κάτι για το οποίο έχουμε υποβάλει και αντίστοιχες προτάσεις και περισσότερες προτάσεις, αλλά νομίζω εύκολα μπορεί κάποιος να αντιληφθεί ως προς τη σημασία που θα έχει ένα τέτοιο μέτρο, την αυξημένη σημασία σε σχέση με τα υπόλοιπα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που συζητούνται. Εδώ και τρεισήμισι χρόνια, έχουν συζητηθεί αρκετά, έχουν υποβληθεί αρκετά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, πλείστα εκ των οποίων είτε βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης είτε έχουν υλοποιηθεί. Αν δείτε και αν γίνει μια προσεκτική καταγραφή των όσων είχαν συζητηθεί στις δύο διευρυμένες διασκέψεις, αλλά και κατά καιρούς, θα δείτε ότι πέραν των σημείων διέλευσης, πολλά εξ αυτών, η συντριπτική πλειονότητα αυτών των σημείων έχουν προχωρήσει. Αλλά είναι τέτοια μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως αυτό της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου με το λιμάνι, που μπορούν να δώσουν ώθηση και θα αποδείξουν στην πράξη την πραγματική μας βούληση».
Ερωτηθείς αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε κατά τη συνάντησή του με τον Δήμον Αμμοχώστου, ότι έχει προτείνει νέες ιδέες για δύο νέα οδοφράγματα, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «το είχε αναφέρει και προηγούμενος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ότι εντός των 19 εισηγήσεων περιλαμβάνονται και σημεία διέλευσης, κάποια σημεία διέλευσης, τα οποία δεν είχαν στο παρελθόν συζητηθεί τουλάχιστον και αναμένουμε από την άλλη πλευρά να τοποθετηθεί. Όπως έχει πει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για κάποια εκ των 19 σημείων η απάντηση ήταν αρνητική, για κάποια η απάντηση ήταν ότι θα μελετηθούν και θα επανέλθει ο κ. Έρχιουρμαν. Άρα, αναμένουμε αύριο επί αυτών των σημείων αλλά και άλλων τα οποία είχαν συζητηθεί στο παρελθόν, να γίνει μια διεξοδική συζήτηση».
Σε ερώτηση αν το Πυρόι και τα Κόκκινα είναι εκτός εφόσον ο λόγος γίνεται για οδοφράγματα που δεν έχουν συζητηθεί, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «έχω αναφερθεί και σε καινούρια και δεν είναι προς αντικατάσταση των όσων έχουν συζητηθεί. Είναι ακριβώς για να υπάρξει αυτή η δυνατότητα προόδου στο ζήτημα των σημείων διέλευσης. Όταν συζητάμε και όταν τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη έχουν υποβάλλει αυτήν την οποία έχει ο ίδιος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών καθορίσει και προσδιορίσαμε ως συμβιβαστική όδευση για το σημείο διέλευσης Αθηένου-Πυρόι και αυτή δυστυχώς δεν έχει γίνει αποδεκτή, ακριβώς στην προσπάθειά μας να υπάρξει πρόοδος, για να μη συζητάμε διαρκώς τα ίδια, υποβάλλονται προτάσεις ακριβώς για να υπάρξει αυτή η πρόοδος. Ασφαλώς και όλα τα σημεία διέλευσης τα οποία είχαν συζητηθεί και τα οποία έχει υπάρξει και τοποθέτηση, πρόταση από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών, συζητούνται και εξακολουθούν να υφίστανται. Έχουν όμως από πλευράς μας τεθούν και άλλα σημεία. Ασφαλώς δεν θα πω δημόσια ποια είναι αυτά τα σημεία, έχει πει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ότι την κατάλληλη στιγμή αυτά τα 19 σημεία θα κοινοποιηθούν. Όμως, επειδή επιθυμούμε να υπάρξει θετική κατάληξη στην συζήτηση για αυτά τα 19 σημεία και με σεβασμό προς τον κ. Έρχιουρμαν, νομίζω ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι σωστό να αναφερθώ».
