Δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή (23/10) δείχνουν ότι ο εν ενεργεία πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, βρίσκεται σχεδόν ισόπαλος με τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, Γκάντι Άιζενκοτ, στη μάχη για την πρωθυπουργία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις προβλέψεις, κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα δεν αναμένεται να εξασφαλίσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης με κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν εβδομάδες ή και μήνες πολιτικών διαβουλεύσεων.
Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε σε ζητήματα δημοκρατίας και ασφάλειας, ενώ οι εκλογές αντιμετωπίζονται ευρέως ως δημοψήφισμα για τη διακυβέρνηση του Νετανιάχου.
Πολλά από τα μεγαλύτερα κόμματα κατήγγειλαν το πρωί της Τρίτης (27/10) φερόμενες παρατυπίες σε εκλογικά τμήματα σε ολόκληρη τη χώρα. Ωστόσο, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ (CEC) αναφέρει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για συστηματική αλλοίωση των ψηφοδελτίων.
Το σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης του Ισραήλ σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις σχηματίζονται πάντοτε μέσω συνασπισμών, ενώ η διεκδίκηση της εξουσίας έχει κατά καιρούς οδηγήσει σε απρόσμενες πολιτικές συμμαχίες. Η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα αμφίρροπη, με τα κόμματα να έχουν ήδη θέσει σαφείς όρους για πιθανές συνεργασίες.
Ο Άιζενκοτ, επικεφαλής του νεοσύστατου κόμματος Yashar, αποτελεί την κεντρική φυσιογνωμία του λεγόμενου «μπλοκ της αλλαγής», μιας συμμαχίας κομμάτων με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, τα οποία έχουν ως κοινό στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την εξουσία.
Στο ίδιο στρατόπεδο βρίσκονται ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, δύο δεξιοί πολιτικοί με σκληρές θέσεις σε θέματα ασφάλειας, καθώς και ο Γιαΐρ Γκολάν, πρώην στρατηγός με πιο αριστερό προσανατολισμό.
Για τον Νετανιάχου, μία από τις κυρίαρχες φυσιογνωμίες της ισραηλινής πολιτικής σκηνής, ο οποίος ανέλαβε για πρώτη φορά την πρωθυπουργία το 1996, η επιστροφή στην εξουσία θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητά του να ανανεώσει τη συμμαχία του με τα ακροδεξιά και υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα που συγκροτούν τον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό, τον πιο δεξιό στην ιστορία του Ισραήλ.
Στην εκλογική αναμέτρηση συμμετέχουν επίσης δύο συνασπισμοί αραβικών κομμάτων, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού του Ισραήλ είναι Άραβες, πολλοί από τους οποίους αυτοπροσδιορίζονται ως Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ. Θεωρητικά, θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης. Ωστόσο, σχεδόν όλα τα μεγάλα εβραϊκά κόμματα έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί τους.
Κυρίαρχο ζήτημα της προεκλογικής περιόδου ήταν η ασφάλεια, με το αντιπολιτευόμενο μπλοκ να επικρίνει τον Νετανιάχου για την πρωτοφανή αποτυχία των μηχανισμών ασφαλείας που επέτρεψε τις επιθέσεις της Χαμάς υπό την ηγεσία της στις 7 Οκτωβρίου 2023. Στις επιθέσεις σκοτώθηκαν σχεδόν 1.200 άνθρωποι, ενώ 251 μεταφέρθηκαν ως όμηροι στη Γάζα.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν τη σύσταση ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής για τις επιθέσεις, κάτι στο οποίο ο Νετανιάχου αντιστέκεται εδώ και καιρό, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια επιτροπή θα ήταν μεροληπτική εις βάρος του.
Παράλληλα, κατηγορούν τον πρωθυπουργό ότι οι πολιτικές του συνιστούν απειλή για τη δημοκρατία. Ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με δικαστική διαδικασία για κατηγορίες διαφθοράς, τις οποίες αρνείται, ενώ συνεχίζει να προωθεί αμφιλεγόμενες αλλαγές στο δικαστικό σύστημα, οι οποίες είχαν προκαλέσει μαζικές διαδηλώσεις πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.
Παρά την κριτική, ο Νετανιάχου προβάλλει και πάλι τον εαυτό του ως τον ηγέτη που εγγυάται την ασφάλεια του Ισραήλ. Επικαλείται τις στρατηγικές επιτυχίες που, όπως υποστηρίζει, έχει πετύχει η χώρα στους πολέμους της στη Μέση Ανατολή, καθώς και τις στενές σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Την Κυριακή, το ισραηλινό Channel 12 μετέδωσε ότι ο Νετανιάχου είχε πιέσει για μια τελευταία στρατιωτική επιχείρηση πριν από τις εκλογές, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση με το Ιράν, αλλά συνάντησε την αντίθεση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ. Την επόμενη ημέρα, το CNN μετέδωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε προσπαθήσει να πείσει τον Τραμπ να εγκρίνει νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, χωρίς επιτυχία. Ο Νετανιάχου διέψευσε και τις δύο αναφορές.
Ο ίδιος βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας, όταν ανάρτησε μια εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, στην οποία απεικονιζόταν πυρηνική βόμβα να πλήττει το Τελ Αβίβ. Με την ανάρτηση προειδοποιούσε ότι είναι ο μόνος ηγέτης που μπορεί να προστατεύσει το Ισραήλ «εάν οι Ιρανοί αποκτήσουν πυρηνικά όπλα». Ο Άιζενκοτ τον χαρακτήρισε «υστερικό».
Ένα ακόμη ζήτημα που κυριάρχησε στην προεκλογική εκστρατεία ήταν η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν έχει εφαρμόσει απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία οι υπερορθόδοξοι Εβραίοι που σπουδάζουν πλήρους φοίτησης σε θρησκευτικές σχολές πρέπει να κατατάσσονται στον στρατό.
Το ζήτημα προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς χιλιάδες άλλοι Ισραηλινοί έχουν κληθεί να υπηρετήσουν στις ένοπλες δυνάμεις κατά τη διάρκεια των πρόσφατων πολέμων.
Ο Άιζενκοτ διατηρεί σε γενικές γραμμές παρόμοια θέση με τον Νετανιάχου όσον αφορά τη Γάζα. Έχει δεσμευτεί να τερματίσει την εξουσία της Χαμάς στην περιοχή μέσα σε 18 μήνες, είτε μέσω ενός ειρηνευτικού σχεδίου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ είτε, εάν χρειαστεί, με στρατιωτικά μέσα.
Το Ισραήλ συνεχίζει να εξαπολύει σχεδόν καθημερινά πλήγματα στη Γάζα από τότε που συμφωνήθηκε εκεχειρία πέρυσι, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι στελέχη της Χαμάς. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, περισσότεροι από 74.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου. Τα στοιχεία του υπουργείου θεωρούνται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.
Η διεθνής καταδίκη για τη διεξαγωγή του πολέμου από το Ισραήλ έχει ενταθεί, ενώ οι σχέσεις της χώρας με συμμάχους της σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν επιδεινωθεί.
Ο Άιζενκοτ υποστηρίζει σε γενικές γραμμές τους ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, οι οποίοι είναι παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, επιδιώκει την αυστηρότερη αντιμετώπιση των εξτρεμιστών Εβραίων εποίκων, οι επιθέσεις των οποίων έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ.
Έχει επίσης μιλήσει για τη δημιουργία των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν στους Παλαιστινίους να αποκτήσουν «αυτονομία ή ένα κράτος με περιορισμένες εξουσίες», υπό τον τελικό έλεγχο του Ισραήλ σε θέματα ασφάλειας.
Η λύση των δύο κρατών, δηλαδή η δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους που θα συνυπάρχει ειρηνικά με το Ισραήλ, έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την κυρίαρχη πολιτική συζήτηση στο Ισραήλ.
Παρότι ορισμένοι εκτιμούν ότι τα αραβικά κόμματα θα μπορούσαν να στηρίξουν ανεπίσημα μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, ο Λίμπερμαν, ο οποίος θεωρείται πιθανός εταίρος του, έχει αποκλείσει τη συμμετοχή του σε ένα τέτοιο σχήμα.
Οι κόκκινες γραμμές που έχουν θέσει τα κόμματα καθιστούν περίπλοκους τους υπολογισμούς για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο παραχωρήσεων, συμφωνιών και αλλαγών στάσης μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Σύμφωνα με αναφορές, περίπου 70.000 Ισραηλινοί επέστρεψαν από το εξωτερικό για να ψηφίσουν, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αναμένεται να συμμετάσχουν για πρώτη φορά σε εκλογές.
Στις 22:00 το βράδυ της Τρίτης (21:00 ώρα Κύπρου), τα ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα θα δημοσιεύσουν τα exit polls. Τα αποτελέσματα αυτά θα δώσουν μια πρώτη εικόνα για την κατεύθυνση της ψήφου, αν και ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τα τελικά αποτελέσματα.
Σε ολόκληρη τη χώρα, οι Ισραηλινοί θα συγκεντρωθούν για να παρακολουθήσουν την καταμέτρηση. Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου θα συγκεντρωθεί στην Ιερουσαλήμ, ενώ το Yashar του Άιζενκοτ, που ιδρύθηκε μόλις πέρυσι, θα πραγματοποιήσει συγκέντρωση στο Τελ Αβίβ.
Εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στρατιώτες και έφεδροι θα ψηφίσουν επίσης, ωστόσο η καταμέτρηση πολλών από αυτές τις ψήφους δεν θα αρχίσει πριν από την Τετάρτη. Αυτό ενδέχεται να ευνοήσει προς το τέλος της καταμέτρησης τα δεξιά κόμματα, τα οποία εκτιμάται ότι διαθέτουν ισχυρή υποστήριξη μεταξύ των στρατιωτικών.
Παρότι η εκλογική αναμέτρηση παρουσιάζεται συχνά ως μονομαχία μεταξύ Άιζενκοτ και Νετανιάχου, δεν αποκλείεται να αναλάβει την πρωθυπουργία κάποιος άλλος πολιτικός. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν αρνηθεί να στηρίξει έναν κυβερνητικό συνασπισμό χωρίς να εξασφαλίσει ο ίδιος την κορυφαία θέση.
Ένα από τα ενδεχόμενα που προκαλούν ανησυχία είναι το πολιτικό αδιέξοδο, στην περίπτωση που κανένα από τα δύο μπλοκ δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία και δεν καταστεί δυνατός ούτε ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας. Σε αυτή την περίπτωση θα προκηρυχθούν νέες εκλογές, ενώ ο Νετανιάχου θα παραμείνει προσωρινά στην πρωθυπουργία.
Από το 2019 έως το 2022, το Ισραήλ οδηγήθηκε σε πέντε διαφορετικές εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς τα κόμματα αδυνατούσαν επανειλημμένα να καταλήξουν σε συμφωνία συνεργασίας.
Πηγή: lifo.gr
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Οι Προεδρικές Εκλογές του 2028 βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης, με τις διεργασίες, τις δημόσιες τοποθετήσεις και τα σενάρια γύρω από τα πρόσωπα που ενδέχεται να διεκδικήσουν την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας να συγκεντρώνουν ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
